Austriacy odbijają Zaleszczyki

Brytyjska chronologia wojny podaje, że 30 lipca 1917 roku wojska austriacko-niemieckie odzyskały Zaleszczyki, miasteczko w pętli Dniestru, na granicy Galicji i Bukowiny. Według austriackiej historii oficjalnej przyczółek zaleszczycki zdobyła dzień wcześniej, 29 lipca (16 lipca według kalendarza juliańskiego), atakując od północy, węgierska 38 Dywizja Piechoty Honwedu generała majora Molnára. 30 lipca walki przeniosły się na drugi brzeg rzeki, gdzie niemieckie dywizje nacierały już między Zaleszczykami a Zastawną.

Rosjanie trzymali Zaleszczyki od czerwca 1916 roku, kiedy po klęsce pod wsią Okna Austriacy bez walki opuścili tutejszy przyczółek. Rok później miasto znów znalazło się na linii frontu. Po przełamaniu pod Złoczowem i upadku Tarnopola i Stanisławowa armie rosyjskie cofały się ku granicy. Nowy dowódca Frontu Południowo-Zachodniego, generał Ławr Korniłow, kazał 8 Armii bronić się nad Dniestrem aż po Zaleszczyki, a na południe od rzeki na linii przez Kisielów ku Śniatynowi. Za Dniestrem stały jeszcze trzy rosyjskie korpusy, które musiały zdążyć się wycofać przez Bukowinę.

Wieczorem 28 lipca 38 Dywizja Honwedu, która szła na lewym skrzydle niemieckiego XXVII Korpusu Rezerwowego w składzie Armii Południowej, natrafiła na północ od Zaleszczyk na opór. Jeńcy zeznali, że Rosjanie zamierzają przerzucić tędy na północny brzeg cały korpus. Dowódca Armii Południowej, generał Felix von Bothmer, kazał więc rano 29 lipca zdobyć przyczółek. Tego samego dnia Węgrzy go opanowali. W nocy z 29 na 30 lipca, pod naciskiem niemieckich dywizji grupy generała Karla Litzmanna, Rosjanie opuścili też swoje pozycje między Dniestrem a Prutem.

Zdobycie Zaleszczyk nastąpiło już po zakończeniu głównej kontrofensywy w Galicji Wschodniej, w czasie walk o linię Zbrucza i pościgu na Bukowinie. Rosjanie stawiali w tych dniach coraz silniejszy opór, a ich kawaleria osłaniała odwrót między Zbruczem a Dniestrem. Mimo to cofali się dalej: 31 lipca grupa Litzmanna zajęła Zastawną, a 3 sierpnia Austriacy weszli do Czerniowców. Zaleszczyki pozostały po stronie państw centralnych do końca wojny, a w odrodzonej Polsce stały się przygranicznym kurortem nad Dniestrem.