Polityka i dyplomacja
Kryzys lipcowy
Kryzys dyplomatyczny między zamachem w Sarajewie 28 czerwca 1914 a wybuchem wojny na początku sierpnia, w którym ultimatum dla Serbii i kolejne mobilizacje wciągnęły w konflikt wszystkie mocarstwa.
Po zabójstwie arcyksięcia Franciszka Ferdynanda Wiedeń postanowił rozprawić się z Serbią. 5 lipca Wilhelm II obiecał Austro-Węgrom pełne poparcie, a 23 lipca Serbia otrzymała ultimatum z 48-godzinnym terminem. Mimo w większości ugodowej odpowiedzi Belgradu Austro-Węgry zerwały stosunki i 28 lipca wypowiedziały Serbii wojnę.
Odtąd kryzys toczył się według dwóch zegarów, dyplomatycznego i mobilizacyjnego. Brytyjskie propozycje konferencji upadły, Rosja ogłosiła mobilizację powszechną, Niemcy wypowiedziały wojnę Rosji i Francji, a wkroczenie do Belgii 4 sierpnia sprowadziło do wojny Wielką Brytanię. W ciągu pięciu tygodni lokalny konflikt bałkański stał się wojną europejską. Tą samą nazwą określa się czasem także dni lipcowe 1917 roku w Piotrogrodzie.
Źródła
W kronice
(08)8 tekstów używa tego pojęcia.
1914
- 28 czerwcaArcyksiążę Franciszek Ferdynand zamordowany w Sarajewie
- 5 lipcaKajzer obiecuje Austro-Węgrom pełne poparcie
- 19 lipcaRada ministrów Austro-Węgier zatwierdza projekt ultimatum dla Serbii
- 23 lipcaAustro-Węgry przesyłają ultimatum Serbii
- 25 lipcaRząd serbski zarządza mobilizację
- 26 lipcaAustro-Węgry zarządzają częściową mobilizację przeciw Serbii