Sprawa polska
Legiony Polskie
Polska ochotnicza formacja wojskowa walcząca w latach 1914–1917 u boku Austro-Węgier przeciw Rosji. Powstała z oddziałów strzeleckich Józefa Piłsudskiego.
Legiony utworzono w sierpniu 1914 roku z inicjatywy galicyjskich stronnictw zjednoczonych w Naczelnym Komitecie Narodowym. Formalnie były częścią armii austro-węgierskiej, ale miały polską komendę, mundury i język. Zalążkiem stała się Pierwsza Kompania Kadrowa, która 6 sierpnia wyruszyła z Krakowa do Królestwa Polskiego. Z czasem powstały trzy brygady; I Brygadą dowodził Piłsudski, a II, zwaną Karpacką, później Józef Haller. Legioniści walczyli między innymi pod Łowczówkiem, Rokitną i Kostiuchnówką, a w szczytowym okresie formacja liczyła ponad 20 tysięcy żołnierzy.
We wrześniu 1916 roku Legiony przemianowano na Polski Korpus Posiłkowy, a w kwietniu 1917 roku oddano pod rozkazy niemieckiego generał-gubernatora Beselera jako zaczątek Polskiej Siły Zbrojnej. W lipcu 1917 roku większość żołnierzy I i III Brygady odmówiła przysięgi na braterstwo broni z Niemcami i trafiła do obozów. Choć wojskowo formacja nie była duża, legenda Legionów i ich wychowankowie odegrali wielką rolę w odbudowie Wojska Polskiego po 1918 roku.
Źródła
W kronice
(94)94 teksty używają tego pojęcia.
1914
- 6 sierpniaAustro-Węgry wypowiadają wojnę Rosji
- 23 sierpniaBitwa galicyjska
- 23 sierpniaBitwa pod Kraśnikiem
- 11 wrześniaWielki odwrót Austro-Węgier w Galicji
- 24 wrześniaRosjanie wkraczają na Węgry
- 28 wrześniaBitwa pod Warszawą i Dęblinem
- 3 październikaRosjanie zajmują Syhot
- 4 październikaAustro-Węgry rozpoczynają kontrofensywę w Galicji
- 7 październikaAustro-Węgrzy odbijają Syhot
- 8 październikaKoniec pierwszej rosyjskiej inwazji na Węgry
- 17 październikaBitwa koło Texel
- 22 październikaPowstanie Polskiej Organizacji Wojskowej
- 30 październikaRosjanie zajmują Stanisławów
- 15 listopadaPoczątek bitwy pod Krakowem
- 15 listopadaBitwa pod Krakowem
- 1 grudniaPoczątek bitwy pod Limanową
- 1 grudniaBitwa pod Limanową
- 4 grudniaPowstaje Legion Puławski
- 17 grudniaKoniec bitwy pod Limanową
- 22 grudniaBitwa pod Łowczówkiem
- 22 grudniaBitwa pod Łowczówkiem
- 26 grudniaLegion Garibaldiego w Argonnach
1915
- 23 styczniaPoczątek ofensywy w Karpatach
- 23 styczniaZimowa bitwa w Karpatach
- 19 lutegoAustriacy zdobywają Stanisławów
- 19 majaLegion Puławski pod Pakosławiem
- 12 czerwcaPoczątek bitwy pod Rarańczą
- 12 czerwcaBitwa pod Rarańczą (1915)
- 15 czerwcaKoniec bitwy pod Rarańczą
- 22 czerwcaBrytyjczycy zdobywają Bukobę
- 1 lipcaDruga bitwa pod Kraśnikiem
- 19 lipcaKoniec drugiej bitwy pod Kraśnikiem
- 22 sierpniaPOW po wkroczeniu Niemców do Warszawy
- 25 wrześniaDruga bitwa w Szampanii
- 22 październikaLegiony zdobywają Kukle
- 24 październikaBitwa pod Krivolakiem
- 27 październikaLegiony zdobywają Kamieniuchę
- 30 październikaDruga potyczka pod Krivolakiem
- 10 listopadaLegiony zdobywają Polską Górę
1916
- 4 czerwcaOfensywa Brusiłowa
- 2 lipcaBitwa pod Baranowiczami
- 4 lipcaPoczątek bitwy pod Kostiuchnówką
- 4 lipcaBitwa pod Kostiuchnówką
- 6 lipcaKoniec bitwy pod Kostiuchnówką
- 9 lipcaKoniec bitwy pod Baranowiczami
- 5 listopadaAkt 5 listopada
- 21 listopadaŚmierć Franciszka Józefa
- 6 grudniaDekret o utworzeniu Tymczasowej Rady Stanu
1917
- 4 styczniaŚmierć Frederica Selousa
- 14 styczniaPierwsze posiedzenie Tymczasowej Rady Stanu
- 6 kwietniaTymczasowa Rada Stanu odpowiada Rządowi Tymczasowemu
- 17 kwietniaPoczątek bitwy o wzgórza
- 17 kwietniaTrzecia bitwa w Szampanii
- 28 majaRezolucja Koła Polskiego
- 4 czerwcaDekret o utworzeniu Armii Polskiej we Francji
- 9 lipcaKryzys przysięgowy
- 22 lipcaAresztowanie Piłsudskiego
- 12 wrześniaPatent o Radzie Regencyjnej
- 15 październikaPowołanie Rady Regencyjnej
1918
- 9 lutegoPokój brzeski z Ukrainą
- 15 lutegoBitwa pod Rarańczą
- 20 lutegoBalfour o traktacie ukraińskim
- 11 majaBitwa pod Kaniowem
- 25 majaBunt Legionu Czechosłowackiego
- 7 czerwcaCzechosłowacy zajmują Omsk
- 23 czerwcaPosiłki brytyjskie w Murmańsku
- 11 lipcaCzechosłowacy zajmują Irkuck
- 13 sierpniaCzechosłowacy wypowiadają wojnę Niemcom
- 11 wrześniaBitwa pod Uchtą
- 19 wrześniaPoczątek bitwy pod Megiddo
- 19 wrześniaBitwa pod Megiddo
- 25 wrześniaZajęcie Ammanu
- 3 październikaStarcie nad jeziorem Piaoziero
- 25 październikaPrzemówienie Korfantego w Reichstagu
- 31 październikaWyzwolenie Krakowa
- 1 listopadaPoczątek walk o Lwów
- 1 listopadaObrona Lwowa
- 9 listopadaZajęcie Aleksandretty
- 9 listopadaCzechosłowacy w Jekaterynburgu
- 10 listopadaPiłsudski wraca do Warszawy
- 11 listopadaPogrom w Kielcach
- 17 listopadaRząd Moraczewskiego
- 28 listopadaOchotnicza Legia Kobiet
- 24 grudniaZdobycie Permu
- 31 grudniaBolszewicy odbijają Ufę
1919