Początek bitwy pod Krasnymstawem

16 lipca 1915 roku wojska feldmarszałka Augusta von Mackensena wznowiły po dwutygodniowej przerwie natarcie między Wisłą a Bugiem. Główny cios zadała niemiecka 11 Armia na zachód od Wieprza, w stronę Krasnegostawu. Na jej czele szedł pruski Korpus Gwardii. Celem była kolej z Iwangrodu przez Lublin do Chełma, którą zaopatrywały się rosyjskie armie w Królestwie Polskim.

Ofensywa szła teraz na całym froncie wschodnim. Trzy dni wcześniej znad granicy Prus Wschodnich ruszyło natarcie armii generała Maxa von Gallwitza na Narew, a 15 lipca na wschodnim skrzydle Mackensena zaatakowała Armia Bugu generała Alexandra von Linsingena. 16 lipca do natarcia przeszły austro-węgierska 4 Armia nad Bystrzycą, 11 Armia pod Krasnymstawem i, po drugiej stronie Wisły, wojska generała Remusa von Woyrscha pod Siennem. Mackensen wybrał na główne uderzenie odcinek na zachód od Wieprza, bo stąd było najbliżej do kolei. Przełamanie w tym miejscu pozwalało też obejść od zachodu silne rosyjskie pozycje nad rzekami Wolicą i Wojsławką.

Naprzeciw stała rosyjska 3 Armia generała Leonida Lesza, mocno wykrwawiona w odwrocie z Galicji. Rosyjskie dowództwo wiedziało jednak, co mu grozi, i ściągnęło w okolice Krasnegostawu swoje najlepsze odwody, Korpus Gwardii i II Korpus Syberyjski. Do bitwy weszły one w następnych dniach.

Pogoda tego dnia była mglista i utrudniała artylerii przygotowanie ataku. Mimo to, według austriackiej historii oficjalnej, już pierwszego dnia niemiecka piechota zdobyła rosyjskie okopy na całej szerokości natarcia i wzięła około 6 tysięcy jeńców. Do walki weszły nawet odwody armii, 119 Dywizja Piechoty i część gwardyjskiej dywizji kawalerii. Przerwać frontu się jednak nie udało. Wieczorem Niemcy stanęli przed nową linią rosyjskich okopów, biegnącą od dolnego biegu Żółkiewki przez wzgórza po źródła Giełczewu. Rosyjski front pozostał zwarty, więc gwardyjska kawaleria nie mogła ruszyć w pościg.

Na wschód od Wieprza nacierał austro-węgierski VI Korpus generała Arthura Arza von Straussenburga. Części jego oddziałów udało się przejść bagnistą dolinę Wolicy i podejść pod główną pozycję Rosjan. Niemiecka 22 Dywizja Piechoty, osłaniająca lewe skrzydło Austriaków, zajęła Skierbieszów i razem z oddziałami Arza utrzymała go wobec silnych rosyjskich kontrataków. Bitwa dopiero się zaczynała. W kolejnych dwóch dniach pruska gwardia wdarła się do Krasnegostawu i uchwyciła przyczółek na wschodnim brzegu Wieprza.