Sprawa polska
Królestwo Polskie
Ziemie polskie pod władzą Rosji, utworzone w 1815 roku (Kongresówka), z Warszawą jako stolicą. Od 1915 roku pod okupacją niemiecką i austro-węgierską; w 1916 roku okupanci zapowiedzieli na nich nowe Królestwo.
Królestwo Polskie utworzył kongres wiedeński w 1815 roku z większej części Księstwa Warszawskiego. Początkowo było państwem z własną konstytucją, sejmem i wojskiem, połączonym z Rosją osobą cara jako króla. Po powstaniach listopadowym i styczniowym Rosja stopniowo zlikwidowała jego autonomię, a po 1874 roku półoficjalnie nazywała je Krajem Nadwiślańskim. W 1914 roku było najludniejszą częścią ziem polskich i w pierwszych latach wojny jednym z głównych teatrów walk na froncie wschodnim.
Latem 1915 roku Królestwo zajęły Niemcy i Austro-Węgry, które podzieliły je na generał-gubernatorstwa warszawskie i lubelskie. Aktem 5 listopada 1916 roku zapowiedziały utworzenie na tych ziemiach Królestwa Polskiego jako monarchii dziedzicznej związanej z państwami centralnymi. Państwo to, bez króla i ustalonych granic, miało Tymczasową Radę Stanu, a potem Radę Regencyjną i własne rządy. W 1918 roku stało się zaczątkiem niepodległej Polski.
Źródła
W kronice
(144)144 teksty używają tego pojęcia.
1914
- 1 sierpniaPierwsze walki na granicy Królestwa Polskiego
- 6 sierpniaAustro-Węgry wypowiadają wojnę Rosji
- 14 sierpniaOdezwa wielkiego księcia Mikołaja do Polaków
- 20 sierpniaBitwa pod Gąbinem w Prusach Wschodnich
- 23 sierpniaPoczątek bitwy pod Tannenbergiem
- 23 sierpniaPoczątek bitwy pod Kraśnikiem
- 23 sierpniaHindenburg obejmuje dowództwo 8 Armii
- 23 sierpniaBitwa galicyjska
- 23 sierpniaBitwa pod Kraśnikiem
- 23 sierpniaBitwa pod Tannenbergiem
- 26 sierpniaNiemcy niszczą Lowanium
- 26 sierpniaPoczątek bitwy nad Złotą Lipą
- 26 sierpniaPoczątek bitwy pod Komarowem
- 26 sierpniaBitwa nad Złotą Lipą
- 26 sierpniaBitwa pod Komarowem
- 29 sierpniaZestrzelenie sterowca Z V pod Mławą
- 31 sierpniaKoniec bitwy pod Tannenbergiem
- 2 wrześniaKoniec bitwy pod Komarowem
- 3 wrześniaBenedykt XV wybrany papieżem
- 5 wrześniaPoczątek bitwy nad jeziorami mazurskimi
- 7 wrześniaBitwa pod Tarnawką
- 8 wrześniaPoczątek bitwy pod Gródkiem i Rawą Ruską
- 11 wrześniaWielki odwrót Austro-Węgier w Galicji
- 14 wrześniaFalkenhayn zastępuje Moltkego
- 18 wrześniaHindenburg obejmuje dowództwo na wschodzie
- 24 wrześniaPoczątek pierwszego oblężenia Przemyśla
- 25 wrześniaPoczątek walk nad Niemnem
- 25 wrześniaWalki nad Niemnem
- 28 wrześniaBitwa pod Warszawą i Dęblinem
- 29 wrześniaNiemcy rezygnują z ofensywy nad Niemnem
- 3 październikaKoniec odwrotu Austro-Węgier w Galicji
- 4 październikaAustro-Węgry rozpoczynają kontrofensywę w Galicji
- 9 październikaPoczątek bitew pod Warszawą i Dęblinem
- 19 październikaKoniec bitwy pod Warszawą
- 20 październikaKoniec bitwy pod Dęblinem
- 2 listopadaKoniec bitwy pod Chyrowem
- 2 listopadaRosja wypowiada wojnę Turcji
- 11 listopadaBitwa pod Łodzią
- 15 listopadaBitwa pod Krakowem
- 16 listopadaDruga niemiecka ofensywa na Warszawę
- 27 listopadaHindenburg feldmarszałkiem
- 30 listopadaPoczątek bitwy nad Bzurą
- 30 listopadaBitwa nad Bzurą
- 1 grudniaBitwa pod Limanową
- 6 grudniaNiemcy zajmują Łódź
- 15 grudniaKoniec bitwy pod Łodzią
- 17 grudniaKoniec bitwy nad Bzurą
- 17 grudniaKoniec bitwy pod Limanową
- 18 grudniaWalki nad Rawką i Bzurą
- 22 grudniaBitwa pod Łowczówkiem
1915
- 23 styczniaZimowa bitwa w Karpatach
- 16 lutegoRozszerzenie zakazu handlu z wrogiem
- 16 lutegoObrona Osowca
