Związek Strzelecki

W 1908 roku we Lwowie powstał z inicjatywy Józefa Piłsudskiego konspiracyjny Związek Walki Czynnej, szkolący kadry przyszłego powstania przeciw Rosji. Korzystając z austriackich przepisów o ochotniczym szkoleniu strzeleckim, w 1910 roku utworzył on legalne przybudówki: Związek Strzelecki we Lwowie i Towarzystwo „Strzelec” w Krakowie. Komendantem głównym był Piłsudski, szefem sztabu Kazimierz Sosnkowski. Obok działały Polskie Drużyny Strzeleckie, założone w 1911 roku przez młodzież z „Zarzewia”, o tym samym programie i podobnym wyszkoleniu.

Według różnych danych Związek liczył w 1914 roku od 6,4 do 8 tysięcy wyszkolonych członków, a Drużyny około 6 tysięcy. Z nich wyszła 6 sierpnia 1914 roku Pierwsza Kompania Kadrowa, a potem I Brygada Legionów. W Królestwie Polskim warszawskie Drużyny i Związek Walki Czynnej połączyły się jesienią 1914 roku w Polską Organizację Wojskową. Słowo „strzelcy” pozostało potocznym określeniem żołnierzy Piłsudskiego.