Francuzi odbijają Prisztinę

Brytyjska chronologia wojny notuje pod 10 października 1918 roku odbicie przez Francuzów Prisztiny, głównego miasta Kosowego Pola. Niemcy zajęli ją w listopadzie 1915 roku, gdy armia serbska cofała się stąd przez góry nad Adriatyk. Źródła nie są zgodne co do dnia, w którym Francuzi weszli do miasta. Część serbskich opracowań podaje 8 października, inne, podobnie jak chronologia, 10 października. Austro-węgierski komunikat wojenny ogłosił 11 października, że wojska cesarsko-królewskie opuściły Prisztinę i Prizren.

Oddział Tranié

Po rozejmie z Bułgarią generał Louis Franchet d’Espérey wysłał na północ dwie kolumny. Serbska 1 Armia szła doliną Morawy na Nisz, a na jej lewym skrzydle, w stronę Kosowa, ruszył oddział generała Tranié. Według brytyjskiej historii oficjalnej Cyrila Fallsa składał się z brygady francuskiej 11 Kolonialnej Dywizji Piechoty i dwóch pułków greckiej 3 Dywizji. Miał osłaniać marsz serbskiej 2 Armii, którą Franchet d’Espérey przerzucał z prawego skrzydła, spod granicy bułgarskiej, na lewe. Generał nie chciał posyłać Serbów przez Bułgarię, bo obawiał się incydentów między dwoma wrogimi narodami.

Ze Skopje oddział wyszedł na Kačanik, przez ten sam wąwóz, w którym w listopadzie 1915 roku Serbowie próbowali się przebić na południe do Francuzów. Teraz uciekali nim Niemcy. Część żołnierzy niemieckich z korpusu generała Flecka, odciętego pod koniec września na zachód od Skopje, zdołała uniknąć kapitulacji: spaliła ciężkie tabory i przeszła górską ścieżką z Tetowa do Kačanika. Francuzi deptali im po piętach i odbierali resztę taborów i artylerii. 4 października pod Kačanikiem zdobyli 30 dział, a 7 października pod Lipljanem, już na Kosowym Polu, kolejne 22. Fallsa zdumiewało, że Niemcy w ogóle zdołali przeciągnąć je tak daleko po takiej drodze.

Prisztina

Austriacy nie bronili Kosowa. Feldmarszałek Hermann Kövess von Kövesshaza, który 10 października objął naczelne dowództwo państw centralnych na Bałkanach, postanowił wycofać wojska za Dunaj i Sawę, a oddziały rozrzucone po Kosowie i Albanii cofały się na północ. Francuzi zajęli Prisztinę bez większej walki i zatrzymali się w niej. 12 października austro-węgierski komunikat przyznał, że nieprzyjaciel zajął także Mitrowicę. Według Fallsa resztki sił Flecka dołączyły do niemieckiej 11 Armii, z wyjątkiem straży tylnej, którą odcięto. Ta skręciła na zachód, przez Czarnogórę, i po niezwykłej wędrówce 23 października dotarła nad Zatokę Kotorską, skąd odpłynęła do Fiume.

Wejście Francuzów zakończyło prawie trzyletnią okupację Kosowa. Według Fallsa 20 października oddział Tranié zaczęła w Prisztinie zluzowywać serbska 2 Armia, która szła dalej na północ, w stronę Peći, Kraljeva i Čačaka. Dla Serbów był to powrót na ziemię, z której w listopadzie 1915 roku zaczynali odwrót przez Albanię.