Rosja i rewolucja
Armia Czerwona
Robotniczo-Chłopska Armia Czerwona
Armia Czerwona – siły zbrojne Rosji Radzieckiej, utworzone dekretem Rady Komisarzy Ludowych z 28 stycznia 1918 w miejsce rozpadającej się armii carskiej. Początkowo ochotnicza, od 1918 roku oparta na poborze.
Jej poprzedniczką była Czerwona Gwardia, uzbrojona milicja robotnicza z 1917 roku, która odegrała główną rolę w przewrocie październikowym. Ochotnicze oddziały nowej armii okazały się zbyt słabe wobec niemieckiej ofensywy z lutego 1918 roku. Twórcą armii z prawdziwego zdarzenia był Lew Trocki, od wiosny 1918 roku komisarz do spraw wojskowych. Bolszewicy wprowadzili pobór i przyjęli do służby dziesiątki tysięcy dawnych oficerów carskich jako „specjalistów wojskowych”, nadzorowanych przez komisarzy politycznych; za ich lojalność odpowiadały często rodziny.
Armia Czerwona walczyła z białymi, z Legionem Czechosłowackim i oddziałami interwencji Ententy, a w latach 1919–1920 z Wojskiem Polskim. Pod koniec 1920 roku liczyła według różnych szacunków od 5 do ponad 6 milionów ludzi, choć tylko niewielka ich część walczyła na froncie. Dzień 23 lutego obchodzono później jako jej święto.
Źródła
W kronice
(54)54 teksty używają tego pojęcia.
1918
- 28 styczniaPowołanie Armii Czerwonej
- 18 lutegoOperacja Faustschlag
- 24 lutegoNiemcy zajmują Dorpat
- 25 lutegoNiemcy zajmują Rewel i Psków
- 4 marcaNiemcy zajmują Narwę
- 13 marcaNiemcy zajmują Odessę
- 13 marcaCziczerin i Trocki
- 25 majaBunt Legionu Czechosłowackiego
- 26 majaNiepodległość Gruzji
- 28 majaNiepodległość Azerbejdżanu
- 12 czerwcaWojska Komuny Bakijskiej zajmują Kurdamir
- 6 sierpniaBrytyjska deklaracja do narodów Rosji
- 20 wrześniaRozstrzelanie komisarzy bakijskich
- 11 listopadaUznanie Łotwy i Estonii
- 16 listopadaMobilizacja w Estonii
- 28 listopadaBolszewicy zdobywają Narwę
- 4 grudniaZatonięcie „Cassandry”
- 10 grudniaBolszewicy zajmują Mińsk
- 14 grudniaUpadek hetmanatu
- 15 grudniaPolska zrywa stosunki z Niemcami
- 18 grudniaNiemcy opuszczają Dorpat
- 24 grudniaZdobycie Permu
- 26 grudniaPaderewski w Poznaniu
- 30 grudniaAlianci zajmują Kodysz
1919
- 14 lutegoPoczątek wojny polsko-bolszewickiej
- 19 kwietniaPolacy zdobywają Wilno
- 7 czerwcaOfensywa czortkowska
- 23 czerwcaBitwa pod Kiesią
- 3 lipcaDyrektywa moskiewska Denikina
- 17 lipcaKoniec wojny polsko-ukraińskiej
- 8 sierpniaPolacy zdobywają Mińsk
- 27 wrześniaAlianci ewakuują Archangielsk
- 20 październikaJudenicz pod Piotrogrodem
- 14 listopadaUpadek Omska
1920
- 2 lutegoPokój w Tartu
- 7 lutegoRozstrzelanie Kołczaka
- 25 kwietniaPoczątek wyprawy kijowskiej
- 7 majaPolacy wkraczają do Kijowa
- 5 czerwcaKonarmia Budionnego przełamuje front
- 4 lipcaOfensywa Tuchaczewskiego
- 11 lipcaPlebiscyt na Warmii, Mazurach i Powiślu
- 28 lipcaPodział Śląska Cieszyńskiego
- 13 sierpniaPoczątek Bitwy Warszawskiej
- 13 sierpniaBitwa Warszawska
- 17 sierpniaBitwa pod Zadwórzem
- 19 sierpniaWybuch drugiego powstania śląskiego
- 31 sierpniaBitwa pod Komarowem (1920)
- 2 wrześniaKoniec ewakuacji Legionu Czechosłowackiego
- 20 wrześniaPoczątek bitwy nad Niemnem
- 20 wrześniaBitwa nad Niemnem
- 9 październikaBunt Żeligowskiego
- 12 październikaRozejm w Rydze