Pierwsza dywizja Nowych Armii płynie do Francji
- Kategoria:
- Wojsko
- Front:
- Front zachodni
- Data:
- 9 maja 1915
- Autor:
- Łukasz Skowroń
Według brytyjskiej chronologii wojny 9 maja 1915 roku do Francji zaczęła się przeprawiać 9 (Szkocka) Dywizja, pierwsza z dywizji tak zwanych Nowych Armii, sformowanych z ochotników zaciągniętych po wybuchu wojny. Przeprawa trwała kilka dni. Pierwsza wyruszyła artyleria, której grupy przednie opuściły obóz w Bordon w hrabstwie Hampshire już 8 maja, a brygady piechoty wyjeżdżały kolejno od 10 maja. Konie, wozy i sprzęt płynęły z Southampton do Hawru, a piechota z Folkestone do Boulogne. Serwis The Long, Long Trail datuje przeprawę dywizji na 9–12 maja, a jej historia wydana po wojnie podaje, że do 15 maja cała dywizja zebrała się w okolicach Saint-Omer.
Dywizja należała do pierwszej Nowej Armii, zwanej K1, powołanej w sierpniu 1914 roku na wezwanie ministra wojny, lorda Herberta Kitchenera. Jej bataliony sformowano przy szkockich pułkach. 26 Brygada była góralska, z ochotniczymi batalionami pułków Black Watch, Seaforth, Gordon i Cameron Highlanders. 27 i 28 Brygadę tworzyły głównie bataliony pułków z nizinnej Szkocji, takich jak Royal Scots czy King’s Own Scottish Borderers. Przez osiem miesięcy rekruci szkolili się w południowej Anglii, najpierw w obozach na równinie Salisbury, a od jesieni 1914 roku w Bordon. Długo brakowało im mundurów, broni i doświadczonych instruktorów. Od stycznia 1915 roku dywizją dowodził generał major Herman Landon. 10 maja król Jerzy V pożegnał ją orędziem, w którym napisał, że jej żołnierze osiągnęli poziom „nie niegodny” jego armii regularnej.
Na front przybyła w trudnej chwili. Pod Ypres wciąż trwała niemiecka ofensywa, a 9 maja rano brytyjska 1 Armia poniosła ciężkie straty w nieudanym ataku na grzbiet Aubers. Marszałek John French od dawna domagał się od Kitchenera nowych dywizji, a Francuzi naciskali, by Brytyjczycy przejęli dłuższy odcinek frontu. Wcześniej z Wielkiej Brytanii przybywały do Francji dywizje regularne, sformowane z garnizonów imperium, Kanadyjczycy i terytorialsi. Teraz po raz pierwszy w okopach miała stanąć cała dywizja złożona z cywilów, którzy jeszcze rok wcześniej nie myśleli o służbie wojskowej.
Po kilku dniach w okolicach Saint-Omer dywizja przemaszerowała pod Bailleul, a od 20 maja jej brygady kolejno uczyły się służby w okopach pod Armentières, przydzielone do doświadczonej 6 Dywizji. Do bitwy weszła we wrześniu 1915 roku pod Loos, gdzie szturmowała Redutę Hohenzollernów i poniosła ciężkie straty. W ślad za nią do Francji przybywały kolejne dywizje Nowych Armii, a trzy inne dywizje K1 popłynęły latem 1915 roku na Gallipoli. W następnym roku ochotnicze dywizje Kitchenera stanowiły już trzon brytyjskich sił na froncie zachodnim.