Wojsko
Przyczółek
Teren na drugim brzegu rzeki lub innej przeszkody, zdobyty przez nacierających albo utrzymywany przez obrońców, z którego można przerzucać dalej wojska. Także skrawek wybrzeża zajęty przy desancie.
Przyczółki miały kluczowe znaczenie wszędzie, gdzie front opierał się o rzeki. W 1914 roku Rosjanie utrzymywali przyczółki na lewym brzegu Wisły pod Dęblinem i Kozienicami, a w następnych latach walczono o przyczółki nad Dniestrem, Soczą, Piawą i Seretem. Austriacy bronili też stałych, umocnionych przedmości, jak przedmoście Tolmina nad Soczą. Przyczółek dawał nacierającym miejsce do zbudowania mostów i przeprawienia większych sił, a broniącym możliwość kontrataku na drugi brzeg.
Słowem tym określano też wąskie skrawki wybrzeża zajęte przy desancie, jak na półwyspie Gallipoli w 1915 roku. Po rozejmie w 1918 roku alianci zajęli przyczółki na prawym brzegu Renu wokół Kolonii, Koblencji i Moguncji.
Źródła
W kronice
(232)232 teksty używają tego pojęcia.
1914
- 12 sierpniaKampania serbska 1914
- 25 sierpniaBitwa nad Mozą
- 6 wrześniaOfensywa serbska w Sremie
- 7 wrześniaBitwa nad Driną
- 8 wrześniaPoczątek bitwy nad Driną
- 11 wrześniaSerbowie wycofują się ze Sremu
- 17 wrześniaWygasa austro-węgierskie natarcie nad Driną
- 19 wrześniaWojska Związku Południowej Afryki zajmują Lüderitzbucht
- 21 wrześniaRosjanie zajmują Jarosław
- 24 wrześniaNiemcy zajmują Saint-Mihiel
- 25 wrześniaPoczątek walk nad Niemnem
- 28 wrześniaBitwa pod Warszawą i Dęblinem
- 4 październikaAustro-Węgry rozpoczynają kontrofensywę w Galicji
- 9 październikaPoczątek bitew pod Warszawą i Dęblinem
- 15 październikaNiemcy docierają do wybrzeża Belgii
- 16 październikaPoczątek bitwy nad Yser
- 16 październikaBitwa nad Yser
- 20 październikaKoniec bitwy pod Dęblinem
- 6 listopadaKampania mezopotamska
- 10 listopadaNiemcy zdobywają Diksmuide
- 6 grudniaKlęska Austriaków nad Kolubarą
- 15 grudniaSerbowie odbijają Belgrad
- 18 grudniaPoczątek walk nad Rawką i Bzurą
- 18 grudniaWalki nad Rawką i Bzurą
1915
- 8 styczniaPoczątek bitwy pod Soissons
- 8 styczniaBitwa pod Soissons
- 14 styczniaKoniec bitwy pod Soissons
- 31 styczniaBitwa pod Bolimowem
- 2 lutegoTureckie straże przednie nad Kanałem Sueskim
- 3 lutegoPoczątek walk nad Kanałem Sueskim
- 3 lutegoAtak na Kanał Sueski
- 19 lutegoKampania gallipolijska
- 25 kwietniaAlianci lądują na Gallipoli
- 25 kwietniaLądowanie na Gallipoli
- 28 kwietniaPierwszy atak na Kritię
- 28 kwietniaPierwsza bitwa o Kritię
- 6 majaDruga bitwa o Kritię
- 8 majaPoczątek bitwy pod Sanokiem i Rzeszowem
