Rząd niemiecki odrzuca brytyjską propozycję konferencji

28 lipca 1914 roku rząd Niemiec ostatecznie odrzucił brytyjską propozycję zwołania w Londynie konferencji ambasadorów czterech mocarstw. Plan ministra spraw zagranicznych Edwarda Greya poparły dzień wcześniej Francja i Włochy, a gotowość do rozmów wyrażała także Rosja. Bez udziału Berlina konferencja nie mogła się jednak odbyć.

Pierwszą odmowę usłyszał brytyjski ambasador w Berlinie już 27 lipca od sekretarza stanu Gottlieba von Jagowa. 28 lipca stanowisko Niemiec potwierdził kanclerz Theobald von Bethmann Hollweg. Argumentował, że Niemcy nie mogą wzywać Austro-Węgier przed europejski sąd w ich sporze z Serbią. Konferencja przypominałaby arbitraż, na który Wiedeń się nie zgadzał.

W zamian Berlin wskazywał inną drogę: bezpośrednie rozmowy między Wiedniem a Petersburgiem. Kanclerz zapewniał, że Niemcy chcą współpracować z Wielką Brytanią na rzecz pokoju i same próbują wpływać na sojusznika. Taka odpowiedź pozwalała odrzucić konferencję, a jednocześnie nie wyglądać na przeciwnika pokoju.

Bethmann Hollweg prowadził w tych dniach podwójną grę. Z jednej strony nie chciał, by Niemcy wyglądały na państwo, które odrzuca każdą mediację i tym samym bierze na siebie odpowiedzialność za wojnę. Zależało mu szczególnie na tym, by Wielka Brytania pozostała neutralna. Z drugiej strony nie zamierzał wywierać na Wiedeń realnego nacisku, który mógłby zatrzymać rozprawę z Serbią.

Odmowa zbiegła się w czasie z wypowiedzeniem przez Austro-Węgry wojny Serbii. Tego samego dnia plan konferencji stracił więc sens: mocarstwa nie miały już zapobiec wojnie, lecz co najwyżej ograniczyć jej zasięg. Brytyjska dyplomacja próbowała jeszcze w kolejnych dniach innych rozwiązań, ale szansa na wspólne działanie mocarstw, podobne do tego z czasów wojen bałkańskich, została zaprzepaszczona.