Czeka

Komisja miała początkowo kilkudziesięciu pracowników i wąskie zadania: ściganie kontrrewolucji i sabotażu urzędników. Szybko jednak, bez podstawy prawnej, zdobyła władzę aresztowania, przesłuchiwania i rozstrzeliwania bez sądu, brania zakładników i zamykania ludzi w obozach. W marcu 1918 roku przeniosła się z rządem do Moskwy, a w 1918 roku do jej nazwy dodano walkę ze spekulacją i nadużyciami władzy. Na jej czele stał Feliks Dzierżyński, rewolucjonista z polskiej rodziny szlacheckiej.

Po zabójstwie posła niemieckiego Mirbacha w lipcu 1918 roku Czeka stłumiła wystąpienie lewicowych eserowców. Po zamachu na Lenina uchwała Rady Komisarzy Ludowych z 5 września 1918 roku o czerwonym terrorze dała jej prawo masowych egzekucji „wrogów klasowych”. Oficjalne dane Czeki mówią o niespełna 13 tysiącach rozstrzelanych w latach 1918–1920, ale historycy szacują jej ofiary na kilkadziesiąt do ponad stu tysięcy. W 1922 roku przemianowano ją na GPU; jej następcami były OGPU, NKWD i KGB.