Miejsca wojny
Dover w I wojnie światowej
Port w Kencie nad najwęższym miejscem cieśniny: baza Patrolu Dover, przystań statków z rannymi i miasto, na które przez cztery lata spadały bomby i pociski.
- Rodzaj:
- Miasto
- W 1914 roku:
- Wielka Brytania
- Dziś:
- Wielka Brytania
- Autor:
- Natalia
- Aktualizacja:
- 31 października 2026
Dover, port w hrabstwie Kent naprzeciw francuskiego Calais, leżał nad najwęższym miejscem Cieśniny Kaletańskiej i w czasie wojny był jednym z najważniejszych ośrodków wojskowych Wielkiej Brytanii. W jego porcie stacjonowały okręty Patrolu Dover, przez jego nabrzeża wracali z Francji ranni, a samo miasto, najbliższe wybrzeżu okupowanej Belgii, stało się celem niemieckich samolotów, sterowców i okrętów. Okręty Patrolu Dover przeprowadziły w 1918 roku rajd na Zeebrugge, najsłynniejszą akcję brytyjskiej marynarki w tej wojnie.
Twierdza nad cieśniną
Admiralicja zaczęła przebudowywać Dover na wielki sztuczny port wojenny w 1898 roku. Admiralty Harbour, osłonięty falochronami, otwarto 15 października 1909 roku jako bazę Royal Navy na południowym krańcu Morza Północnego. Nad miastem górował średniowieczny zamek, wciąż zajęty przez wojsko, a na wzgórzach po obu stronach portu stały wielkie koszary.
Gdy 4 sierpnia 1914 roku Wielka Brytania przystąpiła do wojny, Dover zamieniono w twierdzę. Do miasta wjeżdżało się tylko koleją i trzema głównymi drogami, a wjazd i wyjazd wymagały przepustek. Wojsko mogło aresztować i przeszukiwać, a lokalne gazety podlegały cenzurze wojskowej. W baterii na terenie zamku urządzono w 1914 roku stację sygnałową marynarki, która kierowała ruchem statków w porcie i ostrzegała przed okrętami i samolotami nieprzyjaciela. Dover stał się portem wojskowym, a ruch cywilny przez kanał przejęło sąsiednie Folkestone.
13 sierpnia z Dover przeleciały do Francji pierwsze samoloty Royal Flying Corps. Jesienią, po upadku Antwerpii, do miasta 11 października wróciły z Ostendy resztki Dywizji Marynarki, a 12 października kontradmirał Horace Hood objął dowództwo Patrolu Dover.
Baza Patrolu Dover
Przez cztery lata port był domem patrolu, zbieraniny niszczycieli, monitorów, trawlerów i dryfterów, które pilnowały zapór w cieśninie i odpierały rajdy niemieckich torpedowców z Flandrii (ich dzieje opisuje strona Cieśniny Kaletańskiej). Z portu wychodziły też monitory ostrzeliwujące wybrzeże Belgii. U wejścia do portu stały działa i reflektory, a na falochronach mieszkali artylerzyści.
Dover był również przystanią rannych. Stacja kolejowa Dover Marine na poszerzonym molo Admiralicji zaczęła działać 2 lutego 1915 roku i przez całą wojnę obsługiwała pociągi sanitarne z rannymi z frontu zachodniego. Wody pod Dover nie były jednak bezpieczne. 17 listopada 1915 roku statek szpitalny Anglia, płynący z rannymi z Francji do Dover, wszedł na minę, a 27 lutego 1916 roku przy wejściu do portu zatonął na minie liniowiec Maloja.
16 września 1918 roku w samym porcie zapaliła się komora amunicyjna monitora Glatton. By wybuch nie zniszczył portu i miasta, wiceadmirał Keyes kazał zatopić okręt torpedami własnych niszczycieli.
Bomby i pociski
Bliskość okupowanej Belgii sprawiła, że Dover poznał wojnę z powietrza wcześniej niż reszta Anglii. 21 grudnia 1914 roku wodnosamolot z Zeebrugge zrzucił dwie bomby do morza przy molo Admiralicji, co uznano za pierwszy niemiecki nalot na Anglię. W Wigilię bomba z drugiego takiego samolotu spadła w ogrodzie w pobliżu zamku. Była to pierwsza bomba lotnicza zrzucona na ląd w Anglii. W sierpniu 1915 roku działa przeciwlotnicze nad Dover trafiły sterowiec L 12.
2 września 1917 roku niemieckie bombowce nocą zaatakowały miasto bez żadnego ostrzeżenia, co brytyjski historyk oficjalny uznał za początek nocnych nalotów samolotów na Anglię. Tuż po północy 16 lutego 1918 roku Dover ostrzelano od strony morza. Zginęła trzynastoletnia dziewczynka, a siedem osób zostało rannych.
Według miejscowych zestawień w okręgu Dover odnotowano do końca wojny 113 nalotów. Na miasto spadły 184 bomby lotnicze i 23 pociski z niemieckich okrętów, a w tych atakach zginęły 23 osoby. Przed bombami i pociskami mieszkańcy chronili się w jaskiniach w kredowych skałach i w ziemiankach.
Zeebrugge i pamięć
1 stycznia 1918 roku dowództwo w Dover objął wiceadmirał Roger Keyes. Tuż po północy 23 kwietnia okręty Patrolu Dover uderzyły na porty Flandrii, Zeebrugge i Ostendę, by zablokować wyjścia okrętom podwodnym.
Dziewięciu poległych w rajdzie pochowano na cmentarzu St James’s w Dover. W 1943 roku Keyes otrzymał tytuł barona Keyes of Zeebrugge and Dover, a po śmierci spoczął obok swoich marynarzy. Patrolowi Dover postawiono w 1921 roku obelisk przy St Margaret’s Bay, nieopodal miasta, a drugi pomnik stanął po francuskiej stronie, na przylądku Blanc-Nez.
Źródła
Widzisz błąd?Zgłoś go