- 17 lutegoAustriacy ponownie odbijają Czerniowce
- 22 lutegoPierwsza bitwa pod Przasnyszem
- 3 kwietniaUstawa o samorządzie miejskim w Królestwie Polskim
- 1 majaBitwa pod Gorlicami
- 17 czerwcaPoczątek bitwy o Lwów
- 17 czerwcaOdbicie Lwowa
- 27 czerwcaBitwa nad Gniłą Lipą
- 1 lipcaPoczątek drugiej bitwy pod Kraśnikiem
- 1 lipcaDruga bitwa pod Kraśnikiem
- 13 lipcaPoczątek wielkiej ofensywy państw centralnych na wschodzie
- 13 lipcaPoczątek bitwy nad Narwią i Biebrzą
- 13 lipcaPoczątek bitew pod Masłomęczem i Grabowcem
- 13 lipcaBitwa nad Narwią i Biebrzą
- 13 lipcaDruga bitwa pod Przasnyszem
- 14 lipcaBitwa pod Szawlami
- 16 lipcaPoczątek bitwy pod Krasnymstawem
- 16 lipcaBitwa pod Krasnymstawem
- 17 lipcaBitwa pod Siennem
- 18 lipcaDruga bitwa nad Isonzo
- 19 lipcaPoczątek bitew pod Hrubieszowem i Wojsławicami
- 20 lipcaPoczątek drugiej bitwy pod Iwangrodem
- 21 lipcaPaństwa centralne otaczają Iwangród
- 29 lipcaPoczątek bitwy pod Biskupicami
- 30 lipcaApel Benedykta XV o pokój
- 30 lipcaKoniec bitwy pod Biskupicami
- 5 sierpniaNiemcy zajmują Warszawę
- 5 sierpniaPaństwa centralne zdobywają Iwangród
- 6 sierpniaOblężenie Kowna
- 9 sierpniaOblężenie Nowogieorgijewska
- 20 sierpniaNiemcy zdobywają Nowogieorgijewsk
- 22 sierpniaRosjanie opuszczają Osowiec
- 5 wrześniaMikołaj II obejmuje naczelne dowództwo
- 7 wrześniaBitwa pod Tarnopolem
- 9 wrześniaBitwa pod Wilnem
- 25 wrześniaDruga bitwa w Szampanii
- 25 wrześniaTrzecia bitwa w Artois
1916
- 4 lipcaBitwa pod Kostiuchnówką
- 14 lipcaWybory do rady miejskiej Warszawy
- 20 lipcaDymisja Sazonowa
- 29 lipcaNiemcy odrzucają pomoc żywnościową dla Polski
- 28 październikaKörber premierem Austrii
- 5 listopadaAkt 5 listopada
- 15 listopadaKonferencje w Paryżu i Chantilly
- 21 listopadaŚmierć Franciszka Józefa
- 22 listopadaDymisja Jagowa
- 2 grudniaTrepow ogłasza prawo Rosji do Konstantynopola
- 6 grudniaDekret o utworzeniu Tymczasowej Rady Stanu
- 12 grudniaNiemiecka oferta pokojowa
- 25 grudniaRozkaz Mikołaja II w sprawie Polski
1917
- 9 styczniaGolicyn premierem Rosji
- 10 styczniaOdpowiedź Ententy na notę Wilsona
- 14 styczniaPierwsze posiedzenie Tymczasowej Rady Stanu
- 22 styczniaPokój bez zwycięstwa
- 27 marcaOdezwa Rady Piotrogrodzkiej do Polaków
- 30 marcaOdezwa Rządu Tymczasowego do Polaków
- 6 kwietniaTymczasowa Rada Stanu odpowiada Rządowi Tymczasowemu
- 8 kwietniaAustro-Węgry zrywają stosunki z USA
- 28 majaRezolucja Koła Polskiego
- 9 lipcaKryzys przysięgowy
- 14 lipcaMichaelis kanclerzem Rzeszy
- 1 sierpniaNota pokojowa Benedykta XV
- 12 wrześniaPatent o Radzie Regencyjnej
- 27 październikaRada Regencyjna obejmuje władzę
- 2 listopadaDeklaracja Balfoura
- 26 listopadaRząd Kucharzewskiego
- 20 grudniaPowołanie Czeka
- 22 grudniaPoczątek rokowań pokojowych w Brześciu
1918
- 3 styczniaDelegacja ukraińska w Brześciu
- 8 styczniaTrocki w Brześciu
- 22 styczniaIV Uniwersał
- 24 styczniaHertling i Czernin odpowiadają Wilsonowi
- 9 lutegoPokój brzeski z Ukrainą
- 11 lutegoDymisja rządu Kucharzewskiego
- 20 lutegoBalfour o traktacie ukraińskim
- 3 marcaTraktat brzeski
- 4 kwietniaRząd Steczkowskiego
- 16 kwietniaBurián ministrem spraw zagranicznych
- 12 majaSpotkanie w Spa
- 3 czerwcaDeklaracja wersalska
- 23 czerwcaKryzys rządu Seidlera
- 28 wrześniaArmia Polska sprzymierzoną armią
- 7 październikaDeklaracja Rady Regencyjnej
- 24 październikaHiszpanka na ziemiach polskich
- 11 listopadaPogrom w Kielcach
- 14 listopadaRozwiązanie Rady Regencyjnej
- 15 grudniaPolska zrywa stosunki z Niemcami