Miejsca wojny
Brindisi w I wojnie światowej
Włoski port naprzeciw Albanii, od 1915 roku baza sojuszniczych krążowników i niszczycieli pilnujących Cieśniny Otranto oraz przystań uciekinierów z Bałkanów.
- Rodzaj:
- Miasto
- W 1914 roku:
- Włochy
- Dziś:
- Włochy
- Autor:
- Łukasz Skowroń
- Aktualizacja:
- 31 października 2026
Brindisi leży na „obcasie” Półwyspu Apenińskiego, naprzeciw wybrzeża Albanii, w pobliżu miejsca, gdzie Adriatyk zwęża się w Cieśninę Otranto. Gdy Włochy przystąpiły do wojny, port stał się bazą lekkich sił włoskich, brytyjskich i francuskich, które miały trzymać flotę austro-węgierską z dala od Morza Śródziemnego. Stąd wychodziły krążowniki i niszczyciele przeciw okrętom z Kotoru, a zimą 1915 i 1916 roku przez port przewinęli się królowie i rządy pokonanych państw bałkańskich.
Baza na wyjściu z Adriatyku (1915)
Włoska marynarka wojenna była w Brindisi obecna jeszcze przed wojną: od 1909 roku korzystała ze średniowiecznego zamku cesarza Fryderyka II nad portem. Konwencja morska zawarta w Paryżu 10 maja 1915 roku oddawała pod rozkazy włoskiego głównodowodzącego flotę opartą na Tarencie i Brindisi. Po wypowiedzeniu wojny Austro-Węgrom ciężkie okręty Włosi zostawili w Tarencie, a w Brindisi skupili lżejsze jednostki. Pod koniec maja dołączyły do nich cztery brytyjskie lekkie krążowniki spod Dardaneli, Dublin, Dartmouth, Amethyst i Sapphire. Już 9 czerwca Dublin został uszkodzony torpedą okrętu podwodnego.
Pierwsze lato przyniosło bazie straty. Wieczorem 17 lipca wyszła z Brindisi 5 Dywizja krążowników, a następnego dnia U-4 zatopił jej okręt flagowy Giuseppe Garibaldi. Najdotkliwszy cios przyszedł jednak w samym porcie. 27 września 1915 roku na redzie wyleciał w powietrze pancernik Benedetto Brin, a zginęło 454 ludzi, wśród nich kontradmirał Ernesto Rubin de Cervin. We Włoszech mówiono o sabotażu, ale w 2015 roku marynarka wojenna uznała katastrofę za nieszczęśliwy wypadek spowodowany niestabilnym prochem.
Przystań uciekinierów (1915–1916)
Jesienią 1915 roku armia serbska cofała się przez Albanię, a Brindisi stało się najbliższym portem, z którego można było jej pomóc. Od 5 do 10 grudnia brytyjskie i włoskie krążowniki z Brindisi odbyły szesnaście rejsów do San Giovanni di Medua i dowiozły około 2 tysięcy ton zaopatrzenia. 29 grudnia krążowniki z Brindisi ścigały do zmroku austro-węgierski zespół, który napadł na Durrës, choć dowództwo w porcie zwlekało z wysłaniem pościgu.
Przez Brindisi przechodzili ludzie, którzy stracili swoje kraje. Według włoskiego historyka Franca Favre 24 grudnia przypłynął tu król Serbii Piotr I i spędził w mieście pięć dni. W połowie stycznia 1916 roku do Brindisi przeniósł się rząd serbski premiera Nikoli Pašicia, który wkrótce osiadł na Korfu. 20 stycznia wylądował w Brindisi król Czarnogóry Mikołaj I i oświadczył, że odrzuca austriackie warunki. 24 lutego z ewakuowanego Durrës przypłynął tu na włoskim niszczycielu albański przywódca Esad Pasza Toptani.
Strażnica Cieśniny Otranto (1916–1918)
Cieśninę pilnowały brytyjskie dryftery, uzbrojone kutry rybackie z sieciami do wykrywania okrętów podwodnych. Dwa ich dywizjony stały na patrolu, a trzeci odpoczywał w Brindisi. Okręty wojenne czekały w Brindisi, z dala od kutrów. W nocy na 15 maja 1917 roku krążowniki Miklósa Horthyego zatopiły 14 dryfterów. Brytyjskie i włoskie okręty kontradmirała Alfreda Actona wyszły z Brindisi, ciężko uszkodziły Novarę, ale przerwały pościg. W drodze powrotnej krążownik Dartmouth storpedował niemiecki UC-25, który czatował przed portem.
Od października 1917 roku w brytyjskiej 5 Flotylli Niszczycieli, bazującej w Brindisi, służyło też sześć niszczycieli australijskich, które zostały tu do rozejmu. W czerwcu 1918 roku Horthy chciał uderzyć na zaporę niemal całą flotą, a jego okręty podwodne miały zaczaić się przed Brindisi, ale zatopienie Szent Istvána zmusiło go do odwołania operacji. Brindisi pozostało bazą sojuszników do końca wojny. Rankiem 2 października 1918 roku wyszły stąd włoskie i brytyjskie krążowniki, które ostrzelały Durrës.
Źródła
Widzisz błąd?Zgłoś go
Bitwy w tym miejscu i w pobliżu
(02)- 29 grudnia 1915Pierwsza bitwa pod Durrës29 grudnia 1915 krążownik Helgoland z niszczycielami napadł na Durrës. Dwa niszczyciele zatonęły na minach, resztę zespołu ścigały okręty Ententy.
- 5–25 stycznia 1916Podbój CzarnogóryW styczniu 1916 Austro-Węgry uderzyły na Czarnogórę. Po upadku Lovćenu i Cetyni król wyjechał do Włoch, a armia czarnogórska złożyła broń.
Wspomniane w kronice
(20)1915
- 26 kwietnia 1915Zatopienie krążownika Léon Gambetta
- 10 maja 1915Konwencja morska Wielkiej Brytanii, Francji i Włoch
- 25 maja 1915Flota włoska rozpoczyna działania na Adriatyku
- 27 maja 1915Brytyjska eskadra dołącza do floty włoskiej
- 11 lipca 1915Włosi zajmują Pelagosę
- 18 lipca 1915Zatopienie krążownika Giuseppe Garibaldi
- 27 września 1915Wybuch pancernika Benedetto Brin
- 3 grudnia 1915Rząd serbski w Szkodrze
- 29 grudnia 1915Austro-węgierski rajd na Durrës
1916
- 1 stycznia 1916Król Piotr przybywa do Salonik
- 15 stycznia 1916Rząd serbski przenosi się do Brindisi
- 15 stycznia 1916Król Piotr opuszcza Saloniki
- 20 stycznia 1916Koniec rozejmu w Czarnogórze
- 25 stycznia 1916Austriacy zajmują San Giovanni di Medua
- 24 lutego 1916Rząd Esada Paszy opuszcza Durrës
- 28 lutego 1916Doniesienia o rządzie Esada Paszy w Neapolu
- 11 grudnia 1916Zatonięcie pancernika Regina Margherita