Pierwsze przypadki grypy w Camp Funston

4 marca 1918 roku rano w Camp Funston, wielkim obozie szkoleniowym armii amerykańskiej w Kansas, zgłosił się do lekarza kucharz Albert Gitchell. Skarżył się na ból gardła, gorączkę i ból głowy. Według relacji do południa przyszło z tymi samymi objawami ponad stu żołnierzy, a w ciągu kilku dni ponad pięciuset. Większość źródeł podaje datę 4 marca, niektóre 11 marca. Gitchell przeszedł do historii jako pierwszy odnotowany chory pandemii, którą wkrótce nazwano grypą hiszpanką, choć niemal na pewno nie był pierwszym zakażonym.

Camp Funston zbudowano latem 1917 roku na terenie Fort Riley, kilka miesięcy po przystąpieniu Stanów Zjednoczonych do wojny. Był jednym z szesnastu obozów, w których szkolono dywizje piechoty z poborowych powołanych na mocy ustawy o poborze. Według amerykańskiego historyka Johna M. Barry’ego przebywało w nim średnio ponad 56 tysięcy żołnierzy, stłoczonych w zimnych barakach i namiotach. Barry wskazuje też, skąd choroba mogła tam przyjść. Od końca stycznia w hrabstwie Haskell, kilkaset kilometrów na zachód, miejscowy lekarz Loring Miner leczył dziwnie gwałtowną grypę, która zabijała młodych i silnych. Uznał ją za tak groźną, że ostrzegł federalną służbę zdrowia. Poborowi z Haskell jechali na szkolenie właśnie do Funston, a ich rodziny odwiedzały ich w obozie.

Choroba szerzyła się szybko. Według Barry’ego w ciągu trzech tygodni do szpitala trafiło ponad 1100 żołnierzy, a tysiące innych leczono w izbach chorych rozsianych po obozie. Kilkudziesięciu zmarło. 18 marca grypa pojawiła się w dwóch obozach w Georgii, a do końca kwietnia epidemie przeszły 24 z 36 głównych obozów armii. Wiosenna fala była jednak stosunkowo łagodna i mało kto się nią przejął. Grypy nie trzeba było nawet zgłaszać władzom sanitarnym.

Tymczasem z obozów stale wyjeżdżali żołnierze. W marcu 1918 roku do Francji popłynęło około 84 tysięcy Amerykanów, a w kwietniu około 118 tysięcy. Zatłoczone transportowce, na których nie dało się odizolować chorych, zawoziły ich głównie do Brestu i Saint-Nazaire, gdzie pierwsze amerykańskie oddziały zeszły na ląd już w czerwcu 1917 roku. W kwietniu grypa szerzyła się już wśród żołnierzy na froncie zachodnim, a w maju dotarła do Hiszpanii.

Gdzie naprawdę narodził się wirus, nie wiadomo do dziś. Teza Barry’ego o Kansas jest popularna, ale nie jedyna. Brytyjski wirusolog John Oxford wskazywał na obóz w Étaples we Francji, gdzie już w latach 1916–1917 żołnierzy dziesiątkowało „ropne zapalenie oskrzeli”. Kanadyjski historyk Mark Humphries uważa za możliwe, że chorobę przywieźli robotnicy z Chin, przewożeni przez Kanadę do Francji. Wspomina też, że według danych amerykańskiej służby medycznej fala zakażeń dróg oddechowych przeszła przez wojsko już w grudniu 1917 roku. Pewne jest tylko to, że to w wojsku amerykańskim zauważono chorobę najwcześniej. Wiosną nikt jeszcze nie przypuszczał, że jesienią wróci ona w znacznie groźniejszej postaci i stanie się najgorszą pandemią XX wieku.