TheGreatWar.pl
en
← Wszystkie serie

Seria

Lato 1914

1914 · 16 tekstów · ok. 60 min czytania

28 czerwca 1914 roku w Sarajewie Gavrilo Princip zastrzelił arcyksięcia Franciszka Ferdynanda i jego żonę. Wiedeń, pewny poparcia Niemiec, postawił Serbii ultimatum i 28 lipca wypowiedział jej wojnę, a w ciągu tygodnia konflikt wciągnął wszystkie wielkie mocarstwa. Niemiecki plan wojenny zakładał, że główne uderzenie spadnie najpierw na Francję, a wkroczenie do Belgii przesądziło o przystąpieniu do wojny Wielkiej Brytanii. W sierpniu francuskie ofensywy załamały się, a alianci zaczęli wielki odwrót, ale we wrześniu zatrzymali Niemców od Paryża po Verdun i upadł plan szybkiego zwycięstwa. Seria prowadzi od zamachu w Sarajewie przez kryzys lipcowy, łańcuch wypowiedzeń wojny i pierwsze bitwy w Belgii, Francji i Prusach Wschodnich po odwrót Niemców znad Marny.

1914

  1. 0128 czerwca 1914WydarzenieKluczowe8 minArcyksiążę Franciszek Ferdynand zamordowany w SarajewiePunkt wyjścia serii: dwa strzały Principa stają się zapalnikiem kryzysu lipcowego, który w ciągu pięciu tygodni prowadzi Europę do wojny między mocarstwami.28 czerwca 1914 Gavrilo Princip zastrzelił arcyksięcia Franciszka Ferdynanda i jego żonę Zofię, uruchamiając kryzys lipcowy.
  2. 025 lipca 1914Wydarzenie2 minKajzer obiecuje Austro-Węgrom pełne poparcie„Czek in blanco” z Poczdamu: Wilhelm II zapewnia Wiedeń, że Niemcy pozostaną przy nim nawet wtedy, gdyby spór z Serbią przerodził się w konflikt z Rosją.5 lipca 1914 Wilhelm II obiecał Austro-Węgrom pełne wsparcie przeciw Serbii, dając polityczny impuls do dalszej eskalacji kryzysu.
  3. 0323 lipca 1914Wydarzenie2 minAustro-Węgry przesyłają ultimatum SerbiiWiedeń daje Belgradowi zaledwie 48 godzin. Już krótkość terminu pokazuje, że nie chodzi o dyplomację, lecz o kapitulację Serbii albo pretekst do wojny.23 lipca 1914 Austro-Węgry wręczyły Serbii ultimatum z 48-godzinnym terminem, formułując żądania uderzające w jej suwerenność.
  4. 0428 lipca 1914WydarzenieKluczowe3 minAustro-Węgry wypowiadają wojnę SerbiiWiedeń wypowiada wojnę Serbii, licząc na krótką, lokalną rozprawę. Ale za Serbią stoi Rosja, a za Austro-Węgrami Niemcy.28 lipca 1914 Austro-Węgry wypowiedziały Serbii wojnę telegramem. Tej samej nocy ostrzelano Belgrad – zaczęła się I wojna światowa.
  5. 0530 lipca 1914Wydarzenie2 minCar zarządza powszechną mobilizację armii rosyjskiejMikołaj II ustępuje Sazonowowi i zgadza się na mobilizację powszechną. Decyzja z Peterhofu przesądza, że wojna na Bałkanach stanie się wojną wielkich mocarstw.30 lipca 1914 po południu Mikołaj II, przekonany przez Sazonowa, zgodził się na mobilizację powszechną. Jej pierwszym dniem był 31 lipca.
  6. 061 sierpnia 1914WydarzenieKluczowe2 minNiemcy ogłaszają mobilizację i wypowiadają wojnę RosjiNiemcy wypowiadają wojnę Rosji, a nocny epizod z telegramem z Londynu pokazuje, że planów przerzutu armii nie dało się już zmienić w kilka godzin.1 sierpnia 1914 Niemcy ogłosiły mobilizację powszechną, a wieczorem wypowiedziały wojnę Rosji. Wojna przestała być konfliktem bałkańskim.
  7. 072 sierpnia 1914Wydarzenie2 minNiemcy stawiają Belgii ultimatumNiemcy żądają przemarszu przez neutralną Belgię. To ultimatum staje się jednym z kluczowych powodów, dla których do wojny przystąpi Wielka Brytania.Wieczorem 2 sierpnia 1914 Niemcy zażądały od Belgii zgody na przemarsz swoich wojsk, dając jej 12 godzin na odpowiedź.
