Okupacja i ludność
Rekwizycje
Przymusowe zabieranie przez wojsko lub państwo żywności, koni, surowców, maszyn czy statków na potrzeby wojny, za pokwitowaniem lub zaniżoną zapłatą. Na ziemiach okupowanych pogłębiały nędzę i głód.
Konwencja haska z 1907 roku pozwalała okupantowi żądać od ludności świadczeń w naturze tylko na potrzeby armii okupacyjnej, w miarę zasobów kraju, za gotówkę albo pokwitowanie. W praktyce wojska wszystkich stron od pierwszych tygodni wojny rekwirowały żywność, konie, podwody i kwatery, a front przechodzący przez Galicję, Królestwo Polskie, Serbię czy północną Francję zostawiał ogołocone wsie. Państwa rekwirowały też statki handlowe, samochody, a nawet londyńskie autobusy.
Gdy wojna się przeciągnęła, okupanci zastąpili doraźne zabieranie kontyngentami, cenami urzędowymi i monopolami. W Warszawie Niemcy już w sierpniu 1915 roku zarządzili rekwizycję metali, skór, wełny i chemikaliów, a maszyny wywożono do Rzeszy. W austro-węgierskim gubernatorstwie lubelskim do wsi, która nie oddała kontyngentu, wysyłano wojskowych rekwizytorów. Płacono po cenach dalekich od rynkowych, więc według Stephana Lehnstaedta była to w istocie częściowa rekwizycja. W Belgii rekwizycje surowców i wywóz maszyn przyczyniły się do bezrobocia sięgającego 650 tysięcy osób.
Źródła
W kronice
(119)119 tekstów używa tego pojęcia.
1914
- 31 lipcaImperium Osmańskie zarządza mobilizację
- 3 sierpniaWielka Brytania zezwala na rekwizycję statków
- 4 sierpniaTajny sojusz Niemiec i Imperium Osmańskiego
- 7 sierpniaWojska niemieckie zajmują Liège
- 8 sierpniaKampania wschodnioafrykańska
- 11 sierpniaGoeben i Breslau wpływają do Dardaneli
- 23 sierpniaPoczątek bitwy pod Kraśnikiem
- 23 sierpniaBitwa galicyjska
- 23 sierpniaBitwa pod Kraśnikiem
- 25 sierpniaNiemcy zajmują Valenciennes
- 26 sierpniaNiemcy zajmują Cambrai
- 26 sierpniaPoczątek bitwy nad Złotą Lipą
- 26 sierpniaGenerał Gallieni gubernatorem wojskowym Paryża
- 26 sierpniaBitwa nad Złotą Lipą
- 31 sierpniaNiemcy wkraczają do Amiens
- 1 wrześniaNiemcy zajmują Soissons
- 2 wrześniaKoniec bitwy pod Komarowem
- 5 wrześniaPoczątek bitwy nad Ourcq
- 5 wrześniaBitwa nad Ourcq
- 11 wrześniaWielki odwrót Austro-Węgier w Galicji
- 13 wrześniaFrancuzi odzyskują Soissons i Amiens
- 15 wrześniaKoniec bitwy nad jeziorami mazurskimi
- 15 wrześniaRosjanie zajmują Czerniowce
- 24 wrześniaPoczątek pierwszego oblężenia Przemyśla
- 25 wrześniaWalki nad Niemnem
- 27 wrześniaOblężenie Antwerpii
- 28 wrześniaBitwa pod Warszawą i Dęblinem
- 3 październikaNiemiecka kawaleria w Ypres
- 3 październikaBrytyjska piechota morska przybywa do Antwerpii
- 9 październikaNiemcy zajmują Armentières, Hazebrouck, Merville i Estaires
- 12 październikaKapitulacja Lille
- 17 październikaBrytyjczycy odbijają Armentières
- 23 listopadaPortugalia zapowiada współpracę z Wielką Brytanią
- 1 grudniaBitwa pod Limanową
- 6 grudniaNiemcy zajmują Łódź
- 18 grudniaPoczątek walk nad Rawką i Bzurą
- 18 grudniaWalki nad Rawką i Bzurą
1915
- 26 styczniaTurecki marsz na Kanał Sueski
