grudzień

• 01

  • Alianci wkraczają do Niemiec1 grudnia 1918 brytyjska kawaleria, amerykańska 3 Armia, Belgowie i Francuzi weszli do Niemiec. Amerykanie zajęli Trewir, a Belgowie Akwizgran.
  • Kluczowe wydarzenieZgromadzenie w Alba Iulia1 grudnia 1918 Wielkie Zgromadzenie Narodowe w Alba Iulia ogłosiło połączenie Siedmiogrodu, Banatu i ziem rumuńskich na Węgrzech z Królestwem Rumunii.
  • Kluczowe wydarzenieProklamacja Królestwa SHS1 grudnia 1918 w Belgradzie regent Aleksander przyjął adres delegacji Rady Narodowej z Zagrzebia i proklamował Królestwo Serbów, Chorwatów i Słoweńców.
  • Islandia królestwem1 grudnia 1918 weszła w życie duńsko-islandzka ustawa o unii. Islandia stała się suwerennym królestwem, związanym z Danią tylko osobą króla.
• 03

  • Bułgarzy opuszczają DobrudżęNa początku grudnia 1918 ostatnie wojska bułgarskie wycofały się z Dobrudży. Do Konstancy wracała rumuńska administracja, a porty strzegli Brytyjczycy.
  • Sejm Dzielnicowy w Poznaniu3 grudnia 1918 w Poznaniu zebrał się Polski Sejm Dzielnicowy, reprezentacja Polaków z Rzeszy. Wybrał Naczelną Radę Ludową i zażądał zjednoczonej Polski.
• 04

  • Zatonięcie „Cassandry”W nocy na 5 grudnia 1918 brytyjski krążownik Cassandra, płynący z eskadrą na pomoc Estonii, wszedł koło Saremy na niemiecką minę. Zginęło 11 marynarzy.
  • Początek demobilizacjiNa początku grudnia 1918 ruszyła demobilizacja armii brytyjskiej. Najpierw zwalniano ludzi potrzebnych gospodarce, co szybko wywołało gniew frontowców.
• 06

  • Brytyjczycy wkraczają do Kolonii6 grudnia 1918 brytyjska kawaleria weszła do Kolonii na prośbę Niemców, którzy bali się bezkrólewia. Burmistrz Konrad Adenauer ułożył się z okupantami.
• 08

  • Amerykanie zajmują Koblencję8 grudnia 1918 do opuszczonej przez Niemców Koblencji weszli pierwsi żołnierze amerykańskiej 3 Armii. Miasto stało się sercem amerykańskiej strefy okupacyjnej.
  • Starcie na Morzu Kaspijskim8 grudnia 1918 dwa uzbrojone statki brytyjskiej flotylli starły się koło wyspy Czeczeń z okrętami bolszewików, osłaniającymi desant z Astrachania.
• 09

  • Brytyjczycy odbijają Lahidż9 grudnia 1918, ponad trzy lata po klęsce z lipca 1915, Brytyjczycy wrócili do Lahidżu pod Adenem. Turcy Alego Saida Paszy poddali się na mocy rozejmu.
  • Rząd serbski wraca do BelgraduNa przełomie listopada i grudnia 1918 rząd Serbii po ponad czterech latach na wygnaniu wrócił do zniszczonego Belgradu, już jako rząd nowego królestwa.
• 10

  • Bezwarunkowa unia BesarabiiW nocy z 9 na 10 grudnia 1918 Rada Kraju w Kiszyniowie zrzekła się autonomii Besarabii, ogłosiła bezwarunkową unię z Rumunią i rozwiązała się.
  • Bolszewicy zajmują Mińsk10 grudnia 1918 Armia Czerwona, idąc w ślad za wycofującymi się Niemcami, prawie bez walki weszła do Mińska. Białoruska Republika Ludowa straciła stolicę.
• 11

