Seria
1918: ostatni rok wojny
1918 · 16 tekstów · ok. 135 min czytania
Po wyjściu Rosji z wojny Niemcy przerzucili dywizje na zachód i wiosną 1918 roku w kolejnych ofensywach próbowali rozstrzygnąć wojnę przed przybyciem Amerykanów. Doszli aż nad Marnę, ale w lipcu kontrofensywa Focha wyparła ich z występu, a inicjatywa na froncie zachodnim przeszła w ręce sprzymierzonych. Bitwa pod Amiens otworzyła ofensywę stu dni, a klęska na Linii Hindenburga przyczyniła się do tego, że Ludendorff zażądał rozejmu. Jesienią z wojny wychodziły kolejno Bułgaria, Turcja i Austro-Węgry. Seria prowadzi od operacji Michael przez drugą bitwę nad Marną, Amiens i Linię Hindenburga, rozejmy Bułgarii, Turcji i Austro-Węgier oraz rewolucję w Niemczech po rozejm w Compiègne.
1918
- 0121 marca – 5 kwietnia 1918BitwaKluczowe11 minOperacja MichaelOtwiera serię: pierwsza i największa z ofensyw wiosennych, którymi Ludendorff chciał rozstrzygnąć wojnę, zanim na front dotrą Amerykanie.21 marca – 5 kwietnia 1918 trzy armie niemieckie przełamały front brytyjski nad Sommą i posunęły się o ponad 60 km, ale nie zdobyły Amiens.
- 0226 marca 1918WydarzenieKluczowe7 minKonferencja w DoullensOdpowiedź sprzymierzonych na przełamanie frontu: po raz pierwszy wojska brytyjskie i francuskie we Francji miały nad sobą jednego człowieka. Foch na razie tylko koordynował, nie rozkazywał.26 marca 1918 w ratuszu w Doullens Francuzi i Brytyjczycy powierzyli gen. Fochowi koordynację działań armii sojuszniczych na froncie zachodnim.
- 039–29 kwietnia 1918BitwaKluczowe12 minBitwa nad LysDruga ofensywa wiosenna, tym razem we Flandrii: Niemcy rozbili Portugalczyków i zdobyli Kemmel, ale znów nie osiągnęli celu, Hazebrouck i portów nad La Manche.9–29 kwietnia 1918 Niemcy uderzyli we Flandrii, rozbili Portugalczyków i zdobyli Kemmel, ale nie przebili się do Hazebrouck ani do portów nad La Manche.
- 0427 maja – 6 czerwca 1918BitwaKluczowe12 minTrzecia bitwa nad AisneNajwiększe zaskoczenie wiosny i marsz nad Marnę okazały się dla Niemców pułapką: utknęli w trudnym do zaopatrzenia występie i zużyli dywizje przeznaczone do uderzenia we Flandrii.27 maja – 6 czerwca 1918 niemiecka 7 Armia zdobyła Chemin des Dames, rozbiła Francuzów i Brytyjczyków nad Aisne i doszła do Marny pod Château-Thierry.
- 0515 lipca – 6 sierpnia 1918BitwaKluczowe10 minDruga bitwa nad MarnąPunkt zwrotny roku: ostatnia niemiecka ofensywa załamała się, a kontrofensywa Focha była pierwszym wielkim zwycięstwem sprzymierzonych. Ludendorff musiał przejść do obrony.15 lipca – 6 sierpnia 1918 ostatnia niemiecka ofensywa nad Marną załamała się, a kontrofensywa Focha wyparła Niemców z występu między Soissons a Reims.
- 068–11 sierpnia 1918BitwaKluczowe12 minBitwa pod Amiens„Czarny dzień armii niemieckiej”: po tym uderzeniu Ludendorff przestał myśleć o ofensywie, a sprzymierzeni zaczęli ofensywę stu dni, w której nie zatrzymali się aż do rozejmu.8–11 sierpnia 1918 Kanadyjczycy, Australijczycy i Brytyjczycy Rawlinsona z czołgami oraz Francuzi Debeneya przełamali front niemiecki na wschód od Amiens.
