Koniec bitwy nad Argeșem
- Kategoria:
- Działania zbrojne
- Front:
- Front bałkański
- Data:
- 5 grudnia 1916
- Autor:
- Łukasz Skowroń
- Bitwa:
- Bitwa nad Argeșem
5 grudnia 1916 roku król Ferdynand I przyjął na naradzie w kwaterze głównej plan generalnego odwrotu armii rumuńskiej o około 100 kilometrów na wschód. Bukaresztu postanowiono nie bronić. Tym samym zakończyła się bitwa nad Argeșem, w której rumuńska kontrofensywa przeciw wojskom feldmarszałka Augusta von Mackensena zamieniła się w klęskę. Brytyjska chronologia wojny podaje ten dzień jako datę końca bitwy, choć jej los rozstrzygnął się już 3 grudnia. W Rumunii, liczącej czas według kalendarza juliańskiego, był to 22 listopada.
Jeszcze 2 grudnia generał Constantin Prezan wierzył, że zniszczy niemiecką 217 Dywizję, którą jego grupa uderzeniowa od 1 grudnia niemal okrążyła między Argeșem a Neajlovem. Ale generał Erich von Falkenhayn, który dzięki zdobytym rumuńskim rozkazom znał cały plan Prezana, rzucił swoje dywizje w lukę za plecami Rumunów. 3 grudnia Bawarczycy, Turcy, niemiecka kawaleria i przegrupowana 217 Dywizja uderzyli na rumuńską dywizję 2/5 z trzech stron. Według amerykańskiego historyka Glenna Torreya Rumuni utrzymali się do około 13.00, a potem dywizje 2/5 i 9/19 uciekły w nieładzie przez Neajlov i Argeș aż pod Bukareszt, tracąc niemal całą artylerię. Tego samego dnia niemiecka 41 Dywizja przebiła się do Titu i zmusiła rumuńską 1 Armię do odwrotu za Dymbowicę, a wojska generała Morgena zdobyły Târgoviște.
4 grudnia rumuńskie naczelne dowództwo, przeniesione już do Buzău, przejęło od Prezana kierowanie operacjami. Według Torreya francuski pułkownik Pétin domagał się „w interesie Ententy” kolejnej bitwy pod Bukaresztem i Ploeszti, ale rumuński oficer odpowiedział mu, że armia zostałaby wtedy nieodwracalnie zniszczona. Szef francuskiej misji wojskowej, generał Henri Berthelot, przyznał, że rumuńskie wojska nie są zdolne do nowego wysiłku. Zaproponował odwrót na linię Râmnicu Sărat–Viziru, gdzie gromadziły się wojska rosyjskie. To jego plan przyjął 5 grudnia król. Odwrót miał przebiegać etapami, a gdyby przeciwnik zaatakował, armia miała unikać walnej bitwy i cofać się dalej, krok po kroku.
Tymczasem państwa centralne podchodziły pod samą stolicę. Armia Dunajska przeszła przez Argeș i zbliżyła się do rumuńskich pozycji nad rzeką Sabar, korpus generała Viktora Kühnego doszedł do Buftei, a szwadrony generała Eberharda von Schmettowa stanęły tuż przed północno-zachodnim frontem fortów Bukaresztu. Rano 5 grudnia Mackensen wysłał do komendanta twierdzy parlamentariusza z wezwaniem do poddania miasta. Według austriackiej historii oficjalnej nie było czym go bronić, bo działa fortów zabrano jeszcze przed wojną dla ciężkiej artylerii armii polowej. Parlamentariusz wrócił z odpowiedzią, że Bukareszt jest miastem otwartym. Tego samego dnia, gdy przez Câmpinę przechodziła wycofująca się z doliny Prahovy rumuńska 16 Dywizja, podpalono tam wieże wiertnicze pól naftowych, według austriackiej historii oficjalnej przy udziale dwóch wysokich rangą oficerów brytyjskich. Dym z płonących szybów zasnuł całą okolicę.
Następnego dnia wojska niemieckie weszły bez walki do Bukaresztu, a Bawarczycy zdobyli Ploeszti. Bitwa nad Argeșem wciągnęła w walkę niemal całą armię rumuńską i złamała jej siłę. Według austriackiej historii oficjalnej po klęsce Rumunów tracili zaufanie do dowódców, a resztki rozbitych dywizji odesłano do Mołdawii na odbudowę.