- 9 majaBitwa o grzbiet Aubers
- 14 majaPaństwa centralne zdobywają Jarosław
- 14 majaOstatnie posiedzenie Rady Wojennej
- 14 majaKoniec bitwy pod Sanokiem i Rzeszowem
- 16 majaPoczątek bitwy nad Sanem
- 16 majaBitwa nad Sanem
- 23 majaKoniec bitwy nad Sanem
- 24 majaPoczątek walk o odbicie Przemyśla
- 24 majaBitwa nad Stryjem
- 24 majaOdbicie Przemyśla
- 3 czerwcaKoniec bitew pod Stryjem i Drohobyczem
- 4 czerwcaTrzecia bitwa o Kritię
- 8 czerwcaAustriacy odbijają Stanisławów
- 9 czerwcaWłosi zajmują Monfalcone
- 10 czerwcaPoczątek bitwy pod Żydaczowem
- 11 czerwcaKoniec bitwy nad Stryjem
- 12 czerwcaBitwa pod Mościskami i Lubaczowem
- 22 czerwcaKoniec bitwy pod Żydaczowem
- 23 czerwcaPierwsza bitwa nad Isonzo
- 27 czerwcaPoczątek bitwy nad Gniłą Lipą
- 27 czerwcaBitwa nad Gniłą Lipą
- 28 czerwcaBitwa o wąwóz Gully
- 29 czerwcaPoczątek pierwszej bitwy nad Isonzo
- 29 czerwcaKoniec bitwy nad Gniłą Lipą
- 13 lipcaBitwa nad Narwią i Biebrzą
- 16 lipcaPoczątek bitwy pod Krasnymstawem
- 16 lipcaBitwa pod Krasnymstawem
- 18 lipcaKoniec bitwy pod Krasnymstawem
- 18 lipcaDruga bitwa nad Isonzo
- 20 lipcaPoczątek drugiej bitwy pod Iwangrodem
- 21 lipcaKoniec drugiej bitwy pod Iwangrodem
- 24 lipcaNiemcy zdobywają Różan i Pułtusk
- 26 lipcaKoniec bitwy nad Narwią i Biebrzą
- 29 lipcaPoczątek bitwy pod Biskupicami
- 6 sierpniaPoczątek bitwy o Sari Bair
- 6 sierpniaBitwa o Sari Bair
- 6 sierpniaLądowanie w zatoce Suvla
- 8 sierpniaZatopienie pancernika Barbaros Hayreddin
- 9 sierpniaOblężenie Nowogieorgijewska
- 10 sierpniaKoniec bitwy o Sari Bair
- 21 sierpniaAtak na wzgórze Scimitar
- 21 sierpniaBitwa o wzgórze Scimitar
- 7 wrześniaPoczątek bitwy pod Tarnopolem
- 7 wrześniaBitwa pod Tarnopolem
- 16 wrześniaKoniec bitwy pod Tarnopolem
- 2 październikaKoniec bitwy pod Wilnem
- 5 październikaFront salonicki
- 6 październikaPaństwa centralne atakują Serbię
- 6 październikaObrona Belgradu
- 7 październikaForsowanie Sawy i Dunaju
- 11 październikaZdobycie Smedereva
- 17 październikaBirdwood tymczasowym dowódcą na Gallipoli
- 18 październikaPoczątek trzeciej bitwy nad Isonzo
- 18 październikaTrzecia bitwa nad Isonzo
- 22 październikaAustro-Węgrzy zajmują Šabac
- 24 październikaPoczątek walk pod Krivolakiem
- 24 październikaBitwa pod Krivolakiem
- 28 październikaCharles Monro obejmuje dowództwo na Gallipoli
- 30 październikaDruga potyczka pod Krivolakiem
- 10 listopadaPoczątek czwartej bitwy nad Isonzo
- 10 listopadaKitchener przybywa nad Dardanele
- 10 listopadaCzwarta bitwa nad Isonzo
- 25 listopadaMonro naczelnym dowódcą na Morzu Śródziemnym
