TheGreatWar.pl
en
← Słownik

Sprawa polska

Tymczasowa Rada Stanu

Polski organ doradczy w okupowanym Królestwie Polskim, powołany przez Niemcy i Austro-Węgry po akcie 5 listopada. Działał od stycznia do sierpnia 1917 roku.

Radę utworzyło rozporządzenie generał-gubernatorów warszawskiego i lubelskiego ogłoszone 6 grudnia 1916 roku. Liczyła 25 członków mianowanych przez okupantów, 15 ze strefy niemieckiej i 10 z austro-węgierskiej. Zainaugurowała obrady 14 stycznia 1917 roku na Zamku Królewskim w Warszawie, a jej marszałkiem został Wacław Niemojowski. Mogła jedynie opiniować sprawy przedstawione przez okupantów i przygotowywać projekty przyszłych polskich instytucji. Weszli do niej tylko aktywiści; pasywiści, liczący na Ententę, ją bojkotowali.

Najważniejszym członkiem Rady był Józef Piłsudski, kierownik jej Komisji Wojskowej. Spór o to, komu ma podlegać polskie wojsko, doprowadził do jego wystąpienia z Rady 2 lipca 1917 roku i do kryzysu przysięgowego. Pod koniec sierpnia członkowie Rady złożyli mandaty, a jej sprawy przejęła Komisja Przejściowa, a potem Rada Regencyjna. Mimo skromnych uprawnień Rada była pierwszym od dziesięcioleci oficjalnym polskim organem w Królestwie.

Źródła

  1. dzieje.pl · 105 lat temu jozef pilsudski wystapil z tymczasowej rady stanu
  2. muzhp.pl · powstanie rady regencyjnej krolestwa polskiego
  3. Tymczasowa Rada Stanu · Wikipedia (pl)

W kronice

(14)

14 tekstów używa tego pojęcia.