Oś czasu
(2624)1918
październik
- 01
- Koniec bitwy o Kanał du Nord1 października 1918 Kanadyjczycy ostatni raz zaatakowali na północ od Cambrai. Zyskali 1,5 km i wzgórze nad miastem, po czym Horne wstrzymał natarcie.
- Francuzi odbijają Saint-Quentin1 października 1918 francuska 1 Armia Debeneya weszła do Saint-Quentin, opuszczonego przez Niemców. Z miasta, wysiedlonego w 1917 roku, zostały ruiny.
- Zajęcie Damaszku1 października 1918 australijscy jeźdźcy przegalopowali przez Damaszek, a za nimi weszli Arabowie Fajsala z Lawrence'em. Skończyło się 400 lat rządów Turków.
- Zapora w Cieśninie OtrantoBrytyjska chronologia notuje 1 października 1918 ustanowienie stałej zapory z sieci minowych w Cieśninie Otranto. Miała zamknąć U-Bootom wyjście z Adriatyku.
- Kanadyjczycy w Archangielsku1 października 1918 do Archangielska przypłynęła 16 Brygada Kanadyjskiej Artylerii Polowej. Tym samym konwojem przybył generał Edmund Ironside.
- 02
- Koniec piątej bitwy pod Ypres2 października 1918 natarcia Belgów, Francuzów i Brytyjczyków we Flandrii nic nie dały. Wieczorem Plumer kazał 2 Armii okopać się i czekać na artylerię.
- Koniec bitwy o Kanał Saint-Quentin1–2 października 1918 brytyjska 4 Armia zdobyła Joncourt i resztę Linii Hindenburga pod Bony, wdarła się w linię Beaurevoir, ale nie utrzymała Sequehart.
- Bombardowanie Durrës2 października 1918 włoskie i brytyjskie krążowniki ostrzelały Durrës, bazę Austriaków w Albanii. Okręt podwodny U-31 storpedował brytyjski krążownik Weymouth.
- 03
- Kluczowe wydarzeniePoczątek bitwy o linię Beaurevoir3 października 1918 Brytyjczycy i Australijczycy przełamali linię Beaurevoir, ostatnią pozycję Linii Hindenburga. Montbrehain zdobyto, ale Niemcy je odbili.
- Brytyjczycy ponownie odbijają ArmentièresNa początku października 1918 Niemcy opuścili Armentières, zdobyte w kwietniu nad Lys. Brytyjczycy wrócili do miasta, z którego zostały ruiny.
- Starcie nad jeziorem PiaozieroNa początku października 1918 czerwoni Finowie z Legionu Murmańskiego rozbili nad jeziorem Piaoziero w Karelii ostatni oddział białych Finów.
- Brytyjczycy zajmują Lens3 października 1918 Brytyjczycy weszli do opuszczonego przez Niemców Lens. Po czterech latach okupacji z górniczego miasta zostało pole gruzów.
- Abdykacja Ferdynanda3 października 1918 car Bułgarii Ferdynand I zrzekł się tronu na rzecz syna Borysa III i wyjechał z kraju. Dynastia przetrwała klęskę.
- Max Badeński kanclerzem3 października 1918 kanclerzem Rzeszy został książę Max Badeński. Do jego rządu po raz pierwszy w historii Cesarstwa weszli socjaldemokraci.
- Włosi odbijają Berat3 października 1918 Włosi, ścigając cofających się Austriaków, ponownie zajęli Berat w Albanii. Nieprzyjaciel uchodził na północ, paląc magazyny.
- 04
- Kluczowe wydarzenieNoty pokojowe do Wilsona4 października 1918 Niemcy i Austro-Węgry wysłały prezydentowi Wilsonowi noty z prośbą o rozejm i rokowania pokojowe na podstawie czternastu punktów.
- Haller naczelnym wodzem4 października 1918 Komitet Narodowy Polski mianował gen. Józefa Hallera naczelnym wodzem Armii Polskiej. 6 października generał złożył przysięgę na froncie.
