TheGreatWar.pl
en
← Słownik

Polityka i dyplomacja

Czternaście punktów Wilsona

Program pokoju ogłoszony przez prezydenta Woodrowa Wilsona przed Kongresem 8 stycznia 1918 roku. Punkt trzynasty żądał niepodległej Polski z wolnym dostępem do morza.

Wilson przedstawił czternaście punktów połączonym izbom Kongresu, opierając się na pracach zespołu ekspertów zwanego Inquiry. Program żądał jawnej dyplomacji, wolności mórz, swobody handlu, ograniczenia zbrojeń i bezstronnego rozstrzygnięcia sporów kolonialnych, ewakuacji Rosji, Belgii i Francji, a w ostatnim punkcie utworzenia ogólnego związku narodów, z którego wyrosła Liga Narodów. Orędzie miało też odpowiedzieć bolszewikom i osłabić wolę walki w Niemczech.

Punkt trzynasty zapowiadał niepodległe państwo polskie na ziemiach zamieszkanych przez ludność bezspornie polską, z wolnym i bezpiecznym dostępem do morza. Było to pierwsze tak wyraźne zobowiązanie mocarstwa wobec sprawy polskiej. W październiku 1918 roku Niemcy i Austro-Węgry poprosiły Wilsona o rozejm właśnie na podstawie czternastu punktów, które potem posłużyły za punkt wyjścia rokowań w Paryżu.

Źródła

  1. history.state.gov · fourteen points
  2. avalon.law.yale.edu · wilson14

W kronice

(13)

13 tekstów używa tego pojęcia.