TheGreatWar.pl
← Oś czasu

Brytyjczycy zajmują Tikrit

Kategoria:
Działania zbrojne
Front:
Bliski Wschód
Data:
6 listopada 1917
Autor:
Łukasz Skowroń
Bitwa:
Bitwa pod Tikritem
Tagi:
Indie Brytyjskie, Imperium Osmańskie, Wielka Brytania

6 listopada 1917 roku wojska brytyjsko-indyjskie zajęły Tikrit nad Tygrysem, około 150 kilometrów na północ od Bagdadu. Turcy oddali miasto bez walki, ale dopiero po tym, jak dzień wcześniej przez cały dzień bronili okopów na jego przedpolu. Brytyjska chronologia wojny notuje zajęcie Tikritu pod 6 listopada, tak samo jak niemiecki generał Otto Liman von Sanders w swoich wspomnieniach i amerykański miesięcznik „Current History”.

Wieczorem 5 listopada 7 Dywizja generała Vere’a Fane’a trzymała zdobyty odcinek tureckiej linii na południowy zachód od miasta. Dowódca I Korpusu, generał Alexander Cobbe, kazał jej utrzymać pozycję i śmiało wysyłać patrole. Po reorganizacji, o pierwszej w nocy 6 listopada, silne patrole ruszyły, by zająć linię na północ od Tikritu, od brzegu Tygrysu na zachód. Napotkały bardzo słaby opór. Rano okazało się, że główne siły tureckie odeszły w nocy daleko na północ. Brytyjczycy weszli do otoczonego murem miasta, zbudowanego na urwisku, które opada do rzeki pionową ścianą wysoką na ponad 25 metrów. Według tradycji w Tikricie urodził się w XII wieku sułtan Saladyn.

Tikrit był wysuniętą bazą tureckiego XVIII Korpusu, ale zdobycz okazała się skromniejsza, niż liczył generał Frederick Stanley Maude. Już 4 listopada docierały do niego wiadomości, że Turcy wywożą zapasy, a przed odejściem spalili lub zniszczyli znaczną część tego, czego nie zdołali zabrać. Spłonął między innymi rzeczny parowiec Julnar. W kwietniu 1916 roku Brytyjczycy próbowali przedrzeć się nim z żywnością do oblężonego Al-Kutu. Statek utknął wtedy pod Makasis na przeciągniętej przez rzekę linie i wpadł w ręce Turków. Mimo zniszczeń w Tikricie została spora ilość porzuconego sprzętu. Za cały dzień walki 5 listopada Brytyjczycy wzięli 137 jeńców. Brytyjska historia oficjalna szacuje straty tureckie na około 1500 ludzi.

Brytyjczycy nie zamierzali iść dalej. Linie zaopatrzenia kończyły się na stacji kolejowej w Samarze, około 50 kilometrów w dół rzeki, a Turcy cofnęli się na przygotowaną wcześniej pozycję pod Al-Fathą, gdzie Tygrys przebija się przez pasmo wzgórz. Maude chciał zniszczyć turecką bazę i rozbić siły nad Tygrysem, a nie zdobywać nowy teren. Zgodnie z tym 7 listopada Dywizja Kawalerii ruszyła na południe, a 10 listopada reszta wojsk zaczęła odwrót do Samarry. Liman von Sanders zapisał, że Brytyjczycy stali wtedy jeszcze około 200 kilometrów od Mosulu.

Zajęcie Tikritu zakończyło na ten rok marsz w górę Tygrysu, który Maude zaczął w grudniu 1916 roku ofensywą na Al-Kut. Razem z zajęciem Ramadi nad Eufratem i zajęciem wzgórz Dżabal Hamrin nad Dijalą w październiku odepchnęło Turków na wszystkich trzech kierunkach od Bagdadu. Brytyjczycy wrócili do Tikritu na stałe dopiero w lipcu 1918 roku, gdy przedłużali kolej z Samarry na północ.