Mobilizacja

Przed 1914 roku wielkie mocarstwa kontynentalne opierały się na powszechnym obowiązku służby: w czasie pokoju pod bronią była tylko część poborowych, reszta stanowiła rezerwę. Plany mobilizacyjne, oparte na rozkładach jazdy tysięcy pociągów, były tak sztywne, że trudno je było zmienić czy zatrzymać, a niemiecki plan wojny wymagał natychmiastowego uderzenia na zachód. Dlatego mobilizacja jednego państwa wywoływała mobilizację sąsiadów.

W lipcu 1914 roku po mobilizacji Serbii i częściowej mobilizacji Austro-Węgier car zarządził 30 lipca mobilizację powszechną, 31 lipca uczyniły to Austro-Węgry, a 1 sierpnia Niemcy i Francja. W ciągu kilku dni pod broń stanęły miliony ludzi. Na ziemiach polskich mobilizacja trzech zaborców powołała Polaków do armii rosyjskiej, niemieckiej i austro-węgierskiej, które walczyły przeciw sobie.