Oś czasu
(2624)1915
listopad
- 01
- Zdobycie Kragujevca1 listopada 1915 Niemcy i Austriacy weszli do Kragujevca. Serbowie opuścili miasto bez walki, a dzień wcześniej wysadzili w powietrze jedyny arsenał kraju.
- Koniec bitwy pod Dźwińskiem1 listopada 1915 wygasło niemieckie natarcie na Dźwińsk. Rosjanie utrzymali miasto i przedmościa na Dźwinie, a front zastygł na niej na ponad dwa lata.
- 02
- Asquith o niepodległości Serbii2 listopada 1915 Asquith przedstawił w Izbie Gmin przegląd wojny. Zapewnił, że niepodległość Serbii jest jednym z zasadniczych celów sprzymierzonych.
- Rosjanie zajmują Kazwin2 listopada 1915 brytyjska chronologia notuje zajęcie Kazwinu przez Rosjan. Do miasta na drodze z Enzeli do Teheranu ciągnął korpus Baratowa.
- 03
- Koniec trzeciej bitwy nad Isonzo3 listopada 1915 Włosi po raz ostatni szturmowali Podgorę i Monte San Michele. Następnego dnia obrońcy odzyskali okopy, a Cadorna wstrzymał ofensywę.
- Rząd serbski opuszcza Kraljevo3 listopada 1915, gdy padł Kragujevac, rząd Pašicia i naczelne dowództwo uszli z Kraljeva do Raški. Nisz, wojenną stolicę, rząd opuścił tydzień wcześniej.
- Pierwsze posiedzenie Komitetu Wojennego3 listopada 1915 zebrał się nowy Komitet Wojenny brytyjskiego rządu. Nie zdecydował o ewakuacji Gallipoli i wysłał nad Dardanele Kitchenera.
- Komitet Wykonawczy Portów i Tranzytu3 listopada 1915 Asquith powołał komitet z władzą wykonawczą, który miał rozładować zatory w brytyjskich portach i przyspieszyć obrót statków.
- 04
- Atak na górę Banyo4 listopada 1915 we mgle cztery kompanie nigeryjskie gen. Cunliffe'a ruszyły na ufortyfikowaną górę Banyo w Kamerunie. Wieczorem Niemcy rzucili w nie dynamit.
- Kitchener wyjeżdża nad DardaneleW nocy z 4 na 5 listopada 1915 lord Kitchener wyjechał z Londynu, by na miejscu zdecydować o losie Gallipoli. Ministerstwem Wojny pokierował Asquith.
- Monro i Birdwood otrzymują nowe dowództwa4 listopada 1915 Kitchener powierzył gen. Birdwoodowi dowództwo na Gallipoli, a gen. Monro, który zalecił ewakuację, przeniósł do Salonik.
- 05
- Bułgarzy zajmują Nisz5 listopada 1915 bułgarska 1 Armia weszła do Niszu, wojennej stolicy Serbii. Państwa centralne opanowały kolej z Europy Środkowej do Sofii i Konstantynopola.
- Początek bitwy pod KačanikiemNa początku listopada 1915 Bułgarzy ruszyli przez wąwóz Kačanik na Kosowe Pole, by zamknąć Serbom ostatnią drogę na południe. Serbskie dywizje stawiły im opór.
- Dymisja rządu ZaimisaNad ranem 4 listopada 1915 parlament grecki przegłosował wotum przeciw rządowi Zaimisa. Premier ustąpił, a król zamiast Wenizelosa wybrał nowe wybory.
- 06
- Koniec drugiej bitwy w Szampanii6 listopada 1915 wygasły ostatnie walki drugiej bitwy w Szampanii. Niemieckie kontrataki odebrały Francuzom szczyt Butte de Tahure i wzgórze 199 pod Massiges.
- Atak okrętu podwodnego na As-Sallum6 listopada 1915 niemiecki okręt podwodny U-35 zatopił w zatoce As-Sallum egipski kuter straży przybrzeżnej Abbas i uszkodził Nur al-Bahr.
- Zdobycie góry BanyoO świcie 6 listopada 1915 Nigeryjczycy gen. Cunliffe'a weszli na szczyt góry Banyo w Kamerunie. Niemiecka załoga uciekła nocą w burzy, ale większość wyłapano.
- Stefanos Skuludis premierem GrecjiPo upadku rządu Zaimisa król Konstantyn powierzył władzę 76-letniemu bankierowi Stefanosowi Skuludisowi. Kilka dni później rozwiązał parlament.
- 07
- Zatopienie krążownika Undine7 listopada 1915 brytyjski okręt podwodny E19 storpedował na północ od Rugii krążownik lekki Undine, osłaniający prom do Szwecji. Zginęło około 24 ludzi.
- Zatopienie statku Ancona7 listopada 1915 okręt podwodny pod austro-węgierską banderą ostrzelał i zatopił koło Sardynii włoski liniowiec Ancona. Zginęło ok. 200 osób, w tym Amerykanie.
- 08
- Serbowie odpierają Bułgarów pod Kačanikiem8–10 listopada 1915 serbskie dywizje z Macedonii odparły Bułgarów nacierających przez wąwóz Kačanik i spod Gnjilane na Kosowe Pole, a potem same kontratakowały.
