Sprawa polska
Rada Regencyjna
Trzyosobowy organ najwyższej władzy w Królestwie Polskim, ustanowiony przez Niemcy i Austro-Węgry w 1917 roku. W październiku 1918 roku ogłosił niepodległość Polski, a w listopadzie oddał władzę Piłsudskiemu.
Radę Regencyjną powołał patent obu okupantów z 12 września 1917 roku. Miała sprawować władzę w imieniu nieistniejącego jeszcze króla lub regenta. Regentami zostali arcybiskup warszawski Aleksander Kakowski, prezydent Warszawy książę Zdzisław Lubomirski i ziemianin Józef Ostrowski; urząd objęli 27 października 1917 roku. Powoływali polskie rządy i przejęli od okupantów sądownictwo i szkolnictwo, ale każda ustawa wymagała zgody generał-gubernatora, a polityka zagraniczna i wojsko pozostały w rękach Niemców.
Przez wielu Polaków, a także przez Komitet Narodowy Polski i Ententę, Rada była uważana za narzędzie okupantów. Gdy państwa centralne słabły, coraz bardziej się od nich uniezależniała. 7 października 1918 roku ogłosiła niepodległość Polski, wkrótce przejęła zwierzchnictwo nad Polską Siłą Zbrojną, 11 listopada powierzyła Józefowi Piłsudskiemu naczelne dowództwo, a 14 listopada przekazała mu całą władzę i się rozwiązała.
Źródła
W kronice
(65)65 tekstów używa tego pojęcia.
1914
1915
1916
1917
- 15 marcaPowstanie Rządu Tymczasowego
- 8 kwietniaAustro-Węgry zrywają stosunki z USA
- 5 majaBitwa nad Wardarem (1917)
- 20 lipcaDeklaracja z Korfu
- 12 wrześniaPatent o Radzie Regencyjnej
- 18 wrześniaKonferencja wileńska
- 20 wrześniaFrancja uznaje Komitet Narodowy Polski
- 15 październikaPowołanie Rady Regencyjnej
- 27 październikaRada Regencyjna obejmuje władzę
- 26 listopadaRząd Kucharzewskiego
- 22 grudniaPoczątek rokowań pokojowych w Brześciu
1918
- 8 styczniaCzternaście punktów Wilsona
- 8 styczniaTrocki w Brześciu
- 22 styczniaIV Uniwersał
- 9 lutegoPokój brzeski z Ukrainą
- 11 lutegoDymisja rządu Kucharzewskiego
- 15 lutegoBitwa pod Rarańczą
- 20 lutegoBalfour o traktacie ukraińskim
- 25 lutegoKonwencja w Bobrujsku
- 3 marcaTraktat brzeski
- 4 kwietniaRząd Steczkowskiego
- 11 majaWalki pod Kaniowem
- 11 majaBitwa pod Kaniowem
- 21 majaRozwiązanie I Korpusu Polskiego
- 7 październikaDeklaracja Rady Regencyjnej
- 19 październikaRada Narodowa Księstwa Cieszyńskiego
- 25 październikaPrzemówienie Korfantego w Reichstagu
- 29 październikaNiepodległość Państwa SHS
- 31 październikaWyzwolenie Krakowa
- 1 listopadaPoczątek walk o Lwów
- 6 listopadaRegent Aleksander w Belgradzie
- 7 listopadaKonferencja genewska
- 7 listopadaRząd lubelski
- 10 listopadaPiłsudski wraca do Warszawy
- 11 listopadaRozejm w Compiègne
- 11 listopadaOdzyskanie niepodległości przez Polskę
- 11 listopadaPogrom w Kielcach
- 14 listopadaRozwiązanie Rady Regencyjnej
- 16 listopadaNotyfikacja Piłsudskiego
- 17 listopadaRząd Moraczewskiego
- 23 listopadaRada Narodowa za unią z Serbią
- 26 listopadaZgromadzenie w Podgoricy
- 1 grudniaProklamacja Królestwa SHS
- 3 grudniaSejm Dzielnicowy w Poznaniu
- 9 grudniaRząd serbski wraca do Belgradu
- 11 grudniaMannerheim regentem Finlandii
- 20 grudniaProtić premierem Królestwa SHS