- 17 lutegoAustriacy ponownie odbijają Czerniowce
- 22 lutegoKartki na chleb w Niemczech
- 11 marcaBrytyjskie rozporządzenie odwetowe
- 12 marcaFrancuskie dekrety odwetowe
- 30 kwietniaNiemcy zajmują Szawle
- 27 majaWybuch stawiacza min Princess Irene
- 3 czerwcaRzekoma wojna San Marino z Austro-Węgrami
- 22 czerwcaAustro-Węgrzy odbijają Lwów
- 4 lipcaTurcy zajmują Lahidż
- 5 sierpniaNiemcy zajmują Warszawę
- 13 sierpniaZatopienie transportowca Royal Edward
- 26 sierpniaNiemcy zajmują Białystok
- 18 wrześniaNiemcy zajmują Wilno
- 9 październikaGłód w Warszawie i Łodzi
- 10 listopadaWielka Brytania wprowadza licencje dla statków
- 10 listopadaRekwizycja statków do przewozu żywności
- 17 listopadaZatonięcie statku szpitalnego Anglia
- 29 listopadaAfonso Costa ponownie premierem
- 5 grudniaTownshend przygotowuje obronę Al-Kutu
- 7 grudniaOblężenie Al-Kutu
1916
- 5 styczniaPodbój Czarnogóry
- 8 styczniaBitwa o Lovćen
- 21 styczniaNieudany atak pod Hanną
- 21 styczniaPierwsza bitwa pod Hanną
- 27 styczniaKomitet Kontroli Żeglugi
- 10 lutegoArmia serbska zebrana na Korfu
- 15 lutegoRozszerzenie licencji żeglugowych
- 23 lutegoPortugalia zajmuje niemieckie statki
- 8 marcaBitwa pod Dudżajlą
- 9 marcaNiemcy wypowiadają wojnę Portugalii
- 15 marcaAustro-Węgry zrywają stosunki z Portugalią
- 15 marcaAustro-Węgry w stanie wojny z Portugalią
- 14 lipcaWybory do rady miejskiej Warszawy
- 29 lipcaNiemcy odrzucają pomoc żywnościową dla Polski
- 28 sierpniaWłochy wypowiadają wojnę Niemcom
- 21 listopadaZatonięcie statku szpitalnego Britannic
- 3 grudniaPorozumienie Clémentela
- 8 grudniaOtwarcie kolei murmańskiej
1917
1918
- 4 styczniaZatopienie statku szpitalnego Rewa
- 4 styczniaŻądanie wydania statków holenderskich
- 15 lutegoUstanowienie Sojuszniczej Rady Transportu Morskiego
- 7 marcaNota w sprawie statków holenderskich
- 11 marcaPierwsze posiedzenie Sojuszniczej Rady Transportu Morskiego
- 16 marcaRosjanie opuszczają Hamadan
- 17 marcaNiemcy zajmują Mikołajów
- 21 marcaRekwizycja statków holenderskich
- 29 marcaNiemcy zajmują Połtawę
- 10 kwietniaNiemiecko-turecki traktat osiedleńczy
- 12 kwietniaPoczątek bitwy pod Hazebrouck
- 29 kwietniaSkoropadski hetmanem
- 30 kwietniaDrugi rajd na As-Salt
- 2 majaPorozumienie o holenderskim piasku i żwirze
- 4 majaRozejm w Korieniewie
- 7 majaPokój w Bukareszcie
- 8 majaNiemcy zajmują Rostów
- 9 majaSojuszniczy komitet handlowy w Holandii
- 21 czerwcaDymisja Radosławowa
- 12 lipcaHaiti wypowiada wojnę Niemcom
- 16 lipcaZamordowanie rodziny carskiej
- 19 lipcaHonduras wypowiada wojnę Niemcom
- 30 lipcaZabójstwo Eichhorna
- 3 sierpniaZatopienie „Warildy”
- 16 wrześniaZatonięcie „Glattona”
- 6 październikaZatonięcie „Otranto”
- 7 październikaFrancuzi zajmują Bejrut
- 13 październikaFrancuzi odbijają Laon
- 15 październikaZajęcie Homsu
- 24 październikaHiszpanka na ziemiach polskich
- 1 listopadaBrytyjczycy zajmują Merw
- 18 listopadaNiemcy opuszczają Francję
- 14 grudniaUpadek hetmanatu
- 16 grudniaInternowanie Mackensena