Początek pościgu do Bagdadu

25 lutego 1917 roku rano, gdy marynarze z kanonierki Mantis podnosili flagę nad opuszczonym Al-Kutem, wojska generała Fredericka Stanleya Maude’a ruszyły już w górę Tygrysu za cofającą się armią osmańską. Po drugiej bitwie pod Al-Kutem XVIII Korpus liczył według tureckiego oficera Muhammada Amina około 10 tysięcy żołnierzy, wyczerpanych dwoma miesiącami walk i nocnym marszem. Maude chciał zadać mu jeszcze kilka ciężkich ciosów, zanim zdąży się oderwać. Zaczął się pościg, który po dwóch tygodniach doprowadził Brytyjczyków do Bagdadu.

O szóstej rano straż przednia 13 Dywizji, z 38 Brygadą i szwadronem yeomanry z Hertfordshire, wyruszyła z półwyspu Szumran lewym brzegiem rzeki, którędy z braku wody musiały iść także główne siły tureckie. Dywizja kawalerii, opóźniona przez spóźnione racje, ruszyła trzy kwadranse później, szerokim łukiem na północ, by obejść Turków i przeciąć im drogę pod Bughajlą. Lotnicy meldowali, że główne siły przeciwnika są już w rejonie Bughajli, a osłania je straż tylna, około 1,5 tysiąca karabinów i 17–20 dział, okopana w starym kanale na północ od rzeki pod Imam Mahdi. Muhammad Amin pisał, że Turcy zajęli tę pozycję nad ranem i mimo skrajnego zmęczenia kopali okopy do świtu, bo choć pozycja miała być przygotowana, w rzeczywistości nikt jej nie umocnił.

Około 11.00 38 Brygada natrafiła na Turków i dostała się pod silny ogień artylerii. Wspierała ją flotylla rzeczna komandora Wilfrida Nunna: Tarantula, Mantis, Moth, Gadfly i Butterfly przepłynęły o ósmej przez most pod Szumranem i ostrzeliwały tureckie pozycje. W południe natarcie utknęło kilkaset metrów od okopów. Po południu 39 Brygada uderzyła na lewe skrzydło przeciwnika, zdobyła bagnetami dwie linie w kanałach i wzięła kilkuset jeńców, ale turecki kontratak, wspierany ogniem z ukrytych stanowisk, odrzucił część jej batalionów, a w zamieszaniu wielu jeńców uciekło. Walka trwała do drugiej w nocy. Dywizja kawalerii przez całe popołudnie walczyła pieszo z drugą grupą straży tylnej i nie zdołała dotrzeć do Bughajli, jak chciał Maude. O zmroku, bez wody dla koni, wycofała się nad rzekę. 13 Dywizja straciła tego dnia 556 ludzi, kawaleria 69. Samoloty zrzuciły na cofających się Turków i ich statki 94 bomby, a wieczorem zmusiły parowiec holujący most łodziowy spod Bughajli do porzucenia holu, tak że łodzie popłynęły z prądem.

Muhammad Amin przyznawał, że XVIII Korpus nie zdążył przygotować pozycji i został obejściony od lewego skrzydła, ale dzięki oporowi 51 Dywizji i braku zdecydowania przeciwnika w nocy wymknął się ponad 30 kilometrów w górę rzeki. Brytyjska historia oficjalna (Moberly, The Campaign in Mesopotamia, t. III) sądzi, że miał na myśli kawalerię, ale broni jej: Mezopotamia nie sprzyjała działaniom konnicy, a Maude wymagał od jej dowódcy meldunków przez radio co godzinę, co krępowało inicjatywę.

Pościg nabrał tempa następnego dnia. 26 lutego kanonierki dogoniły tureckie statki w zakolu Nahr al-Kalek, pod ogniem z trzech stron, i odbiły kanonierkę Firefly, którą Brytyjczycy porzucili pod Umm at-Tubul w grudniu 1915 roku, a także parowiec Basra z kilkuset rannymi. 28 lutego generał William Robertson, szef Imperialnego Sztabu Generalnego, przekazał Maude’owi decyzję Gabinetu Wojennego: wolno mu było naciskać przeciwnika w kierunku Bagdadu. Brytyjczycy weszli do miasta 11 marca 1917 roku.