French namiestnikiem Irlandii

Brytyjska chronologia wojny notuje pod 5 maja 1918 roku, że feldmarszałek wicehrabia John French został mianowany lordem namiestnikiem Irlandii, czyli przedstawicielem Korony i formalną głową administracji Zamku Dublińskiego. Zmiany we władzach Irlandii ogłoszono w pierwszych dniach maja. Listy patentowe nominujące Frencha nosiły, według części źródeł, datę 9 maja, a urząd objął 11 maja, gdy złożył przysięgę w Zamku Dublińskim. Zastąpił Ivora Guesta, lorda Wimborne’a, który był namiestnikiem od 1915 roku, także w czasie powstania wielkanocnego. Jednocześnie konserwatystę Henry’ego Duke’a na stanowisku naczelnego sekretarza dla Irlandii, czyli ministra odpowiedzialnego za rządy na wyspie, zastąpił liberał Edward Shortt.

Zmiana przyszła w szczytowym momencie kryzysu poborowego. W kwietniu parlament przyjął nową ustawę o służbie wojskowej, która pozwalała rządowi rozporządzeniem rozciągnąć pobór na Irlandię. Odpowiedzią były wspólny front wszystkich nurtów irlandzkiego nacjonalizmu, sprzeciw biskupów katolickich, przysięga oporu składana przed kościołami i strajk generalny. Jeszcze 5 maja na wiecu w hrabstwie Roscommon, na który według relacji przyszło około 15 tysięcy ludzi, na jednej trybunie przemawiali John Dillon z Irlandzkiej Partii Parlamentarnej i Éamon de Valera z Sinn Féin. W kwietniu zakończyła też obrady Konwencja Irlandzka, która przez blisko rok bez skutku szukała porozumienia nacjonalistów z unionistami w sprawie autonomii (home rule).

French od grudnia 1915 roku, gdy oddał dowództwo wojsk we Francji, dowodził siłami w Wielkiej Brytanii i obroną kraju. Pochodził z rodziny o irlandzkich korzeniach, wywodzącej się z Frenchpark w hrabstwie Roscommon, a jego starsza siostra, sufrażystka Charlotte Despard, sympatyzowała z Sinn Féin. Premier David Lloyd George chciał początkowo zastąpić namiestnika trzyosobowym gremium lordów sędziów, w którym obok Frencha mieli zasiąść dwaj irlandzcy politycy unionistyczni. Na naradzie 30 kwietnia wszyscy trzej zażądali jednak natychmiastowego wprowadzenia poboru i stanu wojennego, a po odmowie premiera z planu zrezygnowano. French zgodził się przyjąć urząd sam, pod warunkiem że będzie „wojskowym wicekrólem na czele quasi-wojskowego rządu”. Przeforsował też, by dowództwo wojsk w Irlandii wydzielono ze struktur obrony Wielkiej Brytanii, a dotychczasowego dowódcę, generała Bryana Mahona, zastąpił jego szef sztabu Frederick Shaw.

Nowy namiestnik uważał, że przywódcy Sinn Féin nie mają poparcia większości Irlandczyków, a pobór da się przeprowadzić bez rozlewu krwi. Za warunek wprowadzenia autonomii uznawał przywrócenie porządku. 11 maja przypłynął do Dún Laoghaire (wówczas Kingstown) i bez większej ceremonii pojechał samochodem do Dublina. W Zamku po odczytaniu listów patentowych złożył przysięgę i przyjął miecz państwowy, a po nim przysięgę złożył Shortt.

Pierwsze tygodnie pokazały, czym ma być „wojskowy” kurs. W nocy z 17 na 18 maja na rozkaz nowych władz aresztowano większość przywódców Sinn Féin pod zarzutem spisku z Niemcami. French pozostał namiestnikiem do kwietnia 1921 roku, przez większą część irlandzkiej wojny o niepodległość.