Polityka
Kategoria
(420)1918
styczeń
- 19
- Kluczowe wydarzenieRozpędzenie Konstytuanty19 stycznia 1918 o świcie warta przerwała obrady Konstytuanty, a wieczorem władza radziecka ją rozwiązała. Pierwszy wolno wybrany parlament Rosji obradował raz.
- Mostowfi ol-Mamalek ponownie premierem PersjiBrytyjska chronologia notuje 19 stycznia 1918 powrót Mostowfiego ol-Mamalek na czele rządu Persji. Sprawy zagraniczne objął Moszawer ol-Mamalek.
luty
- 11
- Samobójstwo Kaledina11 lutego 1918 ataman Kozaków dońskich Aleksiej Kaledin złożył władzę i zastrzelił się w Nowoczerkasku. Kozacy nie chcieli bronić Donu przed bolszewikami.
- Dymisja rządu Kucharzewskiego11 lutego 1918 rząd Jana Kucharzewskiego podał się do dymisji w proteście przeciw traktatowi brzeskiemu, który oddawał Ukrainie Chełmszczyznę.
marzec
- 12
- Dymisja Averescu12 marca 1918 generał Averescu podał się do dymisji, gdy król Ferdynand przyznał, że nie ma już zaufania do jego rządu. Do Jass przyjechał Marghiloman.
- Moskwa stolicą Rosji10–11 marca 1918 rząd Lenina potajemnie przeniósł się z Piotrogrodu do Moskwy, a 12 marca ogłosił to w prasie. Moskwa po ponad dwustu latach znów była stolicą.
kwiecień
maj
- 09
- Rząd ŁyzohubaW pierwszych dniach maja 1918 hetman Skoropadski powierzył rząd Fedirowi Łyzohubowi. W gabinecie przeważali kadeci, a ukraińscy socjaliści go zbojkotowali.
- Sidónio Pais wybrany prezydentem9 maja 1918 Sidónio Pais został ogłoszony prezydentem Portugalii, wybranym 28 kwietnia w pierwszych w historii kraju bezpośrednich wyborach głowy państwa.
- 17
- Aresztowania przywódców Sinn FéinW nocy z 17 na 18 maja 1918 policja i wojsko aresztowały w Irlandii przywódców Sinn Féin, w tym de Valerę i Griffitha, pod zarzutem „spisku niemieckiego”.
- Niepodległość Donu17 maja 1918 Krąg Ocalenia Donu uchwalił ustawy zasadnicze Wszechwielkiego Wojska Dońskiego. Nad Donem powstało kozackie państwo atamana Krasnowa.
- 28
- Niepodległość Azerbejdżanu28 maja 1918 Azerbejdżańska Rada Narodowa ogłosiła w Tyflisie niepodległość Azerbejdżanu. Stolica, Baku, była jednak w rękach bolszewików.
- Niepodległość Armenii28 maja 1918 Ormiańska Rada Narodowa w Tyflisie postanowiła przejąć władzę nad ormiańskimi ziemiami. Ten dzień uznano za początek niepodległej Armenii.
czerwiec
lipiec
sierpień
- 30
- Dymisja Macready'egoPod koniec sierpnia 1918, po strajku londyńskiej policji, gen. Nevil Macready oddał stanowisko generała adiutanta armii, by objąć komendę Metropolitan Police.
- Kluczowe wydarzenieZamach na Lenina30 sierpnia 1918 w Moskwie ciężko raniono Lenina, a rano w Piotrogrodzie zginął szef tamtejszej Czeki Uricki. Bolszewicy odpowiedzieli czerwonym terrorem.
wrzesień
- 29
- Rząd Hary29 września 1918 przywódca partii Seiyūkai Takashi Hara został premierem Japonii. Był pierwszym szefem rządu spoza arystokracji, a jego gabinet był partyjny.
- Kluczowe wydarzenieLudendorff żąda rozejmu29 września 1918 w Spa Hindenburg i Ludendorff zażądali natychmiastowej prośby o rozejm. Cesarz zgodził się na apel do Wilsona i na rząd parlamentarny.
październik
- 03
- Abdykacja Ferdynanda3 października 1918 car Bułgarii Ferdynand I zrzekł się tronu na rzecz syna Borysa III i wyjechał z kraju. Dynastia przetrwała klęskę.
- Max Badeński kanclerzem3 października 1918 kanclerzem Rzeszy został książę Max Badeński. Do jego rządu po raz pierwszy w historii Cesarstwa weszli socjaldemokraci.
- 31
- Rewolucja w Wiedniu i Budapeszcie31 października 1918 w Budapeszcie władzę objął Mihály Károlyi, a żołnierze zastrzelili Istvána Tiszę. W Wiedniu powstał pierwszy rząd Austrii Niemieckiej.
- Kluczowe wydarzenieWyzwolenie Krakowa31 października 1918 polscy żołnierze armii austro-węgierskiej bez jednego strzału rozbroili garnizon Krakowa. Austriacka komenda oddała władzę Polakom.
listopad
- 07
- Republika BawarskaW nocy z 7 na 8 listopada 1918 Kurt Eisner ogłosił w Monachium Wolne Państwo Bawarię i detronizację Wittelsbachów. Król Ludwik III uciekł z miasta.
- Rząd lubelskiW nocy z 6 na 7 listopada 1918 lewica niepodległościowa powołała w Lublinie Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej z Ignacym Daszyńskim na czele.
