Akt 5 listopada

Akt, zwany też aktem dwóch cesarzy, ogłosili jednocześnie w Warszawie i Lublinie generał-gubernatorzy Hans von Beseler i Karl Kuk. Królestwo miało być państwem „samodzielnym”, a nie niepodległym, z dziedziczną monarchią i konstytucją, związanym z obu mocarstwami; granice i władze odłożono na później. Decyzję wymusił po stratach 1916 roku Ludendorff, który według części opracowań liczył na 350 tysięcy polskich żołnierzy. Ogłoszony 9 listopada zaciąg ochotniczy, zanim powstał jakikolwiek polski rząd, dał zaledwie kilka tysięcy ludzi.

Rosja i jej sojusznicy zaprotestowali, ale sprawa polska przestała być wewnętrzną sprawą Rosji. W grudniu car zapowiedział wolną Polskę z trzech zaborów, a w marcu 1917 roku niepodległość Polski uznał rosyjski Rząd Tymczasowy. W Królestwie akt otworzył drogę pierwszym polskim instytucjom: Tymczasowej Radzie Stanu (styczeń 1917) i Radzie Regencyjnej (październik 1917), która w listopadzie 1918 roku przekazała władzę Piłsudskiemu.