- 05
- Koniec bitwy o linię Beaurevoir5 października 1918 Australijczycy zdobyli Montbrehain w swojej ostatniej bitwie tej wojny, a Brytyjczycy wieczorem weszli do Beaurevoir.
- Serbowie odbijają VranjeNa początku października 1918 serbska 1 Armia odrzuciła austro-węgierską 9 Dywizję i odzyskała Vranje, pierwsze duże miasto w dolinie Morawy.
- Rada Narodowa w Zagrzebiu5 października 1918 w Zagrzebiu zebrali się przedstawiciele Słoweńców, Chorwatów i Serbów z Austro-Węgier, by utworzyć wspólną Radę Narodową.
- 06
- Zajęcie Sydonu6 października 1918 czołówka indyjskiej 7 Dywizji, idącej wybrzeżem z Hajfy na Bejrut, weszła do Sydonu. Zaopatrzenie dowożono jej morzem.
- Zatonięcie „Otranto”6 października 1918 u Islay transportowiec Kashmir staranował w sztormie Otranto, wiozący amerykańskich żołnierzy. Zginęło około 470 ludzi.
- 07
- Francuzi zajmują Bejrut7 października 1918 francuskie okręty weszły do portu w Bejrucie, gdzie od kilku dni powiewała flaga arabska. Dzień później przyszła brytyjska piechota.
- Włosi zajmują Elbasan7 października 1918 po południu wojska włoskie, idące od Beratu doliną Devollu, weszły do Elbasanu. Austriacy cofali się z Albanii na północ.
- Kluczowe wydarzenieDeklaracja Rady Regencyjnej7 października 1918 Rada Regencyjna w orędziu „Do Narodu Polskiego” ogłosiła wolę utworzenia niepodległej Polski i rozwiązała Radę Stanu.
- 08
- Kluczowe wydarzeniePoczątek bitwy pod Cambrai8 października 1918 brytyjska 3 i 4 Armia z Amerykanami uderzyły między Sequehart a Cambrai. Pod Niergnies Niemcy kontratakowali zdobytymi czołgami.
- Pierwsza odpowiedź Wilsona8 października 1918 Wilson zapytał Niemcy, czy przyjmują czternaście punktów i w czyim imieniu mówi kanclerz. 12 października Berlin odpowiedział twierdząco.
- 09
- Zdobycie Cambrai9 października 1918 Kanadyjczycy i brytyjska 57 Dywizja weszły do opuszczonego i podpalonego przez Niemców Cambrai. Zakończyły się bitwy o Linię Hindenburga.
- Scheuch ministrem wojny9 października 1918 pruskim ministrem wojny został generał Heinrich Scheuch. Zastąpił Hermanna von Steina, który odszedł pod naciskiem nowego kanclerza.
- 10
- Zatopienie „Leinstera”10 października 1918 UB-123 zatopił u wejścia do Zatoki Dublińskiej statek pocztowy Leinster. Zginęło ponad 500 osób, najwięcej w dziejach Morza Irlandzkiego.
- Francuzi odbijają PrisztinęW październiku 1918 francusko-grecki oddział gen. Tranié ruszył ze Skopje przez Kačanik na Kosowe Pole i zajął Prisztinę, opuszczoną przez Austriaków.
- 13
- Francuzi odbijają Laon13 października 1918 francuska 10 Armia weszła do Laon, a 1 Armia do La Fère. Oba miasta były w rękach niemieckich od pierwszych dni września 1914.
- Zajęcie Trypolisu13 października 1918 brytyjska jazda i samochody pancerne bez walki zajęły Trypolis w Libanie. Port miał zaopatrywać pościg w głąb Syrii.
- 14
- Kluczowe wydarzeniePoczątek bitwy pod Kortrijk14 października 1918 Belgowie, Brytyjczycy i Francuzi ponownie uderzyli we Flandrii. Przełamali ostatnią niemiecką pozycję i odbili Roeselare.
- Włosi zajmują Durrës14 października 1918 rano włoska piechota weszła do Durrës, opuszczonego przez Austriaków. Tego samego dnia Włosi zajęli Tiranę.
