TheGreatWar.pl
← Oś czasu

Allenby zastępuje Murraya

Kategoria:
Wojsko
Front:
Bliski Wschód
Data:
28 czerwca 1917
Autor:
Natalia
Tagi:
Wielka Brytania, Imperium Osmańskie, British Army, David Lloyd George

27 czerwca 1917 roku do Kairu przybył generał sir Edmund Allenby, dotychczasowy dowódca brytyjskiej 3 Armii we Francji. Według brytyjskiej historii oficjalnej (Cyril Falls, Military Operations: Egypt and Palestine, t. II) o północy 28 czerwca przejął od generała sir Archibalda Murraya dowództwo Egipskich Sił Ekspedycyjnych. Niektóre opracowania podają jako dzień zmiany 29 czerwca. Ostatni raport Murraya z Egiptu obejmuje okres do 28 czerwca. Wraz z nowym dowódcą przyszła nowa polityka. Front pod Gazą od dwóch miesięcy stał w miejscu, ale rząd w Londynie postanowił, że kampania w Palestynie ma być teraz prowadzona zdecydowanie i bez przerw.

Odwołanie Murraya

Murray dowodził w Egipcie od początku 1916 roku. W tym czasie jego wojska odparły Turków pod Romani, wyparły ich z całego Synaju i doszły do granicy Palestyny, a przez pustynię przeprowadzono za nimi kolej, drogę i rurociąg z wodą. Zgubiły go dwie nieudane bitwy o Gazę. Po pierwszej, w marcu, Murray zameldował o niej tak, że Gabinet Wojenny uznał ją niemal za zwycięstwo i kazał mu iść na Jerozolimę. Druga bitwa, w kwietniu, skończyła się krwawą porażką. Premier David Lloyd George wspominał, że już 23 kwietnia Gabinet Wojenny uznał, że Egipskie Siły Ekspedycyjne potrzebują bardziej zdecydowanego dowódcy.

Najpierw stanowisko zaproponowano generałowi Janowi Smutsowi, który po wiosennych obradach Imperialnego Gabinetu Wojennego został na prośbę premiera w Londynie. Smuts długo się namyślał, ale 30 maja odmówił. Szef Imperialnego Sztabu Generalnego, generał sir William Robertson, zaproponował wtedy Allenby’ego, a 5 czerwca Gabinet Wojenny zatwierdził ten wybór. 11 czerwca Murray dostał depeszę od ministra wojny, lorda Derby, że Gabinet, choć docenia jego pracę, uznał zmianę za pożądaną. Brytyjska historia oficjalna ocenia, że Murray podzielił los wielu dowódców wysłanych, by z niewystarczającymi siłami otworzyć kampanię. Odwołano go, bo nie odniósł oczekiwanego sukcesu, choć to on przygotował wszystko, co było potrzebne do wkroczenia do Palestyny. Jesienią Murray objął dowództwo okręgu wojskowego w Aldershot w Anglii.

Nowy dowódca

Allenby, urodzony w 1861 roku kawalerzysta, z powodu porywczości i donośnego głosu nazywany „Bykiem”, zasłynął w sierpniu 1914 roku. Jego dywizja kawalerii osłaniała wtedy odwrót Brytyjczyków spod Mons. Od jesieni 1915 roku dowodził 3 Armią, która w kwietniu 1917 roku prowadziła główne natarcie w bitwie pod Arras. Po pierwszym sukcesie ofensywa ugrzęzła w kosztownych walkach, a Allenby stracił zaufanie naczelnego wodza, Douglasa Haiga. 9 czerwca 3 Armię przejął po nim generał porucznik Julian Byng. Według części historyków sam Allenby sądził, że nowy przydział niewiele wniesie do wojny, która jego zdaniem miała się rozstrzygnąć na froncie zachodnim.

Przed wyjazdem do Egiptu Lloyd George przyjął go w obecności Robertsona. Według własnych wspomnień powiedział mu, że ma prosić o takie posiłki i zaopatrzenie, jakich będzie potrzebował: „Jeśli pan nie poprosi, to będzie pańska wina. Jeśli pan poprosi i nie dostanie, to będzie nasza”. Dodał, że Gabinet oczekuje „Jerozolimy przed Bożym Narodzeniem”. Premier polecił mu też książkę szkockiego biblisty George’a Adama Smitha o geografii historycznej Ziemi Świętej, uważając ją za lepszy przewodnik niż mapy z szuflad Ministerstwa Wojny.

Pierwsze tygodnie

Zaraz po objęciu dowództwa Allenby pojechał pociągiem do kwatery Sił Wschodnich w Dajr al-Balah. Czekała tam na niego ocena sytuacji przygotowana przez dowódcę Sił Wschodnich, generała porucznika sir Philipa Chetwode’a, i jego szefa sztabu, generała brygady Guya Dawnaya. Stwierdzali w niej, że Turcy zamierzają bronić linii Gaza – Beer Szewa, a do jej przełamania potrzeba wyraźnej przewagi i starannych przygotowań, zwłaszcza w sprawie wody. Na tym planie Allenby oparł potem swoją ofensywę. 12 lipca zażądał z Londynu dwóch nowych dywizji i dodatkowej artylerii.

Nowy dowódca od pierwszych dni objeżdżał front i odwiedzał oddziały. Australijski historyk oficjalny Henry Gullett pisze, że wojsko przyjęło go z entuzjazmem i nadzieją. Niedługo potem Allenby przeniósł kwaterę główną z hotelu Savoy w Kairze na front, w okolice Chan Junus i Rafah. Gullett przytacza słowa jednego z oficerów australijskiej Lekkiej Konnicy: „Nie zliczę, ile razy ściskałem rękę Allenby’ego. Między Kanałem a Gazą ani razu nie widziałem Murraya”. Pod koniec lipca Allenby dostał wiadomość, że we Flandrii zginął jego jedyny syn, Michael. Ofensywa ruszyła pod koniec października. 31 października Brytyjczycy zdobyli Beer Szewę, a 9 grudnia 1917 roku poddała się Jerozolima.