TheGreatWar.pl
← Oś czasu

Zajęcie Trypolisu

Kategoria:
Działania zbrojne
Front:
Bliski Wschód
Data:
13 października 1918
Autor:
Natalia
Tagi:
Wielka Brytania, Imperium Osmańskie, Indie Brytyjskie, Francja

13 października 1918 roku brytyjskie oddziały bez walki weszły do Trypolisu, miasta portowego na wybrzeżu Libanu, około 80 kilometrów na północ od Bejrutu. Pierwsi dotarli tam jeźdźcy pułku kawalerii XXI Korpusu i 2 Lekka Bateria Samochodów Pancernych, wysłani naprzód przez dowódcę korpusu, generała porucznika Edwarda Bulfina. Turków w mieście już nie było. Po klęsce pod Megiddo i zajęciu Damaszku resztki ich armii cofały się w głąb kraju, ku Hims i Aleppo, i nie próbowały bronić wybrzeża.

Marsz wzdłuż wybrzeża

Od końca września wzdłuż Morza Śródziemnego szła na północ indyjska 7 Dywizja (Meerut). Zaopatrywano ją głównie morzem: w kolejnych portach wyładowywano żywność, którą zabierały przechodzące kolumny. 6 października jej czołowe oddziały weszły do Sydonu, a wieczorem 8 października do Bejrutu, gdzie mieszkańcy przywitali je owacyjnie i wydali im około sześciuset tureckich żołnierzy. 9 października generał Edmund Allenby wydał rozkaz zajęcia Trypolisu przez 7 Dywizję i Hims przez Pustynny Korpus Konny. Tempo marszu, jak zaznaczył, miało zależeć od tego, jak szybko uda się dowieźć żywność. 11 października Bulfin posłał na Trypolis jazdę i samochody pancerne, które dotarły do miasta dwa dni później. Piechota, 19 Brygada generała brygady W. S. Lesliego, wyruszyła z Bejrutu 14 października i doszła do Trypolisu 18 października, a za nią podciągnęła reszta dywizji.

Po co był Trypolis

Brytyjczykom chodziło przede wszystkim o port. Z Trypolisu przez przełom między górami Liban a pasmem Ansarijja prowadziła droga w głąb Syrii, do Hims w dolinie Orontesu. Była to obok drogi z Bejrutu do Damaszku jedyna ważna droga przez góry. Biegła tamtędy także kolej, ale Turcy zdążyli ją rozebrać. Jazda Allenby’ego, która z Damaszku szła na północ, była coraz dalej od swoich baz, a jej konie i ludzie padali z wyczerpania i od malarii. Według Prestona, historyka Pustynnego Korpusu Konnego, Trypolis miał niewielki port z nabrzeżami, przy których przy dobrej pogodzie można było wyładowywać zapasy, i porządną, utwardzoną drogę do Hims. Z Trypolisu ciężarówki wiozły więc odtąd zaopatrzenie dla dywizji jazdy, która miała ruszyć na Aleppo, a w drugiej połowie października wyładowano tu też punkt ewakuacji chorych i rannych z tej dywizji.

Francuska strefa

Wybrzeże Libanu było w porozumieniu Sykes-Picot z 1916 roku przewidziane dla Francji. Dlatego razem z wojskami brytyjskimi szedł francuski Oddział Palestyny i Syrii (Détachement français de Palestine et de Syrie), a w zajętych miastach nadmorskich Allenby ustanawiał francuskich gubernatorów wojskowych. W Bejrucie został nim pułkownik de Piépape, dowódca francuskiego oddziału. 23 października Allenby zameldował w Londynie o podziale zajętych ziem na trzy strefy administracji wojskowej. Pas wybrzeża od okolic Akki po Aleksandrettę, z Bejrutem i Trypolisem, miał podlegać Francuzom. Na pamiątkę tego marszu na skale nad rzeką Nahr al-Kalb pod Bejrutem, obok napisów zostawionych przez faraona Ramzesa II i królów asyryjskich, wyryto później napis: „XXI Brytyjski Korpus Armii z Francuskim Oddziałem Palestyny i Syrii zajął Bejrut i Trypolis w październiku 1918 roku”.