Ostenda w I wojnie światowej

Ostenda, port i kąpielisko nad Morzem Północnym, była w 1914 roku jednym z portów, przez które Belgia utrzymywała łączność z sojusznikami, i przez kilka dni siedzibą jej rządu. 15 października 1914 roku zajęli ją bez walki Niemcy, którzy razem z pobliskim Zeebrugge zrobili z niej bazę okrętów podwodnych i torpedowców. Przez cztery lata miasto było celem brytyjskich okrętów i samolotów, a w 1918 roku dwóch rajdów, które miały zamknąć jego port. Niemcy opuścili je 17 października 1918 roku.

Port sojuszników (1914)

27 sierpnia 1914 roku w Ostendzie wylądowała brygada Royal Marines, a z nią eskadra Charlesa Samsona, pierwsza jednostka Royal Naval Air Service na kontynencie. Była to tylko demonstracja i 31 sierpnia marines odpłynęli. Na początku października w Ostendzie i Zeebrugge schodziły na ląd brytyjska 7 Dywizja i 3 Dywizja Kawalerii, wysłane na pomoc Antwerpii.

Pomoc przyszła za późno. 7 października rząd Belgii opuścił oblężoną twierdzę i przeniósł się do Ostendy, a po upadku Antwerpii miasto stało się na kilka dni także kwaterą armii. Wyczerpane dywizje belgijskie cofały się jednak nad Yser i nie mogły bronić portów. 12 października Ostendę opuścili król Albert I i królowa Elżbieta, a ministrowie odpłynęli promem Pieter de Coninck i 13 października dotarli do Hawru. W mieście wybuchła panika: według dziennika miejscowego kolejarza Charlesa Castelein 14 października uciekło z niego 22 tysiące ludzi.

Niemiecka baza (1914–1918)

15 października o 10.20 do opustoszałej Ostendy weszli niemieccy ułani, a za nimi piechota korpusu generała Hansa von Beselera, który ścigał armię belgijską i miał dotrzeć do morza. Wybrzeże przejęła dywizja marynarki admirała Ludwiga von Schrödera, pod koniec 1914 roku rozbudowana w Korpus Marynarki Flandria z kwaterą w Brugii. Niemcy ustawili na brzegu silne baterie nadbrzeżne. Jedna z nich, bateria Aachen pod Ostendą, przetrwała do dziś i jest jedyną niemiecką baterią nadbrzeżną z tej wojny, z której zostało dość, by zrozumieć jej budowę.

Ostenda i Zeebrugge były wyjściami na morze dla okrętów z portu w Brugii, połączonego z nimi kanałami. Okręty podwodne zaczęły z nich korzystać w 1915 roku. W marcu tego roku z Ostendy wyszedł U-28, który zatopił holenderski parowiec Medea. Niemcy zbudowali tu schrony dla okrętów podwodnych i nowe suche doki. Według uboat.net okręty podwodne obu flotylli Flandria zatopiły 2554 statki. Do Ostendy i Zeebrugge wracały też niszczyciele po nocnych rajdach w Cieśninie Kaletańskiej, a z lotniska w Mariakerke pod Ostendą wystartował w listopadzie 1916 roku samolot, który pierwszy zbombardował Londyn.

Ostrzał, zapory i rajdy

Brytyjskie okręty ostrzeliwały Ostendę wielokrotnie, a w kwietniu 1916 roku Patrol Dover postawił przed wybrzeżem zaporę z min i sieci, która miała zatrzymać okręty podwodne z Flandrii. W 1917 roku odebranie Niemcom baz w Ostendzie i Zeebrugge było jednym z celów trzeciej bitwy pod Ypres, ale ofensywa utknęła daleko od morza.

W noc świętego Jerzego, 23 kwietnia 1918 roku, wiceadmirał Roger Keyes zaatakował jednocześnie Zeebrugge i Ostendę. Pod Ostendą blokowce Brilliant i Sirius, zmylone przez pławę, którą Niemcy przesunęli o około milę na wschód, osiadły na mieliźnie z dala od wejścia i zatonęły pod ogniem baterii. W nocy z 9 na 10 maja Keyes spróbował ponownie z krążownikiem Vindictive jako blokowcem. Okręt wszedł we mgle między falochrony, ale jego dowódca zginął i wrak osiadł ukośnie, zamykając najwyżej jedną trzecią toru wodnego. Mniejsze jednostki, w tym okręty podwodne, nadal przechodziły obok niego.

Wyzwolenie (1918)

W październiku 1918 roku, po bitwie pod Kortrijk, Niemcy oddali całe wybrzeże Belgii. Okręty podwodne zaczęli odwoływać do kraju już pod koniec września, a 5 października zatopili w Ostendzie niezdolny do drogi UB-40. 16 października z wybrzeża słychać było wybuchy, gdy niszczyli urządzenia portowe i składy. 17 października do opuszczonego miasta weszła belgijska 5 Dywizja.

Tego samego dnia od strony morza pierwszy przypłynął Keyes, który na torpedowcu przywiózł do Ostendy króla Alberta I i królową Elżbietę. Port był zaminowany i przy jego oczyszczaniu na niemieckie miny weszły trałowiec Plumpton i monitor M21. Wrak Vindictive podniesiono w sierpniu 1920 roku, a jego dziób ustawiono w Ostendzie jako pomnik.