Bułgarzy zajmują Negotin

24 października 1915 roku prawe skrzydło bułgarskiej 1 Armii zajęło Negotin, miasto w północno-wschodnim narożniku Serbii, w pobliżu ujścia Timoku do Dunaju. Brytyjska chronologia wojny błędnie umieszcza Negotin nad Wardarem. Pomyliła go zapewne z Negotino, miasteczkiem w dolinie Wardaru w Macedonii, w pobliżu którego właśnie w tych dniach stanęli Francuzi. Datę 24 października podaje austro-węgierska historia oficjalna. Brytyjska historia wojny wydawana przez Nelsona pisze, że Negotin padł dzień wcześniej.

Walka o Krajinę

Negotin był głównym miastem Krajiny, krainy w widłach Dunaju i Timoku, przy granicy z Bułgarią. Gdy 14 października Bułgarzy ruszyli na Serbię, generał Kliment Bojadżiew, dowódca 1 Armii podporządkowanej feldmarszałkowi Augustowi von Mackensenowi, skierował tu jedną brygadę 6 Dywizji Piechoty. Miała ona oczyścić brzeg Dunaju i otworzyć drogę rzeczną. Pozostałe siły 6 Dywizji nacierały na twierdzę Zaječar. Brygada sforsowała wezbrany Timok pod Negotinem dopiero 16 października, a potem przez wiele dni nie mogła złamać oporu serbskiego oddziału, który bronił się na południe od miasta.

Bojadżiew poprosił kwaterę Mackensena o przyspieszenie natarcia z drugiej strony Dunaju, gdzie pod węgierską wówczas Orszową, przy granicy z Rumunią, stała austro-węgierska grupa feldmarszałka-porucznika Fülöppa. Pierwsza próba przeprawy, 22 października, nie powiodła się. Według austriackiej historii oficjalnej rumuńskie reflektory oświetliły brzeg i zdradziły przygotowania artylerii. Następnego dnia, po silnym ostrzale wspartym przez niemieckie baterie, Austriacy przeprawili się przez rzekę i łatwo zajęli wzgórza na serbskim brzegu, bo większość serbskiego oddziału z Krajiny odeszła już nad Timok. 24 października Bułgarzy weszli do Negotina, a serbskie oddziały cofnęły się na południowy zachód. Bułgarzy zajęli też port w Prahovie, gdzie według Nelsona przejęli duże zapasy dostarczone tam Dunajem dla Serbów.

Otwarty Dunaj

25 października straż przednia Fülöppa doszła do opuszczonego przez Serbów Kladova, a 26 października pod Brzą Pałanką spotkała bułgarskich kawalerzystów. Austro-Węgrzy połączyli się bezpośrednio z Bułgarami, a cały serbski brzeg Dunaju od Belgradu po granicę bułgarską znalazł się w ich rękach. Natychmiast pojawiły się trałowce, by oczyścić tor wodny przez Żelazną Bramę dla przygotowanych już transportów amunicji dla Bułgarii i Turcji. Rosyjskie torpedowce, które stały na rumuńskich wodach poniżej przełomu, zostały według Austriaków wycofane po protestach złożonych w Bukareszcie.

Dla Niemiec był to jeden z głównych celów całej kampanii. Turcy bronili Dardaneli i Gallipoli z coraz bardziej pustymi składami amunicji, a neutralna Rumunia nie przepuszczała przez swoje terytorium transportów wojskowych. Teraz zaopatrzenie mogło płynąć Dunajem do bułgarskich portów, a stamtąd koleją do Turcji. Tymczasem Niemcy i Austriacy naciskali od północy coraz mocniej. 27 października serbskie wojska nad Timokiem zaczęły się wycofywać, a w ostatnich dniach miesiąca Bułgarzy wkroczyli do Zaječaru i Pirotu.