Polityka i dyplomacja
Wojny bałkańskie
Dwie wojny z lat 1912–1913: państwa Ligi Bałkańskiej odebrały Turcji prawie całe jej ziemie w Europie, a potem Bułgaria przegrała z dawnymi sojusznikami spór o Macedonię. Zostawiły napięcia, które wybuchły w 1914 roku.
Bułgaria, Serbia, Grecja i Czarnogóra zawarły w 1912 roku sojusz wymierzony w Imperium Osmańskie, zwany Ligą Bałkańską. 8 października Czarnogóra wypowiedziała Turcji wojnę, a 18 października dołączyli do niej sojusznicy. Turcy przegrali w Macedonii i Tracji, Grecy zajęli Saloniki, a Bułgarzy doszli pod Konstantynopol. Pokój londyński z 30 maja 1913 roku zostawił Turcji w Europie tylko skrawek Tracji, a mocarstwa zgodziły się utworzyć niepodległą Albanię.
Bułgaria, niezadowolona z podziału Macedonii, w nocy z 29 na 30 czerwca 1913 roku zaatakowała Serbię i Grecję. Przeciw niej wystąpiły też Rumunia i Turcja, która odzyskała Adrianopol. Pokój bukareszteński z 10 sierpnia 1913 roku odebrał Bułgarii większość zdobyczy w Macedonii i południową Dobrudżę. Serbia prawie podwoiła obszar, co Austro-Węgry uznały za zagrożenie, a Bułgaria i Turcja, szukając odwetu, przyłączyły się w czasie wielkiej wojny do państw centralnych. Wielu dowódców z lat 1914–1918 zdobywało doświadczenie właśnie w tych wojnach.
Źródła
W kronice
(69)69 tekstów używa tego pojęcia.
1912
1913
1914
- 25 lipcaRząd serbski zarządza mobilizację
- 31 lipcaImperium Osmańskie zarządza mobilizację
- 4 sierpniaTajny sojusz Niemiec i Imperium Osmańskiego
- 5 sierpniaCzarnogóra wypowiada wojnę Austro-Węgrom
- 15 sierpniaBitwa na górze Cer
- 17 sierpniaPoczątek bitwy na górze Cer i nad Jadarem
- 21 sierpniaKoniec bitwy na górze Cer. Austriacy wycofują się z Serbii
- 25 sierpniaKoniec pierwszej inwazji na Serbię
- 3 wrześniaWilhelm zu Wied opuszcza Albanię
- 2 listopadaSerbia w stanie wojny z Turcją
- 16 listopadaBitwa nad Kolubarą
- 5 grudniaDemarche Ententy w Atenach, Sofii i Bukareszcie
- 5 grudniaSerbia nie zawrze odrębnego pokoju
- 6 grudniaRumunia odmawia gwarancji dla Grecji
1915
- 3 lutegoNiemiecka pożyczka dla Bułgarii
- 23 lutegoBrytyjczycy zajmują Lemnos
- 6 marcaDymisja Wenizelosa
- 7 marcaGrecja pyta o okupację Lemnos
- 9 marcaDimitrios Gunaris premierem Grecji
- 9 marcaBrytyjska odpowiedź w sprawie Lemnos
- 25 marcaLiman von Sanders dowódcą nad Dardanelami
- 14 kwietniaGrecja odrzuca ofertę Smyrny
- 26 czerwcaCzarnogórcy zajmują San Giovanni di Medua
- 25 lipcaWielka Brytania obiecuje Grecji Mitylenę
- 15 sierpniaEntenta oferuje Serbii nabytki terytorialne
- 6 wrześniaTraktat sojuszniczy w Sofii
- 9 wrześniaKonwencja graniczna w Didimoticho
- 21 wrześniaWenizelos żąda 150 tysięcy żołnierzy Ententy
- 22 wrześniaUkład z Dedeagacz
- 25 wrześniaBułgaria rozpoczyna mobilizację
- 25 wrześniaSerbia obiecuje Grecji Dojran i Gewgeliję
- 5 październikaWenizelos ponownie podaje się do dymisji
- 14 październikaBułgaria i Serbia wypowiadają sobie wojnę
- 15 październikaCzarnogóra wypowiada wojnę Bułgarii
- 16 październikaWielka Brytania oferuje Grecji Cypr
- 19 październikaBułgarzy zajmują Sztip
- 24 październikaPoczątek walk pod Krivolakiem
- 5 listopadaBitwa pod Kačanikiem
- 6 listopadaStefanos Skuludis premierem Grecji
- 20 listopadaNiemcy i Austriacy zajmują Novi Pazar
- 23 listopadaRząd serbski opuszcza Prizren
- 2 grudniaBułgarzy zajmują Bitolę
- 6 grudniaZdobycie Peći
- 9 grudniaSarrail żąda wycofania wojsk greckich z Salonik
- 11 grudniaBułgarzy zajmują Dojran i Gewgeliję
- 14 grudniaBułgarsko-grecka strefa neutralna
1916
- 8 styczniaKoniec ewakuacji Gallipoli
- 26 majaBułgarzy i Niemcy zajmują Fort Rupel
- 17 sierpniaPoczątek bitwy pod Floriną
- 27 sierpniaRumunia wypowiada wojnę Austro-Węgrom
- 27 sierpniaBitwa o Siedmiogród
- 30 sierpniaTurcja wypowiada wojnę Rumunii
- 30 sierpniaRumunia zrywa stosunki z Bułgarią
- 30 sierpniaPrzewrót wenizelistów w Salonikach
- 1 wrześniaBułgaria wypowiada wojnę Rumunii
- 11 wrześniaKapitulacja greckiego IV Korpusu w Kawali
- 25 wrześniaWenizelos opuszcza Ateny
- 26 wrześniaRząd tymczasowy Wenizelosa na Krecie
- 30 wrześniaSerbowie zdobywają Kajmakczałan
- 19 listopadaAlianci zdobywają Bitolę
- 25 grudniaAnatema na Wenizelosa