- 10
- Cesarz Wilhelm w Holandii10 listopada 1918 Wilhelm II opuścił Spa i przekroczył granicę holenderską w Eijsden. Rząd Holandii, neutralnego kraju, udzielił mu schronienia.
- Piłsudski wraca do Warszawy10 listopada 1918 rano Józef Piłsudski, zwolniony z Magdeburga, przyjechał do Warszawy. Witało go kilkanaście osób, a do wieczora rozmawiał już z regentami.
- 12
- Abdykacja Karola I11 listopada 1918 Karol I zrzekł się udziału w sprawach państwa, ale nie abdykował. 12 listopada w Wiedniu proklamowano Republikę Niemieckiej Austrii.
- Kobiety w Niemczech otrzymują prawa wyborcze12 listopada 1918 rewolucyjny rząd Eberta zapowiedział powszechne, równe i tajne wybory dla wszystkich Niemców i Niemek, którzy ukończyli 20 lat.
- 14
- Masaryk prezydentem14 listopada 1918 Zgromadzenie Narodowe w Pradze zdetronizowało Habsburgów, ogłosiło republikę i wybrało Masaryka na prezydenta. Premierem został Kramář.
- Rozwiązanie Rady Regencyjnej14 listopada 1918 regenci rozwiązali Radę Regencyjną i oddali całą władzę zwierzchnią Piłsudskiemu. Piłsudski desygnował tego dnia Daszyńskiego na premiera.
- Powstanie Naczelnej Rady Ludowej14 listopada 1918 polscy przywódcy z Poznania wyszli z konspiracji jako Komisariat Naczelnej Rady Ludowej i zwołali na grudzień Sejm Dzielnicowy.
- 28
- Abdykacja Wilhelma II28 listopada 1918 w holenderskim Amerongen Wilhelm II podpisał akt zrzeczenia się koron Prus i Rzeszy, 19 dni po ogłoszeniu jego abdykacji w Berlinie.
- Unia Bukowiny z Rumunią28 listopada 1918 Kongres Generalny Bukowiny w Czerniowcach uchwalił połączenie kraju z Rumunią. Większość Ukraińców zbojkotowała obrady.
- Polki otrzymują prawa wyborcze28 listopada 1918 Piłsudski podpisał ordynację wyborczą do Sejmu Ustawodawczego. Prawo głosu dostał każdy obywatel od 21 lat „bez różnicy płci”.
grudzień
- 01
- Kluczowe wydarzenieZgromadzenie w Alba Iulia1 grudnia 1918 Wielkie Zgromadzenie Narodowe w Alba Iulia ogłosiło połączenie Siedmiogrodu, Banatu i ziem rumuńskich na Węgrzech z Królestwem Rumunii.
- Kluczowe wydarzenieProklamacja Królestwa SHS1 grudnia 1918 w Belgradzie regent Aleksander przyjął adres delegacji Rady Narodowej z Zagrzebia i proklamował Królestwo Serbów, Chorwatów i Słoweńców.
- Islandia królestwem1 grudnia 1918 weszła w życie duńsko-islandzka ustawa o unii. Islandia stała się suwerennym królestwem, związanym z Danią tylko osobą króla.
- 14
- Zamach na Sidónia Paisa14 grudnia 1918 na lizbońskim dworcu Rossio były sierżant José Júlio da Costa śmiertelnie postrzelił prezydenta Portugalii Sidónia Paisa.
- Wybory w Wielkiej Brytanii14 grudnia 1918 w Wielkiej Brytanii po raz pierwszy głosowały kobiety. Koalicja Lloyda George’a wygrała miażdżąco, a Irlandia poparła Sinn Féin.
- Upadek hetmanatu14 grudnia 1918 wojska Dyrektoriatu wdarły się do Kijowa, a hetman Pawło Skoropadski zrzekł się władzy i ukrył się pod opieką Niemców.
- 16
- Zjazd Rad w Berlinie16 grudnia 1918 w Berlinie zebrał się pierwszy ogólnoniemiecki zjazd rad robotniczych i żołnierskich. Odrzucił republikę rad i wyznaczył wybory na 19 stycznia.
- Canto e Castro prezydentem16 grudnia 1918, dwa dni po zabójstwie Sidónia Paisa, Kongres wybrał na prezydenta Portugalii admirała João do Canto e Castro, monarchistę z przekonań.
- 20
- Dyrektoriat w Kijowie19 grudnia 1918 Dyrektoriat Ukraińskiej Republiki Ludowej uroczyście wjechał do Kijowa. Na placu Sofijskim odprawiono nabożeństwo i odbył się wiec.
- Protić premierem Królestwa SHS20 grudnia 1918 regent Aleksander powołał pierwszy rząd Królestwa SHS ze Stojanem Proticiem na czele. Nikola Pašić stracił urząd premiera, który pełnił od 1912.
- 26
- Zachodnioukraińska Republika LudowaPod koniec 1918 roku rząd Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej działał w Tarnopolu. Budował armię i przygotowywał zjednoczenie z Ukrainą naddnieprzańską.
- Paderewski w Poznaniu26 grudnia 1918 do Poznania przyjechał Ignacy Jan Paderewski. Witały go tłumy z pochodniami, a z okna hotelu Bazar przemówił do zebranych Polaków.