- 2 grudniaFrancuzi opuszczają Krivolak
- 7 grudniaOblężenie Al-Kutu
- 8 grudniaRozkaz ewakuacji Suvli i Anzac
- 10 grudniaCastelnau szefem sztabu Joffre'a
- 15 grudniaOstatnie wojska Ententy opuszczają Macedonię
- 18 grudniaEwakuacja Gallipoli
- 19 grudniaPoczątek ewakuacji Suvli i Anzac
- 20 grudniaKoniec ewakuacji Suvli i Anzac
- 23 grudniaWilliam Robertson szefem Imperialnego Sztabu Generalnego
- 28 grudniaRozkaz ewakuacji przylądka Helles
1916
- 5 styczniaPodbój Czarnogóry
- 7 styczniaPoczątek ewakuacji przylądka Helles
- 27 lutegoAustriacy zajmują Durrës
- 18 marcaBitwa nad jeziorem Narocz
- 21 marcaNiemcy wycofują się spod Kilimandżaro
- 12 czerwcaRosjanie zajmują Zaleszczyki
- 15 lipcaBitwa o las Delville
- 23 lipcaBitwa o grzbiet Pozières
- 9 sierpniaWłosi zdobywają Gorycję
- 2 wrześniaBitwa pod Tutrakanem
- 6 wrześniaBułgarzy zdobywają Tutrakan
- 10 wrześniaNiemcy i Bułgarzy zdobywają Silistrę
- 22 październikaBułgarzy i Niemcy zdobywają Konstancę
- 25 październikaBułgarzy zdobywają Cernavodę
- 11 listopadaDruga bitwa nad Jiu
- 23 listopadaMackensen przekracza Dunaj
- 1 grudniaPoczątek bitwy nad Argeșem
- 13 grudniaPoczątek brytyjskiej ofensywy na Al-Kut
- 13 grudniaDruga bitwa pod Al-Kutem
1917
- 3 styczniaPoczątek walk pod Beho-Beho
- 5 styczniaNiemcy zdobywają Braiłę
- 5 styczniaKoniec walk w Dobrudży
- 9 styczniaPoczątek bitwy o Al-Kut (1917)
- 20 styczniaHoskins zastępuje Smutsa
- 23 lutegoBrytyjczycy forsują Tygrys pod Szumranem
- 7 marcaForsowanie Dijali
- 3 majaPoczątek trzeciej bitwy nad Scarpe
- 3 majaPoczątek bitwy pod Bullecourt
- 3 majaBitwa pod Bullecourt
- 3 majaTrzecia bitwa nad Scarpe (1917)
- 4 majaKoniec trzeciej bitwy nad Scarpe
- 9 majaKoniec bitwy pod Dojranem
- 12 majaDziesiąta bitwa nad Isonzo
- 10 czerwcaBitwa o Ortigarę
- 19 lipcaKontrofensywa w Galicji Wschodniej
- 24 lipcaUpadek Tarnopola i Stanisławowa
- 28 lipcaKoniec kontrofensywy w Galicji Wschodniej
- 30 lipcaAustriacy odbijają Zaleszczyki
- 3 sierpniaRosjanie ostatecznie tracą Czerniowce
- 6 sierpniaBitwa pod Mărășești
- 16 sierpniaPoczątek bitwy pod Langemarck (1917)
- 16 sierpniaBitwa pod Langemarck (1917)
- 17 sierpniaPoczątek jedenastej bitwy nad Isonzo
- 17 sierpniaJedenasta bitwa nad Isonzo
- 18 sierpniaKoniec bitwy pod Langemarck (1917)
- 1 wrześniaPoczątek bitwy o Rygę
- 1 wrześniaBitwa o Rygę
- 3 wrześniaNiemcy zdobywają Rygę
- 18 październikaNiemcy zdobywają Muhu i Hiumę
- 24 październikaDwunasta bitwa nad Isonzo
- 9 listopadaWłosi wycofują się za Piawę
- 10 listopadaPierwsza bitwa nad Piawą
