Początek bitwy pod Żydaczowem

10 czerwca 1915 roku według brytyjskiej chronologii wojny zaczęła się bitwa pod Żydaczowem, miasteczkiem nad rzeką Stryj, tuż przed jej ujściem do Dniestru. Te same daty, 10–22 czerwca, podaje niemiecki urzędowy wykaz bitew, stosowany w historiach dywizji. Niemiecko-austriacka Armia Południowa generała Alexandra von Linsingena ruszyła tego dnia do nowego natarcia wzdłuż Dniestru, w górę rzeki. Miało ono uderzyć w bok rosyjskich wojsk, które od dwóch dni spychały jej lewe skrzydło w stronę Stryja.

Kryzys nad Dniestrem

Tydzień wcześniej wszystko szło po myśli Linsingena. Po zdobyciu Stryja jego wojska doszły do Dniestru, 5 czerwca przeszły rzekę pod Żurawnem, a na prawym skrzydle zajęły Kałusz i Stanisławów. Rosjanie rozumieli jednak, że przeprawa pod Żurawnem jest najgroźniejszym dla nich punktem frontu w Galicji. Ich 11 Armia generała Dmitrija Szczerbaczowa, wzmocniona świeżym VI Korpusem, 8 czerwca uderzyła pod Żydaczowem i Mikołajowem na rozciągnięty na ponad 50 kilometrach korpus węgierskiego generała Sándora Szurmaya. Brygady Szurmaya straciły w walce wręcz połowę stanu i cofnęły się. 9 czerwca rano Linsingen widział Rosjan już tylko 12 kilometrów od Stryja. Wieczorem Rosjanie przełamali też front pod Bukaczowcami, na północnym brzegu Dniestru, a niemiecki korpus generała Felixa von Bothmera w nocy wycofał się z przyczółka za rzekę. Tak wyglądał finał bitwy nad Stryjem, która dała Armii Południowej Stryj, ale nie przeprawę przez Dniestr.

Nowy plan

Linsingen szybko zmienił układ sił. Bothmer z niemiecką 3 Dywizją Piechoty Gwardii, 1 Dywizją Piechoty, 48 Dywizją Rezerwową, węgierską 40 Dywizją Honwedu i austro-węgierską 1 Dywizją Kawalerii miał uderzyć wzdłuż Dniestru na zachód, w kierunku Żydaczowa, w bok i tyły Rosjan nacierających na Szurmaya. Korpus generała von Geroka, z węgierską 38 Dywizją Honwedu, która po walkach poprzednich dni liczyła według austriackiej historii oficjalnej już tylko około 1100 karabinów, i połową austro-węgierskiej 19 Dywizji, miał pilnować rzeki między Ostrowem a Żurawnem. Stanisławowa i podejść do Halicza strzegły niemiecka 5 Dywizja Kawalerii i korpus generała Hofmanna, liczący około 7 tysięcy ludzi. Na pomoc Armii Południowej austro-węgierska 7 Armia generała Karla Pflanzera-Baltina skierowała swoje lewe skrzydło na północ, ku Dniestrowi.

Pierwsze dni

10 czerwca przyniósł Linsingenowi trochę wytchnienia. Rosjanie, wyczerpani natarciem z poprzednich dni, prawie się nie ruszali. Bothmer, który bez przeszkód przeprowadził swoje wojska z powrotem na południowy brzeg, zaatakował z linii Żurawno – Nowe Sioło. Na lewym skrzydle armii oddział generała Berndta odepchnął Rosjan w stronę Lityni, a od zachodu nadchodziła austro-węgierska 4 Dywizja Kawalerii, przysłana przez naczelne dowództwo. 11 czerwca wojska Bothmera podeszły pod Żydaczów, a niemiecka 1 Dywizja zdobyła szturmem rosyjski przyczółek naprzeciw Hołeszowa. Wyczerpane były jednak obie strony. Najbardziej korpus Szurmaya, w którym 128 Brygada Honwedu stopniała do siły batalionu. Rosjanie nie zamierzali oddać południowego brzegu Dniestru bez walki.