Niemcy zajmują Armentières, Hazebrouck, Merville i Estaires

Brytyjska kronika wojny podaje pod datą 9 października 1914 roku zajęcie przez Niemców Armentières, Hazebrouck, Merville i Estaires, miast we francuskiej Flandrii między Lille a Saint-Omer. W pierwszej połowie października nie było tu jeszcze ciągłego frontu. Po równinie nad rzeką Leie (po francusku Lys) krążyły niemieckie korpusy kawalerii, które próbowały obejść lewe skrzydło aliantów i dotrzeć do wybrzeża. Źródła lokalne i brytyjska historia oficjalna pokazują jednak, że los każdego z tych miast wyglądał inaczej.

Najdalej na zachód zapuścił się IV Korpus Kawalerii generała von Hollena. 7 października przeszedł przez Ypres, 8 października po południu jego kolumny wkroczyły do Bailleul i ruszyły w stronę Hazebrouck, ważnego węzła kolejowego. Pod miastem natrafiły na francuskie oddziały terytorialne i kawalerię, a 9 października korpus cofnął się do Bailleul. Źródła nie potwierdzają, by Niemcy zajęli wtedy samo Hazebrouck. Doszło najwyżej do wypadów patroli w okolice miasta.

Tego samego dnia na południe od Lys pojawiły się kolejne siły niemieckie. Pod La Bassée nadszedł XIV Korpus, który zluzował I i II Korpus Kawalerii, ten ostatni pod dowództwem generała Georga von der Marwitza. Obie formacje ruszyły na północ, by przełamać się między La Bassée a Armentières, ale zatrzymała je francuska kawaleria. Według brytyjskiej historii oficjalnej 9 października Francuzi trzymali linię od Béthune przez Estaires i Merville po Aire. Merville było na początku października miejscem potyczek kawalerii, ale od 9 października pozostawało w rękach aliantów.

Estaires Niemcy zajęli dopiero dwa dni później. 11 października bawarscy kawalerzyści próbowali przejść przez most na Lys, pędząc przed sobą kilkudziesięciu cywilów jako żywą tarczę. Broniący przeprawy francuscy dragoni otworzyli ogień, a z zakładników przeżyły podobno tylko trzy osoby. Niemcy weszli do miasta dopiero po ostrzale artyleryjskim. Francuska kawaleria odbiła Estaires 15 października.

Naprawdę na dłużej Niemcy zajęli tylko Armentières, przemysłowe miasto nad Lys przy granicy belgijskiej. Lokalne źródła różnią się co do daty ich wkroczenia, podając 9 lub 10 października. Przez kilka dni Niemcy ściągali tu kontrybucje i rekwizycje, a 17 października do opuszczonego przez nich miasta wszedł brytyjski III Korpus. Armentières pozostało potem po alianckiej stronie frontu aż do wiosny 1918 roku.