TheGreatWar.pl
en
← Słownik

Rosja i rewolucja

Rewolucja listopadowa

Rewolucja w Niemczech jesienią 1918 roku, zaczęta buntem marynarzy w Kilonii. Rady robotnicze i żołnierskie przejęły władzę w miastach, 9 listopada upadło cesarstwo, a Niemcy stały się republiką.

Pod koniec października 1918 roku dowództwo marynarki chciało wysłać flotę do ostatniej bitwy z Brytyjczykami. Marynarze w Wilhelmshaven odmówili, a ponad tysiąc z nich aresztowano. 3 listopada patrol zastrzelił w Kilonii demonstrantów żądających ich uwolnienia, a wieczorem 4 listopada miasto było w rękach buntowników, którzy utworzyli pierwszą radę robotniczą i żołnierską. W ciągu kilku dni rady przejęły władzę w niemal wszystkich wielkich miastach, 7 listopada w Monachium proklamowano Republikę Bawarską.

9 listopada rewolucja dotarła do Berlina: kanclerz ogłosił abdykację Wilhelma II i oddał urząd Friedrichowi Ebertowi, a Scheidemann proklamował republikę. Władzę objęła Rada Pełnomocników Ludowych (SPD i USPD), która 11 listopada zawarła rozejm, a porozumienie Eberta z Groenerem zapewniło jej poparcie armii. Grudniowy zjazd rad opowiedział się za Zgromadzeniem Narodowym, wybranym 19 stycznia 1919 roku, a styczniowe powstanie skrajnej lewicy zostało stłumione.

Źródła

  1. dhm.de · revolution 191819
  2. dhm.de · matrosenaufstand 1918

W kronice

(22)

22 teksty używają tego pojęcia.