Tajny sojusz Niemiec i Imperium Osmańskiego
- Kategoria:
- Dyplomacja
- Data:
- 4 sierpnia 1914
- Autor:
- Łukasz Skowroń
- Tagi:
- Imperium Osmańskie, Niemcy, Enver Pasza
Brytyjskie kroniki wojny odnotowywały pod datą 4 sierpnia 1914 roku zawarcie tajnego sojuszu między Niemcami a Imperium Osmańskim. W rzeczywistości traktat podpisano dwa dni wcześniej, 2 sierpnia, w Konstantynopolu. Ze strony niemieckiej podpisał go ambasador Hans von Wangenheim, a ze strony osmańskiej wielki wezyr Said Halim Pasza.
Porozumienie było wymierzone przede wszystkim w Rosję, odwiecznego rywala imperium. Oba państwa zobowiązywały się zachować neutralność w konflikcie austriacko-serbskim, ale gdyby Rosja przystąpiła do wojny, a Niemcy musiały wypełnić zobowiązania wobec Austro-Węgier, Imperium Osmańskie miało stanąć po ich stronie. Niemcy obiecywały bronić osmańskiego terytorium, a niemiecka misja wojskowa miała mieć realny wpływ na dowodzenie armią osmańską.
Traktat był dziełem wąskiej grupy przywódców młodotureckich, przede wszystkim ministra wojny Envera Paszy. O jego zawarciu nie wiedziała większość członków rządu ani parlament. Oficjalnie Imperium Osmańskie ogłosiło zbrojną neutralność i rozpoczęło mobilizację, zachowując swobodę działania.
Przez następne miesiące Konstantynopol zwlekał z przystąpieniem do wojny. Sytuację zmieniło przybycie niemieckich okrętów Goeben i Breslau, które 10 sierpnia wpłynęły przez Dardanele i zostały włączone do marynarki osmańskiej. Pod koniec października 1914 roku okręty te, pod osmańską banderą i dowództwem niemieckiego admirała, zaatakowały rosyjskie porty nad Morzem Czarnym. Na początku listopada Rosja, Wielka Brytania i Francja wypowiedziały Imperium Osmańskiemu wojnę.