- Druga nota Wilsona14 października 1918 Wilson zażądał od Niemiec gwarancji przewagi aliantów, końca ataków na statki pasażerskie i zmiany władzy. Berlin ustąpił 20 października.
- Izzet Pasza wielkim wezyrem14 października 1918 po dymisji Talata Paszy wielkim wezyrem został marszałek Ahmed İzzet Pasza. Jego zadaniem było wyprowadzenie imperium z wojny.
- Turecka nota pokojowa14 października 1918 prezydent Wilson otrzymał przez Hiszpanię notę rządu osmańskiego z prośbą o rozejm i pokój na podstawie czternastu punktów.
- Ironside dowódcą w Archangielsku14 października 1918 generał Poole odpłynął z Archangielska do Anglii i już nie wrócił. Dowództwo sił sojuszniczych objął jego szef sztabu Edmund Ironside.
- Francuzi ponownie zdobywają Craonne14 października 1918 francuski 320 Pułk Piechoty wyzwolił według źródeł francuskich ruiny Craonne. Niemcy oddali grzbiet Chemin des Dames bez walki.
- Bitwa pod Duszakiem14 października 1918 Pendżabczycy i indyjscy kawalerzyści zdobyli stację Duszak w Zakaspiu. Ponieśli ciężkie straty, ale bolszewicy wkrótce się cofnęli.
- 15
- Koniec bitwy w Szampanii i Argonnach15 października 1918 zakończyła się według francuskiej nomenklatury bitwa w Szampanii i Argonnach. 4 Armia Gouraud doszła do Aisne, a Amerykanie walczyli dalej.
- Alianci zajmują Menen15 października 1918 Brytyjczycy weszli do opuszczonego przez Niemców Menen nad Leie, a pod Comines przeprawili się przez rzekę na jej południowy brzeg.
- Zajęcie HomsuW połowie października 1918 brytyjska 5 Dywizja Kawalerii i Arabowie Fajsala zajęli opuszczony przez Turków Homs. Otworzyła się droga na Aleppo.
- Wielka Brytania uznaje Armię Polską15 października 1918 Arthur Balfour zawiadomił Komitet Narodowy Polski, że Wielka Brytania uznaje Armię Polską za autonomiczną, sprzymierzoną i współwojującą.
- 17
- Alianci odbijają Lille i Ostendę17 października 1918 Niemcy oddali bez walki Ostendę, Douai i Lille. Po czterech latach okupacji wolne były belgijski port i największe miasto północy Francji.
- Kluczowe wydarzeniePoczątek bitwy nad Selle17 października 1918 brytyjska 4 Armia z dwiema dywizjami amerykańskimi sforsowała we mgle rzekę Selle i do wieczora odbiła Le Cateau.
- 18
- Brytyjczycy w Omsku18 października 1918 brytyjski 25 Batalion Pułku Middlesex po podróży koleją z Władywostoku przez całą Syberię dotarł do Omska.
- Odpowiedź Wilsona dla Austro-WęgierW październiku 1918 Wilson odrzucił prośbę Austro-Węgier o rozejm. Autonomia narodów monarchii już nie wystarczała, o swoim losie miały zdecydować one same.
- Deklaracja waszyngtońska18 października 1918 Masaryk wręczył w Waszyngtonie deklarację niepodległości Czechosłowacji. Ogłaszała republikę i zrywała z Habsburgami.
- 23
- Początek marszu na Mosul23 października 1918 I Korpus generała Cobbe'a stanął przed turecką pozycją pod Al-Fathą nad Tygrysem. W nocy Turcy ją opuścili, a Brytyjczycy ruszyli na Mosul.
- Trzecia nota Wilsona23 października 1918 Wilson przekazał sprawę rozejmu aliantom i ostrzegł, że z dawnymi władcami Niemiec może rozmawiać tylko o kapitulacji.
- 24
- Kluczowe wydarzeniePoczątek bitwy pod Vittorio Veneto24 października 1918, w rocznicę Caporetto, Włosi uderzyli na Grappę. Austriacy odparli szturmy, a wezbrana Piawa opóźniła główne natarcie przez rzekę.