  • Ukraińcy zajmują Odessę11 grudnia 1918 do Odessy weszły wojska Dyrektoriatu. Rosyjscy ochotnicy wycofali się do portu, gdzie pod osłoną okrętów Ententy powstała strefa aliancka.
  • Mannerheim regentem FinlandiiW grudniu 1918 proniemiecki regent Svinhufvud ustąpił, a parlament wybrał na jego miejsce generała Mannerheima. Finlandia zwróciła się ku Entencie.
• 12

  • Brytyjczycy przekraczają Ren12 grudnia 1918 brytyjska kawaleria przeszła Ren pod Kolonią, a dzień później piechota. Brytyjczycy zajęli przyczółek o promieniu 30 kilometrów.
  • Dymisja CoandyW połowie grudnia 1918 przejściowy rząd generała Coandy ustąpił w Bukareszcie. Premierem Rumunii po raz piąty został liberał Ion I.C. Brătianu.
• 13

  • Brytyjczycy zajmują Al-Hudajdę13 grudnia 1918 indyjski batalion stanął przed Al-Hudajdą, głównym portem Jemenu. Turecki garnizon nie chciał się poddać i desant skończył się walką w mieście.
  • Wilson przybywa do Europy13 grudnia 1918 Woodrow Wilson przypłynął do Brestu, jako pierwszy urzędujący prezydent USA w Europie. Nazajutrz Paryż zgotował mu triumfalne powitanie.
• 14

  • Przedłużenie rozejmu13 grudnia 1918 w Trewirze Foch i Erzberger podpisali przedłużenie rozejmu do 17 stycznia 1919. Alianci zastrzegli sobie prawo zajęcia strefy neutralnej.
  • Zamach na Sidónia Paisa14 grudnia 1918 na lizbońskim dworcu Rossio były sierżant José Júlio da Costa śmiertelnie postrzelił prezydenta Portugalii Sidónia Paisa.
  • Wybory w Wielkiej Brytanii14 grudnia 1918 w Wielkiej Brytanii po raz pierwszy głosowały kobiety. Koalicja Lloyda George’a wygrała miażdżąco, a Irlandia poparła Sinn Féin.
  • Upadek hetmanatu14 grudnia 1918 wojska Dyrektoriatu wdarły się do Kijowa, a hetman Pawło Skoropadski zrzekł się władzy i ukrył się pod opieką Niemców.
• 15

  • Polska zrywa stosunki z Niemcami15 grudnia 1918 rząd w Warszawie zerwał stosunki z Niemcami. Poseł Harry Kessler, który miesiąc wcześniej przywiózł uznanie Berlina, musiał wyjechać z Polski.
• 16

  • Internowanie Mackensena16 grudnia 1918 w Budapeszcie zatrzymano pociąg feldmarszałka Mackensena, wracającego z Rumunii. Na żądanie Francuzów Węgrzy internowali go w Fót.
  • Niemcy opuszczają Finlandię16 grudnia 1918 ostatnie oddziały Dywizji Bałtyckiej von der Goltza odpłynęły z Helsinek do Szczecina. Żegnały je tysiące mieszkańców stolicy.
  • Zjazd Rad w Berlinie16 grudnia 1918 w Berlinie zebrał się pierwszy ogólnoniemiecki zjazd rad robotniczych i żołnierskich. Odrzucił republikę rad i wyznaczył wybory na 19 stycznia.
  • Canto e Castro prezydentem16 grudnia 1918, dwa dni po zabójstwie Sidónia Paisa, Kongres wybrał na prezydenta Portugalii admirała João do Canto e Castro, monarchistę z przekonań.
• 17

  • Dymisja ScheuchaW połowie grudnia 1918 pruski minister wojny Heinrich Scheuch poprosił o dymisję. Odszedł 2 stycznia 1919, a jego następcą został pułkownik Walther Reinhardt.
• 18