- 11 listopadaPaństwa centralne nad Piawą
- 21 grudniaPoczątek bitwy pod Jafą
- 21 grudniaBitwa pod Jafą
- 26 grudniaKoniec pierwszej bitwy nad Piawą
1918
- 19 lutegoZdobycie Jerycha
- 21 lutegoBrytyjczycy zajmują Jerycho
- 21 marcaPrzeprawa przez Jordan
- 21 marcaBitwa pod Saint-Quentin
- 21 marcaPierwszy rajd na Amman
- 24 marcaPierwsza bitwa pod Bapaume
- 4 kwietniaWalki nad Avre
- 4 kwietniaBitwa nad Avre
- 5 kwietniaBitwa nad Ancre
- 9 kwietniaPoczątek bitwy nad Lys
- 9 kwietniaBitwa pod Estaires
- 10 kwietniaNiemcy zdobywają Messines
- 18 kwietniaBitwa pod Béthune
- 30 kwietniaPoczątek drugiego rajdu na As-Salt
- 30 kwietniaDrugi rajd na As-Salt
- 4 majaKoniec drugiego rajdu na As-Salt
- 27 majaTrzecia bitwa nad Aisne
- 31 majaNiemcy nad Marną
- 6 czerwcaAmerykanie atakują w lesie Belleau
- 15 czerwcaPoczątek drugiej bitwy nad Piawą
- 15 czerwcaDruga bitwa nad Piawą
- 24 czerwcaKoniec drugiej bitwy nad Piawą
- 6 lipcaPoczątek ofensywy w Albanii
- 6 lipcaOfensywa w Albanii
- 15 lipcaPoczątek drugiej bitwy nad Marną
- 15 lipcaDruga bitwa nad Marną
- 18 lipcaKontrofensywa Mangina
- 20 lipcaNiemcy wycofują się za Marnę
- 21 lipcaAlianci odbijają Château-Thierry
- 28 lipcaAlianci odbijają Fère-en-Tardenois
- 7 sierpniaKoniec drugiej bitwy nad Marną
- 8 sierpniaPoczątek bitwy pod Montdidier
- 21 sierpniaDruga bitwa nad Sommą
- 22 sierpniaAustriacka kontrofensywa w Albanii
- 26 sierpniaBitwa nad Scarpe
- 31 sierpniaPoczątek drugiej bitwy pod Bapaume
- 31 sierpniaDruga bitwa pod Bapaume
- 12 wrześniaBitwa pod Saint-Mihiel
- 27 wrześniaBitwa o Kanał du Nord
- 1 październikaKoniec bitwy o Kanał du Nord
- 8 październikaPierwsza odpowiedź Wilsona
- 8 październikaBitwa pod Cambrai
- 14 październikaPoczątek bitwy pod Kortrijk
- 14 październikaBitwa pod Kortrijk
- 15 październikaKoniec bitwy w Szampanii i Argonnach
- 15 październikaAlianci zajmują Menen
- 17 październikaPoczątek bitwy nad Selle
- 17 październikaBitwa nad Selle
- 24 październikaBitwa pod Vittorio Veneto
- 24 październikaTrzecia bitwa o Monte Grappa
- 25 październikaBrytyjczycy ponownie zajmują Kirkuk
- 4 listopadaPoczątek bitwy nad Sambrą
- 4 listopadaBitwa nad Sambrą
- 8 listopadaNiemieccy parlamentariusze u Focha
- 10 listopadaFrancuzi odbijają Mézières
- 10 listopadaRumunia wraca do wojny
- 11 listopadaRozejm w Compiègne
- 16 listopadaPochód aliantów nad Ren
- 1 grudniaAlianci wkraczają do Niemiec
- 8 grudniaAmerykanie zajmują Koblencję
- 12 grudniaBrytyjczycy przekraczają Ren
- 14 grudniaPrzedłużenie rozejmu
- 24 grudniaZdobycie Permu