TheGreatWar.pl
en
← Słownik

Rosja i rewolucja

Legenda o ciosie w plecy

Powojenny mit, według którego niepokonana w polu armia niemiecka została zdradzona przez polityków, socjalistów i rewolucjonistów w kraju. Głosili go Hindenburg i Ludendorff, a wykorzystała skrajna prawica.

Pod koniec września 1918 roku to naczelne dowództwo, uznając, że armia nie może dalej walczyć, zażądało od rządu rozmów o rozejm; Ludendorff mówił, że politycy mają teraz „zjeść zupę, którą nawarzyli”. Gdy rozejm podpisali cywile, a wojsko wróciło do kraju w porządku, łatwo było przerzucić winę na tyły. Obraz armii zdradzonej przez strajki, pokojową rezolucję Reichstagu i rewolucję listopadową pojawił się w prasie już w kilka tygodni po wojnie.

18 listopada 1919 roku Hindenburg zeznał przed komisją śledczą Zgromadzenia Narodowego, że armia została „pchnięta sztyletem w plecy”, powołując się na słowa angielskiego generała. Legenda stała się stałym elementem propagandy prawicy przeciw Republice Weimarskiej i „zbrodniarzom listopadowym”, takim jak Erzberger, a z czasem nabrała charakteru antysemickiego. Przejęli ją naziści. Historycy ją odrzucają: o klęsce zdecydowały wyczerpanie rezerw, upadek sojuszników i przewaga Ententy.

Źródła

  1. dhm.de · dolchstosslegende
  2. Stab-in-the-back myth · Wikipedia (en)

W kronice

(07)

7 tekstów używa tego pojęcia.