  • Niemcy opuszczają Dorpat18 grudnia 1918 Niemcy wycofali się z Dorpatu (Tartu). Kilka dni później Estończycy oddali miasto bez walki i weszła do niego Armia Czerwona.
  • Francuzi lądują w Odessie18 grudnia 1918 w Odessie lądowała francuska dywizja generała Boriusa. Na żądanie Francuzów wojska Dyrektoriatu zaczęły opuszczać miasto.
• 20

  • Dyrektoriat w Kijowie19 grudnia 1918 Dyrektoriat Ukraińskiej Republiki Ludowej uroczyście wjechał do Kijowa. Na placu Sofijskim odprawiono nabożeństwo i odbył się wiec.
  • Protić premierem Królestwa SHS20 grudnia 1918 regent Aleksander powołał pierwszy rząd Królestwa SHS ze Stojanem Proticiem na czele. Nikola Pašić stracił urząd premiera, który pełnił od 1912.
• 22

  • Brytyjczycy w Batumi22 grudnia 1918 do Batumi przybył generał Forestier-Walker z brygadą 27 Dywizji. Brytyjczycy przejęli port od Turków i ruszyli koleją do Tyflisu.
• 23

  • Tamagnini Barbosa premierem23 grudnia 1918 prezydent Canto e Castro powołał rząd João Tamagniniego Barbosy. Portugalia znów miała premiera, a gabinet sekretarzy stanu Paisa odszedł.
• 24

  • Zdobycie PermuW nocy z 24 na 25 grudnia 1918 Armia Syberyjska Radoli Gajdy wkroczyła do Permu. Czerwona 3 Armia rozpadła się, a bolszewicy mówili o „katastrofie permskiej”.
  • Walki bożonarodzeniowe w Berlinie24 grudnia 1918 wojsko ostrzelało z dział zamek w Berlinie, zajęty przez zbuntowanych marynarzy. Atak się nie powiódł, a koalicja socjalistów się rozpadła.
• 26

  • Zachodnioukraińska Republika LudowaPod koniec 1918 roku rząd Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej działał w Tarnopolu. Budował armię i przygotowywał zjednoczenie z Ukrainą naddnieprzańską.
  • Paderewski w Poznaniu26 grudnia 1918 do Poznania przyjechał Ignacy Jan Paderewski. Witały go tłumy z pochodniami, a z okna hotelu Bazar przemówił do zebranych Polaków.
• 27

  • Dekret króla FerdynandaPod koniec grudnia 1918 król Ferdynand dekretem zatwierdził połączenie Siedmiogrodu z Rumunią. Kraj pozostał pod zarządem Rady Dyrektorskiej w Sybinie.
  • Kluczowe wydarzenieWybuch powstania wielkopolskiego27 grudnia 1918 po niemieckiej demonstracji w Poznaniu padły strzały przed hotelem Bazar. Polacy zaatakowali Prezydium Policji i zajęli dworzec i pocztę.
• 30

  • Alianci zajmują Kodysz30 grudnia 1918 Amerykanie z 339 pułku piechoty, wsparci kanadyjską artylerią, odbili od bolszewików wieś Kodysz na froncie na południe od Archangielska.
  • Doniesienia o zajęciu BirskaBrytyjska chronologia notuje 30 grudnia 1918 zajęcie Birska przez wojska Kołczaka. Rosyjskie źródła tego nie potwierdzają; biali wzięli miasto wiosną 1919.
  • Założenie KPD30 grudnia 1918 w Berlinie zaczął się zjazd, na którym Związek Spartakusa i lewicowi radykałowie z Bremy i Hamburga założyli Komunistyczną Partię Niemiec.
• 31

  • Bolszewicy odbijają Ufę31 grudnia 1918 czerwona 5 Armia zajęła Ufę, a 1 Armia Tuchaczewskiego wzięła Sterlitamak. Tydzień po upadku Permu czerwoni wygrali na południowym skrzydle.