Lebrun ministrem blokady

23 listopada 1917 roku nowy francuski rząd Georges’a Clemenceau stracił pierwszego ministra. Senator Charles Jonnart, który tydzień wcześniej objął nowo utworzone ministerstwo blokady i regionów wyzwolonych, zrezygnował z urzędu. Jego miejsce zajął deputowany Albert Lebrun. Datę 23 listopada podają brytyjska chronologia wojny, francuskie zestawienia członków rządu Clemenceau i biografia Lebruna w bazie deputowanych francuskiego Zgromadzenia Narodowego.

Odejście Jonnarta

Oficjalnie Jonnart odszedł ze względu na stan zdrowia. Według Archiwum Departamentalnego Pas-de-Calais, z którego departamentu był senatorem, mogły jednak wchodzić w grę także inne powody. Po kilku dniach urzędowania Jonnart miał dojść do wniosku, że kompetencje potrzebne do skutecznej pracy rozproszono między kilka ministerstw. Jego resort, który miał odbudowywać zniszczone ziemie, nie decydował bowiem np. o transporcie ani o sile roboczej. Clemenceau nie miał mu tego za złe. W styczniu 1918 roku Jonnart po raz kolejny został gubernatorem generalnym Algierii, by przeprowadzić tam reformy.

Ministerstwo było nowe. Do listopada 1917 roku francuską blokadą Niemiec kierował podsekretarz stanu w ministerstwie spraw zagranicznych, ostatnio Albert Métin. Clemenceau podniósł urząd do rangi ministerstwa i połączył go z odpowiedzialnością za ziemie, które armia odbijała z rąk Niemców. Według dekretu o jego kompetencjach w regionach wyzwolonych resort miał zajmować się odtwarzaniem życia lokalnego i mieszkań, pomocą dla poszkodowanych w odbudowie domów, wypłatą odszkodowań wojennych, rekultywacją ziemi i przywracaniem rolnictwa, handlu i przemysłu. Na razie były to przede wszystkim tereny nad Sommą i Oise, z których Niemcy wycofali się wiosną 1917 roku na linię Hindenburga, niszcząc za sobą wsie, drogi i sady.

Nowy minister

Lebrun miał 46 lat. Urodził się 29 sierpnia 1871 roku w Mercy-le-Haut w Lotaryngii, w rodzinie rolników. Jego wieś była wtedy okupowana przez Prusaków i niewiele brakowało, by na mocy pokoju kończącego wojnę francusko-pruską znalazła się w granicach Niemiec. Ostatecznie przypadła nowemu departamentowi Meurthe i Mozela, tuż przy nowej granicy. Według jego biografii w bazie deputowanych pamięć tej klęski towarzyszyła mu przez całe życie. Lebrun ukończył z pierwszą lokatą École polytechnique, a potem paryską Szkołę Górniczą i przez kilka lat pracował jako inżynier górniczy w Vesoul i w Nancy.

W 1900 roku, mając 29 lat, został deputowanym i był wtedy najmłodszym członkiem francuskiego parlamentu. Należał do umiarkowanych republikanów z Sojuszu Republikańsko-Demokratycznego. Przed wojną był ministrem kolonii w rządach Caillaux, Poincarégo i Doumergue’a, a w styczniu 1913 roku przez kilka dni ministrem wojny. W sierpniu 1914 roku poszedł na front jako oficer artylerii, w 1915 roku otrzymał Legię Honorową. W 1917 roku przewodniczył komisji budżetowej Izby Deputowanych. Według bazy deputowanych to Clemenceau nalegał, by przyjął ministerstwo.

Lebrun od razu wziął udział w ważnych naradach. Gdy 29 listopada w Paryżu zebrała się konferencja międzysojusznicza, zasiadał w francuskiej delegacji jako minister blokady i regionów okupowanych, obok premiera, ministrów spraw zagranicznych, finansów, marynarki, handlu, uzbrojenia i aprowizacji. Blokadą kierował do grudnia 1918 roku, a ministrem regionów wyzwolonych pozostał do listopada 1919 roku. W 1932 roku został prezydentem Francji. Urząd sprawował do lipca 1940 roku, kiedy po klęsce Francji władzę przejął marszałek Philippe Pétain.