Protokół w sprawie Kanału Panamskiego

10 października 1914 roku w Waszyngtonie pełniący obowiązki sekretarza stanu Robert Lansing i poseł Panamy Eusebio A. Morales podpisali protokół o zachowaniu neutralności na wodach Przesmyku Panamskiego. Oba państwa pozostawały neutralne, a porozumienie miało sprawić, by okręty walczących stron nie mogły wykorzystywać sąsiedztwa ich wód do obchodzenia zasad neutralności.

Kanał Panamski otwarto dla żeglugi 15 sierpnia 1914 roku, niecałe dwa tygodnie po wybuchu wojny w Europie. Kanał i pas ziemi wzdłuż niego, Strefa Kanału Panamskiego, znajdowały się pod kontrolą Stanów Zjednoczonych. Na mocy traktatu brytyjsko-amerykańskiego z 1901 roku kanał miał być otwarty na równych zasadach dla statków wszystkich państw, zarówno w czasie pokoju, jak i wojny. Okręty wojenne mogły nim przepływać, ale nie wolno im było prowadzić w nim działań wojennych ani przebywać tam dłużej, niż to konieczne. Tuż obok strefy leżały jednak wody i porty samej Panamy, w tym Colón i miasto Panama przy obu wejściach do kanału.

Protokół zamykał tę lukę. Stanowił, że okręt wojenny walczącego państwa, a także każdy statek, uzbrojony lub nie, używany przez nie jako transportowiec, jednostka pomocnicza floty lub w inny sposób do prowadzenia działań wojennych, który skorzysta z gościny na wodach Panamy, traci prawo do takiej samej gościny w Strefie Kanału na trzy miesiące. Zasada działała też w drugą stronę. Okręt nie mógł więc na przykład uzupełnić zapasów w porcie panamskim, a zaraz potem zrobić tego samego w strefie amerykańskiej.

Porozumienie z 10 października stało się częścią szerszych przepisów o neutralności kanału, które prezydent Woodrow Wilson ogłosił proklamacją z 13 listopada 1914 roku. Okręty walczących stron mogły przebywać na wodach strefy najwyżej 24 godziny, paliwo mogły przyjmować tylko za zgodą władz kanału i jedynie w ilości potrzebnej do dotarcia do najbliższego neutralnego portu, a w każdym z portów końcowych mogły jednocześnie stać najwyżej trzy okręty jednego państwa. Okręty mogły też przechodzić przez kanał tylko wtedy, gdy ich dowódca zobowiązał się na piśmie przestrzegać tych przepisów.