TheGreatWar.pl
← Oś czasu

Państwa centralne otaczają Iwangród

Kategoria:
Działania zbrojne
Front:
Front wschodni
Data:
21 lipca 1915
Autor:
Natalia
Tagi:
Austro-Węgry, Rosja, Franz Conrad von Hötzendorf, Erich von Falkenhayn

21 lipca 1915 roku wojska grupy armijnej generała Remusa von Woyrscha, nacierające od 20 lipca, przełamały ostatnią rosyjską pozycję polową na zachód od Iwangrodu, czyli twierdzy Dęblin. Rosyjskie oddziały polowe zaczęły odchodzić za Wisłę, a w przedpolu twierdzy zostawała jej załoga. Brytyjska chronologia wojny notuje pod tą datą okrążenie Iwangrodu przez wojska niemieckie i austro-węgierskie. Według austriackiej historii oficjalnej rozkaz zamknięcia twierdzy wydano dzień później, 22 lipca, a zadanie to otrzymali Austro-Węgrzy.

Twierdza, zbudowana przez Rosjan w XIX wieku przy ujściu Wieprza do Wisły, strzegła przeprawy i ważnej linii kolejowej Lublin–Iwangród–Radom. Jej forty stały po obu stronach rzeki, ale te na lewym brzegu były już przestarzałe. Rosjanie wzmocnili przedpole pasem umocnień polowych z częściowo betonowanymi punktami oporu. Komendantem był generał major Aleksiej von Schwarz, który bronił twierdzy także jesienią 1914 roku. Według austriackiego opracowania załogę tworzyły dwa pułki 47 Dywizji Piechoty, dwie brygady pospolitego ruszenia (opołczenia) i artyleria forteczna.

Po przełamaniu frontu pod Zwoleniem Woyrsch nakazał pościg, by nie dać Rosjanom ponownie okopać się przed twierdzą. 22 lipca polecił generałowi piechoty Hermannowi Kövessowi zamknąć Iwangród od zachodu, na północ od linii kolejowej z Radomia, i obserwować Wisłę w dół rzeki aż do ujścia Pilicy. Wieczorem austro-węgierska 16 Dywizja Piechoty i 9 Dywizja Kawalerii stały już nad Wisłą, w zasięgu dział fortecznych. Okrążenie było jednak tylko częściowe. Wschodni brzeg z cytadelą pozostawał w rękach rosyjskich, a mosty nadal łączyły twierdzę z resztą frontu.

Sporo czasu zabrało ustalenie, co dalej z wojskami Woyrscha. Rano 21 lipca szef niemieckiego sztabu generalnego Erich von Falkenhayn zaproponował połączenie ich z niemiecką 9 Armią i uderzenie przez Wisłę między Warszawą a Iwangrodem, na Siedlce i Łuków, na tyły Rosjan walczących pod Lublinem i Chełmem. Austriacki szef sztabu Franz Conrad von Hötzendorf wolał, by Woyrsch przeszedł Wisłę zaraz powyżej twierdzy, pod Nową Aleksandrią, czyli dzisiejszymi Puławami, i wsparł austro-węgierską 4 Armię. Spór trwał kilka dni. 24 lipca obaj szefowie sztabów uzgodnili rozwiązanie pośrednie: Niemcy Woyrscha mieli sforsować Wisłę poniżej Iwangrodu, przy ujściu Radomki, a grupa Kövessa miała pilnować rzeki, zamknąć twierdzę od zachodu i zaatakować ją, gdy nadciągnie ciężka artyleria.

Kövess zaatakował dopiero 1 sierpnia. Kilka dni później, w ramach ogólnego odwrotu z Królestwa Polskiego, Rosjanie wysadzili umocnienia i opuścili twierdzę.