- 0712 września – 12 października 1918BitwaKluczowe9 minBitwy o Linię HindenburgaPrzełamanie najsilniejszej niemieckiej pozycji przesądziło, że wojna skończy się w 1918 roku, a nie w 1919.12 września – 12 października 1918 trzy armie brytyjskie z Kanadyjczykami, Australijczykami i Amerykanami przełamały Linię Hindenburga i doszły nad Selle.
- 0829 września 1918WydarzenieKluczowe5 minLudendorff żąda rozejmuMoment, w którym niemieckie naczelne dowództwo samo przyznało, że wojny nie da się prowadzić dalej i Niemcy muszą natychmiast poprosić o rozejm.29 września 1918 w Spa Hindenburg i Ludendorff zażądali natychmiastowej prośby o rozejm. Cesarz zgodził się na apel do Wilsona i na rząd parlamentarny.
- 0930 września 1918WydarzenieKluczowe6 minRozejm w SalonikachPierwsze z państw centralnych wychodzi z wojny. Kapitulacja Bułgarii odcięła Imperium Osmańskie od Niemiec i odsłoniła Austro-Węgry.29 września 1918 Bułgaria podpisała w Salonikach rozejm z Ententą. W południe 30 września ustały walki, a Bułgaria pierwsza z państw centralnych wyszła z wojny.
- 104 października 1918WydarzenieKluczowe5 minNoty pokojowe do WilsonaPierwszy krok do rozejmu: Berlin i Wiedeń proszą Wilsona o rokowania na podstawie czternastu punktów, co otwiera trwającą cały październik wymianę not.4 października 1918 Niemcy i Austro-Węgry wysłały prezydentowi Wilsonowi noty z prośbą o rozejm i rokowania pokojowe na podstawie czternastu punktów.
- 1124 października – 4 listopada 1918BitwaKluczowe12 minBitwa pod Vittorio VenetoOstatnia bitwa armii austro-węgierskiej: Austro-Węgry weszły w nią jako jedno państwo, a wyszły z niej jako kilka nowych państw.24 października – 4 listopada 1918 Włosi i ich sojusznicy przeszli Piawę i rozbili armię austro-węgierską, która rozpadła się wraz z monarchią Habsburgów.
- 1230 października 1918WydarzenieKluczowe6 minRozejm w MudrosTurcja jako druga z państw centralnych wychodzi z wojny, a rozejm otwiera drogę do podziału imperium.30 października 1918 na pancerniku „Agamemnon” w Mudros Imperium Osmańskie podpisało rozejm z Ententą. Walki ustały w południe 31 października.
- 133 listopada 1918Wydarzenie6 minBunt w KiloniiIskra rewolucji: plan ostatniej bitwy, który miał ocalić honor floty, wywołał bunt marynarzy, a ten doprowadził do rewolucji listopadowej i upadku cesarstwa.3 listopada 1918 patrol w Kilonii strzelał do pochodu marynarzy i robotników. Nazajutrz miasto było w rękach rad żołnierskich. Zaczęła się rewolucja.
- 143 listopada 1918WydarzenieKluczowe8 minRozejm w Villa GiustiHabsburgowie wychodzą z wojny: Austro-Węgry podpisują rozejm jako państwo w stanie rozpadu, a ich armia cofa się w nieładzie.3 listopada 1918 pod Padwą Austro-Węgry podpisały rozejm z aliantami. Walki ustały 4 listopada o 15.00, a monarchia Habsburgów wyszła z wojny.
- 159 listopada 1918WydarzenieKluczowe6 minRewolucja w BerlinieRewolucja dociera do Berlina i obala cesarstwo: kanclerz ogłasza abdykację cesarza i oddaje władzę Ebertowi, a Scheidemann proklamuje republikę.9 listopada 1918 rewolucja dotarła do Berlina. Kanclerz ogłosił abdykację cesarza i oddał władzę Ebertowi, a Scheidemann proklamował republikę.
- 1611 listopada 1918WydarzenieKluczowe8 minRozejm w CompiègneOstatni krok: rozejm nie kończył formalnie wojny, ale odbierał Niemcom możliwość jej wznowienia, a 11 listopada stał się dniem pamięci o poległych.11 listopada 1918 o świcie Niemcy podpisali w wagonie Focha w lesie Compiègne rozejm z Ententą. O 11.00 na froncie zachodnim ucichły działa.