Niemcy zajmują Dorpat

24 lutego 1918 roku, szóstego dnia ofensywy na froncie wschodnim, wojska niemieckie weszły do Dorpatu (Tartu), drugiego co do wielkości miasta estońskiej części guberni inflanckiej. Przyszły z południa. Oddziały 8 Armii generała Günthera von Kirchbacha, które po 18 lutego ruszyły znad Dźwiny i spod Rygi, 22 lutego zajęły węzeł kolejowy Walk (Valga) na granicy łotewsko-estońskiej i stamtąd posuwały się koleją na północ. Miasta nikt nie bronił. Bolszewickie władze i oddziały Czerwonej Gwardii wycofały się na wschód, a resztki rosyjskich garnizonów rozjechały się do domów. Brytyjska chronologia wojny podaje pod 24 lutego zajęcie Dorpatu tak samo jak źródła estońskie. W niektórych opracowaniach pojawia się data 25 lutego.

Dorpat był miastem szczególnym. Mieścił się tu uniwersytet, założony w 1632 roku przez Szwedów i odnowiony w 1802 roku jako niemieckojęzyczna uczelnia, na której przez cały XIX wiek kształciły się elity Niemców bałtyckich. W 1893 roku władze rosyjskie przemianowały miasto na Jurjew, a uniwersytet zrusyfikowały. Zarazem Tartu było kolebką estońskiego ruchu narodowego. W Estonii od listopada 1917 roku rządzili bolszewicy, którzy rozpędzili estońskie zgromadzenie krajowe, Maapäev. Bałtyccy baronowie poprosili w grudniu Niemcy o opiekę, a przywódcy estońscy już w styczniu postanowili, że ogłoszą niepodległość, zanim wejdą Niemcy.

Tego samego 24 lutego Niemcy weszli według estońskich źródeł także do Parnawy, a 24 lub 25 lutego do Viljandi. W Tallinnie estoński Komitet Ocalenia ogłosił tymczasem manifest proklamujący niepodległą Republikę Estońską. Niemcy nie zamierzali go uznawać. W zajętych miastach od razu tworzyli własną administrację wojskową, a na stanowiska wprowadzali głównie miejscowych Niemców. Jak pisał Wheeler-Bennett, w Inflantach i Estonii warstwy średnie i zamożne witały wojska niemieckie jak wybawców od bolszewickiego terroru, i to nie tylko Niemcy bałtyccy, ale też część Łotyszy i Estończyków. Robotnicy i chłopi, którzy przez kilka miesięcy rewolucji zasmakowali władzy, milczeli.

Zajęcie Dorpatu miało też znaczenie wojskowe. Miasto leży około 40 kilometrów od jeziora Pejpus, a Niemcy chcieli dojść do linii jeziora, zanim wznowią rokowania z Rosją. Ludendorff przekonywał, że front od Dźwińska przez jezioro do Zatoki Fińskiej nie wymaga wiele więcej wojska niż dotychczasowa linia od Dźwińska do Zatoki Ryskiej, a osłania całe Inflanty i Estonię. Rząd Włodzimierza Lenina zgodził się już podpisać pokój, ale Niemcy szli dalej. Następnego dnia zajęli Rewel i Psków. Dorpat pozostał pod okupacją niemiecką do listopada 1918 roku. Na część semestru zimowego 1918/1919 otwarto tu ponownie niemiecki Uniwersytet Krajowy (Landesuniversität Dorpat). Po wycofaniu się Niemców miasto zajęła Armia Czerwona, a 14 stycznia 1919 roku odbili je Estończycy.