- Doniesienia o pożyczce Ententy dla GrecjiBrytyjska chronologia podaje, że 8 listopada 1915 Ententa udzieliła Grecji pożyczki 1,6 mln funtów. Inne źródła mówią raczej o wstrzymaniu pieniędzy dla Aten.
- 10
- Początek czwartej bitwy nad Isonzo10 listopada 1915, po krótkim, skupionym ostrzale, Włosi znów ruszyli na Gorycję i Monte San Michele. Do wieczora obrońcy odparli niemal wszystkie natarcia.
- Korpus Indyjski opuszcza Francję10 listopada 1915 Korpus Indyjski został ostatecznie zluzowany na froncie we Francji. Jego dwie dywizje piechoty ruszyły przez Marsylię do Mezopotamii.
- Kitchener przybywa nad Dardanele10 listopada 1915 lord Kitchener naradzał się w Mudros nad losem Gallipoli. Po obejrzeniu przyczółków skłonił się ku częściowej ewakuacji.
- Wielka Brytania wprowadza licencje dla statków10 listopada 1915 brytyjskie statki od 500 ton zaczęły potrzebować licencji, by wozić ładunki między portami obcymi. Miały wrócić do obsługi kraju.
- Rekwizycja statków do przewozu żywności10 listopada 1915 Zarząd Handlu otrzymał prawo kierowania statków po zboże. Komitet do spraw przewozu żywności miał zwiększyć dostawy pszenicy.
- 17
- Brytyjsko-francuska konferencja w Paryżu17 listopada 1915 w Paryżu brytyjscy i francuscy ministrowie omówili Grecję i Saloniki, odrzucili plan Kitchenera i zgodzili się na wspólną radę wojenną.
- Zatonięcie statku szpitalnego Anglia17 listopada 1915 statek szpitalny Anglia z rannymi z Francji wszedł pod Folkestone na minę postawioną przez UC-5. Zginęło od ok. 130 do ponad 160 osób.
- 22
- Początek bitwy pod Ktezyfonem22 listopada 1915 dywizja Townshenda zdobyła pierwszą linię tureckich okopów pod Ktezyfonem, ale kontratak zatrzymał ją przed drugą. Straty były ogromne.
- Smith-Dorrien dowódcą w Afryce Wschodniej22 listopada 1915 Londyn wybrał gen. Horace'a Smith-Dorriena na dowódcę wyprawy przeciw Niemieckiej Afryce Wschodniej. Choroba nie dała mu objąć funkcji.
- 23
- Zdobycie Mitrowicy i Prisztiny23 listopada 1915 Niemcy weszli do Prisztiny, a w nocy Austro-Węgrzy do Mitrowicy. Armia serbska, ściśnięta na Kosowym Polu, zaczęła odwrót ku Adriatykowi.
- Rząd serbski opuszcza PrizrenPod koniec listopada 1915 serbski rząd, król i dowództwo opuścili Prizren, ostatnią siedzibę władz w kraju, i ruszyli przez góry Albanii do Szkodry.
- Brytyjczycy opuszczają As-Sallum23 listopada 1915 egipski garnizon opuścił As-Sallum i odpłynął do Marsa Matruh. Tam zbierały się Siły Zachodniej Granicy do walki z bractwem Sanusijja.
- Nota Ententy do Grecji23 listopada 1915 posłowie czterech mocarstw Ententy zażądali od Grecji zapewnienia, że nie rozbroi ich wojsk. Obiecali zwrot zajętych ziem i odszkodowania.
- 24
- Grecja przyjmuje żądania Ententy24 listopada 1915 rząd Skuludisa odpowiedział na notę Ententy. Zapewnił, że wojska greckie nie rozbroją ani nie internują żołnierzy sprzymierzonych.
- Porozumienie z duńskimi kupcamiW listopadzie 1915 duńscy kupcy i przemysłowcy zagwarantowali Londynowi, że sprowadzane towary nie trafią do Niemiec. W zamian blokada miała ich omijać.
- 25
- Odwrót spod KtezyfonuWieczorem 25 listopada 1915 Townshend wycofał wykrwawioną dywizję spod Ktezyfonu do Lajj. Marsz na Bagdad się skończył, a odwrót zaprowadził go do Al-Kutu.
- Międzysojusznicza organizacja produkcji amunicjiW listopadzie 1915 ministrowie amunicji Ententy uzgodnili w Londynie wspólne biuro amunicyjne. Pomysł Alberta Thomasa nie wyszedł jednak poza papier.
- Monro naczelnym dowódcą na Morzu ŚródziemnymPod koniec listopada 1915 gen. Monro objął dowództwo wojsk brytyjskich na wschodzie Morza Śródziemnego, a gen. Birdwood – Armię Dardanelską.
- 30
- Początek odwrotu Serbów przez AlbanięPod koniec listopada 1915 pobita armia serbska z królem, rządem i tłumem uchodźców ruszyła przez zaśnieżone góry Czarnogóry i Albanii ku Adriatykowi.
- Włochy przystępują do paktu londyńskiego30 listopada 1915 Włochy jawnie przystąpiły do paktu londyńskiego. Pięć mocarstw Ententy przyrzekło w Londynie, że żadne nie zawrze odrębnego pokoju.