Wojsko
Landsturm i Landwehra
Formacje drugiej i trzeciej linii w armiach Niemiec i Austro-Węgier. Landwehra skupiała starszych wyszkolonych rezerwistów, a Landsturm, czyli pospolite ruszenie, najstarsze roczniki i niewyszkolonych.
Obie nazwy pochodzą z wojen napoleońskich: w Prusach w 1813 roku Landwehrą nazwano milicję uzupełniającą armię stałą, a Landsturmem pospolite ruszenie ostatniej potrzeby. W armii niemieckiej 1914 roku do Landwehry należeli mężczyźni, którzy odbyli już służbę czynną i rezerwę, a do Landsturmu najstarsi, do 45. roku życia, oraz ci, którzy nigdy nie służyli. Z obu tworzono brygady i dywizje do osłony granic, służby wartowniczej i obsady spokojniejszych odcinków frontu.
W Austro-Węgrzech było inaczej. Austriacka c.k. Landwehra i węgierski honwed były od 1868 roku osobnymi armiami stałymi, w czasie wojny walczącymi obok armii wspólnej na równych prawach. Pospolite ruszenie, czyli Landsturm, ze starszych roczników, często uzbrojone w przestarzałą broń, obsadzało twierdze, takie jak Przemyśl, i słabsze odcinki frontu. W miarę strat jego bataliony coraz częściej trafiały do pierwszej linii.
Źródła
W kronice
(130)130 tekstów używa tego pojęcia.
1914
- 26 lipcaRząd Czarnogóry zarządza mobilizację
- 7 sierpniaBitwa pod Miluzą
- 23 sierpniaBitwa galicyjska
- 29 sierpniaFrancuzi opuszczają Arras
- 6 wrześniaOfensywa serbska w Sremie
- 7 wrześniaPoczątek bitwy pod Tarnawką
- 7 wrześniaBitwa pod Tarnawką
- 9 wrześniaKoniec bitwy pod Tarnawką
- 15 wrześniaRosjanie zajmują Czerniowce
- 24 wrześniaPoczątek pierwszego oblężenia Przemyśla
- 24 wrześniaRosjanie wkraczają na Węgry
- 24 wrześniaPierwsze oblężenie Przemyśla
- 25 wrześniaWalki nad Niemnem
- 27 wrześniaPoczątek oblężenia Antwerpii
- 27 wrześniaOblężenie Antwerpii
- 30 wrześniaFrancuzi wracają do Arras
- 2 październikaNiemcy zajmują Dendermonde
- 3 październikaRosjanie zajmują Syhot
- 7 październikaAustro-Węgrzy odbijają Syhot
- 8 październikaKoniec pierwszej rosyjskiej inwazji na Węgry
- 12 październikaKapitulacja Lille
- 12 październikaNiemcy zajmują Gandawę
- 19 październikaPoczątek pierwszej bitwy pod Ypres
- 19 październikaPierwsza bitwa pod Ypres
- 20 październikaKoniec bitwy pod Dęblinem
- 21 październikaBitwa pod Langemarck (1914)
- 28 październikaRosjanie ponownie zajmują Czerniowce
- 11 listopadaRzekome zajęcie Kłajpedy przez Rosjan
- 2 grudniaAustriacy zajmują Belgrad
- 3 grudniaSerbska kontrofensywa nad Kolubarą
- 6 grudniaKlęska Austriaków nad Kolubarą
- 12 grudniaKoniec drugiej rosyjskiej inwazji na Węgry
- 15 grudniaSerbowie odbijają Belgrad
- 22 grudniaBitwa pod Łowczówkiem
- 22 grudniaBitwa pod Łowczówkiem
1915
- 16 lutegoObrona Osowca
- 26 lutegoPierwszy atak miotaczami ognia
- 18 marcaRosjanie zajmują Kłajpedę
- 21 marcaNiemcy odbijają Kłajpedę
- 17 kwietniaPotyczka pod Hafiz Kor
- 22 kwietniaDruga bitwa pod Ypres
- 15 majaBitwa pod Festubert
- 19 majaLegion Puławski pod Pakosławiem
- 24 majaWłosi przekraczają granicę austriacką
- 3 czerwcaPaństwa centralne odbijają Przemyśl
- 17 czerwcaOdbicie Lwowa
- 27 czerwcaBitwa nad Gniłą Lipą
- 8 lipcaWalki o Col di Lana
- 9 lipcaKapitulacja Niemieckiej Afryki Południowo-Zachodniej
- 14 lipcaPoczątek bitwy pod Szawlami