  8. 083 sierpnia 1914WydarzenieKluczowe2 minNiemcy wypowiadają wojnę FrancjiWypowiedzenie wojny Francji: od tej chwili Niemcy walczą na dwa fronty, z Rosją na wschodzie i z Francją na zachodzie.3 sierpnia 1914 Niemcy wypowiedziały wojnę Francji, powołując się na zmyślone francuskie naloty. Rozpoczęła się wojna na dwa fronty.
  9. 094 sierpnia 1914WydarzenieKluczowe2 minWielka Brytania wypowiada wojnę NiemcomZ Wielką Brytanią do wojny wchodzi całe jej imperium: konflikt, który zaczął się jako austro-serbski, obejmuje wszystkie mocarstwa Europy i nabiera wymiaru światowego.4 sierpnia 1914 o godzinie 23 czasu londyńskiego minął termin ultimatum. Wielka Brytania i całe jej imperium znalazły się w stanie wojny z Niemcami.
  10. 104–17 sierpnia 1914Bitwa2 minBitwa pod LiègePierwsza przeszkoda na drodze niemieckiego planu. Obrona fortów pokazuje, że Belgia nie przepuści Niemców bez walki, i daje Francji oraz Wielkiej Brytanii nieco czasu.Pierwsza bitwa na froncie zachodnim. Belgijskie forty wokół Liège przez niemal dwa tygodnie wstrzymywały marsz armii niemieckiej.
  11. 117–25 sierpnia 1914Bitwa11 minBitwa granicznaKlęska francuskiego planu wojny: ofensywy w Alzacji, Lotaryngii i Ardenach przynoszą tylko ogromne straty, a niemieckie prawe skrzydło przechodzi przez Belgię zgodnie z planem.W sierpniu 1914 francuskie ofensywy w Alzacji, Lotaryngii i Ardenach załamały się, a Niemcy przeszli przez Belgię. Alianci zaczęli wielki odwrót.
  12. 1223 sierpnia 1914Bitwa7 minBitwa pod MonsPierwsza bitwa Brytyjczyków w Europie od czasów Waterloo: Brytyjski Korpus Ekspedycyjny zatrzymuje na jeden dzień armię Klucka, idącą na skrajnym prawym skrzydle.Pierwsza bitwa Brytyjczyków w Europie od czasów Waterloo. 23 sierpnia 1914 Brytyjski Korpus Ekspedycyjny zatrzymał na jeden dzień armię Klucka.
  13. 1323–30 sierpnia 1914BitwaKluczowe2 minBitwa pod TannenbergiemWschodnia strona planu: Rosja przegrywa w Prusach Wschodnich, ale jej ofensywa skłania Niemców do przerzucenia dwóch korpusów z zachodu w przededniu bitwy nad Marną.Największe zwycięstwo Niemiec na froncie wschodnim w 1914 roku. Rosyjska 2 Armia Samsonowa została okrążona i rozbita na południu Prus Wschodnich.
  14. 146–12 września 1914BitwaKluczowe8 minPierwsza bitwa nad MarnąPunkt zwrotny lata: upada plan szybkiego pokonania Francji, a Niemcy zostają skazani na długą wojnę na dwóch frontach, której ich sztabowcy najbardziej się obawiali.We wrześniu 1914 Francuzi i Brytyjczycy zatrzymali Niemców na froncie od Paryża po Verdun i zmusili ich do odwrotu. Upadł plan szybkiego zwycięstwa.
  15. 159 września 1914WydarzenieKluczowe5 minNiemcy wycofują się znad MarnyDzień, w którym rozstrzyga się bitwa nad Marną. Hentsch tylko przypieczętowuje odwrót: przesądziły o nim luka między armiami, wyczerpanie wojsk i słabe dowodzenie Moltkego.9 września 1914 niemieckie 1 i 2 Armia rozpoczęły odwrót znad Marny. Decyzję przypieczętował wysłannik Moltkego, ppłk Hentsch. Upadł plan szybkiego zwycięstwa.
  16. 1614 września 1914Wydarzenie2 minFalkenhayn zastępuje MoltkegoEpilog serii: załamany Moltke traci dowodzenie, a jego następca Falkenhayn szybko rozumie, że Niemcy nie odniosą już szybkiego, rozstrzygającego zwycięstwa.14 września 1914 załamany klęską nad Marną Helmuth von Moltke został odsunięty od dowodzenia. Kierowanie armią niemiecką przejął Erich von Falkenhayn.