- Ostateczna dymisja Wekerlego23 października 1918 premier Węgier Sándor Wekerle ogłosił dymisję rządu po wieściach o buncie chorwackiego pułku w Fiume. Węgry szły ku zerwaniu z Wiedniem.
- Andrássy ministrem spraw zagranicznych24 października 1918 Buriána zastąpił hrabia Gyula Andrássy młodszy, syn twórcy sojuszu z Niemcami i ostatni wspólny minister spraw zagranicznych.
- 25
- Koniec bitwy nad Selle25 października 1918 zakończyła się bitwa nad Selle. Brytyjczycy stanęli nad Kanałem Sambra–Oise i pod lasem Mormal, biorąc około 20 tysięcy jeńców.
- Brytyjczycy ponownie zajmują Kirkuk25 października 1918 Turcy o zmroku opuścili Kirkuk, a kolumna generała Lewina weszła do miasta po ciemku. Brytyjczycy wrócili tam pięć miesięcy po odwrocie.
- 26
- Zajęcie AleppoW nocy na 26 października 1918 Arabowie Fajsala wdarli się do Aleppo, a rano wjechał tam brytyjski generał Macandrew. Pod Haritanem zatrzymał ich Mustafa Kemal.
- Dymisja Ludendorffa26 października 1918 cesarz przyjął dymisję generała Ericha Ludendorffa. Kanclerz zażądał jej po rozkazie, w którym wojsko odrzuciło trzecią notę Wilsona.
- 28
- Zajęcie MuslimijiPod koniec października 1918 Arabowie Fajsala zajęli węzeł Muslimija pod Aleppo i przecięli kolej z Konstantynopola do Mezopotamii.
- Kluczowe wydarzenieNiepodległość Czechosłowacji28 października 1918 Komitet Narodowy przejął władzę w Pradze i uchwalił pierwszą ustawę. „Samodzielne państwo czechosłowackie weszło w życie”.
- 29
- Włosi zajmują San Giovanni di MeduaPod koniec października 1918 Włosi zajęli Lezhę i port San Giovanni di Medua w północnej Albanii. Austriacy cofali się ku Szkodrze i Czarnogórze.
- Niepodległość Państwa SHS29 października 1918 chorwacki Sabor zerwał więzi z Austro-Węgrami, a władzę w nowym Państwie Słoweńców, Chorwatów i Serbów objęła Rada Narodowa.
- 30
- Kluczowe wydarzenieRozejm w Mudros30 października 1918 na pancerniku „Agamemnon” w Mudros Imperium Osmańskie podpisało rozejm z Ententą. Walki ustały w południe 31 października.
- Kapitulacja pod Szarkatem30 października 1918 nad Tygrysem pod Szarkatem skapitulowała otoczona turecka Grupa Tygrysu. Ismail Hakki Bej poddał się z kilkoma tysiącami żołnierzy.
- Rada Narodowa FiumePod koniec października 1918 Węgrzy opuścili Fiume. Władzę objął tam komisarz Państwa SHS, a włoska Rada Narodowa ogłosiła 30 października unię z Włochami.
- 31
- Włosi zajmują Szkodrę31 października 1918 Włosi po walce weszli do starej Szkodry. Dzień wcześniej nową część miasta zajęli Serbowie, co wywołało spór między sojusznikami.
- Rewolucja w Wiedniu i Budapeszcie31 października 1918 w Budapeszcie władzę objął Mihály Károlyi, a żołnierze zastrzelili Istvána Tiszę. W Wiedniu powstał pierwszy rząd Austrii Niemieckiej.
- Flota dla Państwa SHS31 października 1918 w Puli Horthy przekazał flotę austro-węgierską delegatom Rady Narodowej Słoweńców, Chorwatów i Serbów. Dowództwo objął Janko Vuković.
- Kluczowe wydarzenieWyzwolenie Krakowa31 października 1918 polscy żołnierze armii austro-węgierskiej bez jednego strzału rozbroili garnizon Krakowa. Austriacka komenda oddała władzę Polakom.