- 14 lipcaBitwa pod Szawlami
- 17 lipcaBitwa pod Siennem
- 18 lipcaPoczątek drugiej bitwy nad Isonzo
- 20 lipcaPoczątek bitwy o Le Linge
- 20 lipcaPoczątek drugiej bitwy pod Iwangrodem
- 20 lipcaBitwa o Le Linge
- 21 lipcaPaństwa centralne otaczają Iwangród
- 21 lipcaKoniec drugiej bitwy pod Iwangrodem
- 5 sierpniaPaństwa centralne zdobywają Iwangród
- 9 sierpniaOblężenie Nowogieorgijewska
- 22 sierpniaRosjanie opuszczają Osowiec
- 25 sierpniaNiemcy zdobywają Brześć Litewski
- 3 wrześniaNiemcy zdobywają Grodno
- 7 wrześniaPoczątek bitwy pod Tarnopolem
- 7 wrześniaBitwa pod Tarnopolem
- 22 wrześniaBułgaria ogłasza powszechną mobilizację
- 6 październikaPaństwa centralne atakują Serbię
- 6 październikaPodbój Serbii
- 22 październikaAustro-Węgrzy zajmują Šabac
- 3 listopadaKoniec trzeciej bitwy nad Isonzo
- 10 listopadaCzwarta bitwa nad Isonzo
1916
- 5 styczniaPodbój Czarnogóry
- 6 styczniaBitwa pod Mojkovacem
- 5 lutegoOfensywa trapezuncka
- 12 lutegoPoczątek szturmu Erzurum
- 27 lutegoAustriacy zajmują Durrës
- 11 marcaPoczątek piątej bitwy nad Isonzo
- 11 marcaPiąta bitwa nad Isonzo
- 14 majaPoczątek ofensywy w Trydencie
- 15 majaRosjanie zajmują Rawanduz
- 11 czerwcaPoczątek bitwy nad Strypą
- 17 czerwcaRosjanie odbijają Czerniowce
- 21 czerwcaRosjanie zajmują Radowce
- 24 czerwcaAustriacy wyparci z Bukowiny
- 30 czerwcaKoniec bitwy nad Strypą
- 2 lipcaPoczątek bitwy pod Baranowiczami
- 2 lipcaBitwa pod Baranowiczami
- 4 lipcaPoczątek bitwy pod Kostiuchnówką
- 4 lipcaBitwa pod Kostiuchnówką
- 9 lipcaKoniec bitwy pod Baranowiczami
- 6 sierpniaPoczątek szóstej bitwy nad Isonzo
- 6 sierpniaSzósta bitwa nad Isonzo
- 27 sierpniaBitwa o Siedmiogród
- 28 sierpniaRumuńska ofensywa w Siedmiogrodzie
- 29 sierpniaRumuni zajmują Braszów
- 4 wrześniaRumuni zajmują Orszowę
- 14 wrześniaSiódma bitwa nad Isonzo
- 29 wrześniaKoniec bitwy pod Sybinem
- 9 październikaÓsma bitwa nad Isonzo
- 31 październikaDziewiąta bitwa nad Isonzo
- 4 listopadaKoniec dziewiątej bitwy nad Isonzo
- 23 listopadaMackensen przekracza Dunaj
1917
- 11 marcaPoczątek marcowej ofensywy w Macedonii
- 11 marcaMarcowa ofensywa w Macedonii
- 12 majaPoczątek dziesiątej bitwy nad Isonzo
- 12 majaDziesiąta bitwa nad Isonzo
- 1 lipcaPoczątek ofensywy Kiereńskiego
- 1 lipcaOfensywa Kiereńskiego
- 17 sierpniaPoczątek jedenastej bitwy nad Isonzo
- 17 sierpniaJedenasta bitwa nad Isonzo
- 5 wrześniaEgzekucja Reichpietscha i Köbisa
- 12 wrześniaKoniec jedenastej bitwy nad Isonzo
- 28 październikaUpadek Gorycji i Udine
- 20 listopadaBitwa pod Cambrai
- 20 listopadaBitwa pod Cambrai
1918
- 18 lutegoOperacja Faustschlag
- 17 kwietniaPoczątek pierwszej bitwy o wzgórze Kemmel
- 17 kwietniaPierwsza bitwa o wzgórze Kemmel
- 19 kwietniaNiemcy wkraczają na Krym
- 11 majaBitwa pod Kaniowem
- 15 czerwcaPoczątek drugiej bitwy nad Piawą
- 6 lipcaPoczątek ofensywy w Albanii
- 6 lipcaOfensywa w Albanii
- 12 wrześniaBitwa pod Saint-Mihiel
- 25 wrześniaSerbowie odbijają Sztip i Wełes
- 3 październikaZaginiony batalion okrążony w Argonnach
- 24 październikaPoczątek bitwy pod Vittorio Veneto
- 24 październikaBitwa pod Vittorio Veneto
- 24 październikaTrzecia bitwa o Monte Grappa
- 30 październikaRada Narodowa Fiume