Koniec bitwy pod Rarańczą

15 czerwca 1915 roku dowództwo austro-węgierskiego XI Korpusu kazało wycofać wojska na wzgórza na prawym brzegu rzeczki Rokitny, na granicy Bukowiny i Besarabii. II Brygada Legionów Polskich objęła odcinek pod Rarańczą, szeroki na 6–7 kilometrów, od wzgórza 218 po wzgórze 262 na południowym skraju Toporowiec. Skończyły się walki, które zaczęły się trzy dni wcześniej przed rosyjskimi okopami nad wsią Rokitną. Tego samego dnia na cmentarzu w Rarańczy legioniści pochowali ułanów, którzy zginęli w najsłynniejszym epizodzie tych walk, szarży pod Rokitną.

Szarża 13 czerwca

Rano 13 czerwca piechota brygady wciąż stała nad strumieniem pod Rokitną, a sąsiednia austro-węgierska 42 Dywizja Piechoty utknęła w natarciu. Dowódca korpusu, generał Ignaz Korda, żądał od legionistów zdecydowanego działania. Szef sztabu brygady, węgierski kapitan Karol Vagas, zlekceważył meldunki dowódców piechoty, że za dnia nie da się nacierać, i około południa kazał uderzyć ułanom. Około 13.00 rotmistrz Zbigniew Dunin-Wąsowicz zostawił 3 szwadron w odwodzie i poprowadził 2 szwadron, liczący nieco ponad 60 szabel, na rosyjskie okopy.

Ułani przeskoczyli trzy linie okopów pod ogniem z przodu i z obu skrzydeł. Strzelały do nich także austriackie baterie, które wspierały piechotę i nie wiedziały o szarży. Dunin-Wąsowicz zginął przy ostatniej linii. Piechota, do której rozkaz najpewniej nie dotarł na czas, nie ruszyła za ułanami. Szarża trwała według broszury IPN 13 minut, według Radia Kraków kwadrans do dwudziestu minut. Według autora broszury, Juliusza S. Tyma, z 65 uczestników ubyło 49, a 15 zginęło na miejscu lub zmarło z ran jeszcze tego dnia. Książka „Szlakiem bojowym Legionów”, wydana przez oficerów brygady w tym samym roku, pisała, że cało wróciło tylko dwudziestu z sześćdziesięciu. Zginęli trzej oficerowie: Dunin-Wąsowicz, porucznik Jerzy Topór-Kisielnicki i podporucznik Roman Włodek.

Odwrót Rosjan i powrót nad Rokitnę

Po szarży na całym odcinku brygady zapadła cisza. Wieczorem 13 czerwca Rosjanie zaczęli przygotowywać odwrót i w nocy na 14 czerwca opuścili wzgórza pod Rokitną i Sankowcami. Oddziały XI Korpusu wyszły na linię Ryngacz–Szyszkowce, a w nocy z 14 na 15 czerwca legioniści zrobili wypad na Dynowiec. Korpus nie poszedł jednak dalej. 15 czerwca jego dowództwo cofnęło wojska za Rokitnę, mniej więcej tam, gdzie legioniści stanęli 12 czerwca. II Brygada pozostała na tym odcinku frontu w stosunkowo spokojnych warunkach do października, gdy przerzucono ją na Wołyń.

Pogrzeb w Rarańczy

Na cmentarzu w Rarańczy przygotowano 15 grobów i 15 drewnianych trumien. Według książki z 1915 roku pierwszą, trumnę rotmistrza, przykryto czerwoną makatą z białym orłem i położono na niej ułański kask. Nabożeństwo odprawił kapelan 3 pułku, ksiądz Józef Panaś. Nad grobami przemówił ranny w szarży wachmistrz Stanisław Sokołowski: „Oto nasi towarzysze – wysłani na śmierć, jechali z całą tego świadomością, lecz ani jeden nie zawrócił konia”. Pułkownik Zygmunt Zieliński obszedł wszystkie groby i na każdą trumnę rzucił grudkę ziemi. Według Wojciecha Grochowalskiego nie przemówił, bo przez cały czas płakał. Byli przy tym oficerowie sztabu korpusu, przysłani, by oddać poległym honory. Wśród żałobników stał porucznik Łuszczewski, który opłakiwał syna Bronisława.

Uczestnicy porównywali szarżę do Somosierry. 24 czerwca dowódca brygady, pułkownik Ferdynand Küttner, odznaczył jej uczestników, także pośmiertnie, a 28 czerwca Komenda Legionów ogłosiła w rozkazie, że szarża 2 szwadronu „staje odtąd godnie obok Samosierry”.