Andrássy ministrem spraw zagranicznych

24 października 1918 roku cesarz Karol I powierzył kierowanie dyplomacją Austro-Węgier hrabiemu Gyuli Andrássyemu młodszemu. Brytyjska chronologia wojny notuje tę zmianę dzień później, pod 25 października. Rano jego poprzednik, baron István Burián, przyjechał do Budapesztu na zaplanowaną rozmowę z przywódcami węgierskich stronnictw. Na miejscu dowiedział się z gazet, że poprzedniego dnia upadł rząd Sándora Wekerlego, a do sali obrad wdarł się tłum. Uznał to za początek rewolucji. Jak wspominał, położenie, które zastał w Budapeszcie, „jasno dowiodło” mu, że nie może dłużej sprawować urzędu. Złożył dymisję i została ona przyjęta.

Wybór następcy był wymowny. 58-letni Andrássy był synem hrabiego Gyuli Andrássyego, pierwszego premiera Węgier po ugodzie z 1867 roku i w latach 1871–1879 wspólnego ministra spraw zagranicznych, który w 1879 roku zawarł z Bismarckiem dwuprzymierze z Niemcami. Syn był jednym z przywódców węgierskiej opozycji. W latach 1906–1910 był ministrem spraw wewnętrznych w rządzie Wekerlego, a w czasie wojny należał do najostrzejszych krytyków Istvána Tiszy i należał do opozycyjnej koalicji, której nacisk przyczynił się do jego dymisji w 1917 roku. Długo uchodził przy tym za zwolennika sojuszu z Niemcami. Jeszcze w czerwcu 1918 roku mówił w parlamencie, że uważa go za „konieczny, naturalny” i jedynie zgodny ze zdrową polityką węgierską. Brytyjska historia konferencji pokojowej pod redakcją Harolda Temperleya pisała później złośliwie, że Andrássy przez całe życie marzył o stanowisku ojca i dostał ster do ręki, „gdy nie było już czym sterować”.

Sam urząd tracił sens. Węgry ogłosiły, że z Austrią łączy je już tylko unia personalna, a wspólne instytucje monarchii, ustanowione ugodą z 1867 roku, istniały tylko na papierze. Burián zauważył jednak w pamiętnikach, że wobec przejścia do unii personalnej jego następcę uważano już za pierwszego węgierskiego ministra spraw zagranicznych.

Już następnego dnia Andrássy tłumaczył w wywiadzie dla wiedeńskiej „Neue Freie Presse”, że nie widzi sprzeczności w mianowaniu wspólnego ministra w chwili, gdy rozpoczęto prace nad rozdzieleniem Austrii i Węgier: dopóki ustawa z 1867 roku nie zostanie zmieniona, inny minister spraw zagranicznych nie jest do pomyślenia. Nowy minister od razu wszedł też w rolę doradcy króla w sprawach węgierskich. 25 października przebywający na Węgrzech Karol prowadził rozmowy z Andrássym i z przywódcą lewicy Mihályem Károlyim. Był skłonny powierzyć Károlyiemu rząd, ale zmienił zdanie, między innymi pod wpływem rad Andrássyego, a spodziewana nominacja nie doszła do skutku. Tego samego dnia ogłoszono, że premierem Austrii zostanie pacyfista Heinrich Lammasch. 26 października cesarz wrócił do Wiednia.

Andrássy przejmował dyplomację z jednym zadaniem: jak najszybciej wyprowadzić monarchię z wojny, choćby bez Niemiec. Tak też się stało. Kilka dni później wysłał do prezydenta Wilsona notę z prośbą o natychmiastowy rozejm i odrębne rokowania, co oznaczało zerwanie sojuszu zawartego przez jego ojca. Kierował ministerstwem tylko do 2 listopada 1918 roku. Był ostatnim wspólnym ministrem spraw zagranicznych Austro-Węgier.