Order Wybitnej Służby

Order Wybitnej Służby (Distinguished Service Order, DSO) to brytyjskie odznaczenie wojskowe dla oficerów, przyznawane za zasługi w czasie wojny, przede wszystkim za dowodzenie w walce. Ustanowiła je królowa Wiktoria w 1886 roku. Prestiżem ustępował tylko Krzyżowi Wiktorii, a odznaczeni dopisywali do nazwiska litery DSO.

Order dla oficerów

Order przysługiwał wyłącznie oficerom armii i marynarki, a od 1918 roku także lotnictwa. Zwykle dostawali go dowódcy w stopniu majora lub podpułkownika i wyższym. Młodszy oficer mógł go otrzymać za męstwo niewiele mniejsze od tego, za które dawano Krzyż Wiktorii. Warunkiem było wcześniejsze wymienienie w meldunkach. Odznaką był biały emaliowany krzyż ze złoconymi brzegami, do 1889 roku złoty, noszony na czerwonej wstążce z niebieskimi brzegami. Od 1916 roku kolejne nadania oznaczano okuciem na wstążce.

W czasie wojny

Wielka wojna przyniosła najwięcej nadań w dziejach orderu. Według różnych zestawień było to od niespełna 9000 do 9881 krzyży, licząc do 1919 roku, oraz 768 pierwszych okuć. W pierwszych latach wojny order trafiał też do oficerów sztabowych, którzy nie byli pod ogniem, co budziło niechęć na froncie. Od 1 stycznia 1917 roku dowódcy mieli więc wnioskować o niego tylko dla tych, którzy służyli pod ogniem. Co najmniej 1329 nadań honorowych otrzymali oficerowie państw sprzymierzonych.

W kronice wojny order pojawia się często obok spektakularnych wyczynów młodych oficerów. Ciężko ranny w październiku 1914 roku pod Meteren porucznik Bernard Montgomery dostał go, co dla tak młodego oficera było rzadkim wyróżnieniem. Lotnicy marynarki dostali go za nalot na Düsseldorf i atak na zakłady Zeppelina we Friedrichshafen, a porucznik Sydney Winn za udział w zatopieniu „Mesudiye”, za które jego dowódca otrzymał Krzyż Wiktorii. Ta sama hierarchia powtórzyła się nad Anglią w 1916 roku: William Leefe Robinson za zestrzelenie SL 11 dostał Krzyż Wiktorii, a jego koledzy z 39 Dywizjonu Frederick Sowrey i Wulstan Tempest za L 32 i L 31 Order Wybitnej Służby. W 1918 roku otrzymał go Stuart Culley, który zestrzelił L 53 myśliwcem, który wystartował z barki holowanej przez niszczyciel.

Na innych frontach dostali go podpułkownik Hugh Souter za szarżę pod Agagią w 1916 roku, T.E. Lawrence za bitwę pod At-Tafilą, kapitan Tod za pościg pod Aną i porucznik Francis Craven, który w październiku 1918 roku zabrał z tonącego „Otranto” prawie 600 ludzi. Wielu dowódców wojny, jak Frederick Maude czy Hugh Trenchard, nosiło go już od czasów wojen kolonialnych. Order nadaje się nadal, od 1993 roku także podoficerom i szeregowym.