Łukasz Skowroń
Autor
(1516)1917
styczeń
- 05
- Konferencja w Rzymie5–7 stycznia 1917 sprzymierzeni radzili w Rzymie. Lloyd George chciał posłać Włochom ciężkie działa na ofensywę nad Isonzo, ale plan odłożono.
- Koniec walk w Dobrudży5 stycznia 1917 ostatni Rosjanie z przyczółka pod Măcinem przeszli za Dunaj. Cała Dobrudża poza deltą znalazła się w rękach państw centralnych.
- 09
- Początek bitwy o Al-Kut (1917)9 stycznia 1917 indyjska 3 Dywizja szturmowała tureckie okopy w zakolu Chudajra pod Al-Kutem. Według chronologii zaczęła się wtedy bitwa o Kut 1917.
- Zatopienie HMS Cornwallis9 stycznia 1917 niemiecki U-32 storpedował na wschód od Malty brytyjski pancernik Cornwallis, weterana Dardaneli. Okręt zatonął, zginęło 15 marynarzy.
- 11
- Nota państw centralnych o odpowiedzialności za wojnę11 stycznia 1917 Niemcy i Austro-Węgry odpowiedziały w notach do neutralnych na odmowę Ententy. Winą za dalszą wojnę obarczyły przeciwników.
- Niemiecko-turecki traktat w Berlinie11 stycznia 1917 Niemcy i Turcja podpisały w Berlinie pakiet dziesięciu umów prawnych. Oparte na równości stron, miały zastąpić zniesione kapitulacje.
- 23
- Starcie flotylli Harwich z niemieckimi torpedowcamiW nocy 23 stycznia 1917 siły z Harwich próbowały przechwycić niemiecką 6 Flotyllę płynącą do Flandrii. Uszkodziły V69, ale straciły niszczyciel Simoom.
- Arabowie zdobywają Al-Wadżh23 stycznia 1917 arabscy powstańcy i marynarze wylądowali pod Al-Wadżh w Hidżazie i wdarli się do miasta. Fajsal zrobił z portu nową bazę powstania.
luty
- 01
- Początek nieograniczonej wojny podwodnej1 lutego 1917 niemieckie okręty podwodne zaczęły zatapiać bez ostrzeżenia statki wokół Wysp Brytyjskich. Neutralni armatorzy zatrzymali swoje statki w portach.
- Konferencja piotrogrodzka1 lutego 1917 w Piotrogrodzie zebrała się konferencja Rosji, Wielkiej Brytanii, Francji i Włoch. Miała uzgodnić ofensywy 1917 roku i dostawy broni dla Rosji.
- 25
- Początek pościgu do Bagdadu25 lutego 1917 wojska Maude'a i kanonierki ruszyły w górę Tygrysu za Turkami cofającymi się spod Al-Kutu. Pod Imam Mahdi zatrzymała je turecka straż tylna.
- Zatopienie Laconii25 lutego 1917 U-50 zatopił u wybrzeży Irlandii liniowiec Laconia. Zginęło 12 osób, w tym dwie Amerykanki, a w USA zapytano, czy to już powód do wojny.
marzec
- 12
- Kluczowe wydarzenieRewolucja lutowa12 marca 1917 garnizon Piotrogrodu przeszedł na stronę strajkujących. Władza cara w stolicy upadła, a w Pałacu Taurydzkim powstały Komitet Dumy i Rada.
- USA uzbrajają statki handlowe12 marca 1917 Departament Stanu zawiadomił obce rządy, że amerykańskie statki płynące przez strefę wojny dostaną działa i obsługę z marynarki wojennej.
- Konferencja londyńska w sprawie dowództwa12–13 marca 1917 w Londynie Brytyjczycy i Francuzi doprecyzowali porozumienie z Calais. Haig miał przekazywać Nivelle'owi informacje, ale nie oddawał mu armii.
- 14
- Początek głównego odwrotu na Linię Hindenburga14 marca 1917 Brytyjczycy zauważyli, że Niemcy opuszczają okopy w lesie Saint-Pierre-Vaast. Zaczynał się główny odwrót na Linię Hindenburga.
- Potyczka pod Muszahidą14 marca 1917 brytyjska 7 Dywizja wyparła turecką straż tylną spod stacji Muszahida na kolei z Bagdadu do Samarry. Black Watch stracił 43 procent ludzi.
- Rozkaz nr 114 marca 1917 Rada Piotrogrodzka wydała rozkaz nr 1. Żołnierze mieli wybierać komitety, kontrolować broń i słuchać przede wszystkim Rady, a nie oficerów.
- 17
- Francuzi zajmują Roye17 marca 1917 francuska straż przednia weszła do zrujnowanego przez Niemców Roye. Na żołnierzy czekało około 800 mieszkańców, których okupant nie wywiózł.
- Dymisja rządu Brianda17 marca 1917 Aristide Briand, premier Francji od października 1915, złożył dymisję rządu. Po odejściu Lyauteya nie zdołał znaleźć nowego ministra wojny.
- Zniszczenie sterowca L 3917 marca 1917 o świcie, po nieudanym nalocie na Anglię, francuska artyleria przeciwlotnicza zestrzeliła nad Compiègne sterowiec L 39. Zginęła cała załoga.
- 18
- Rajd na Ramsgate i BroadstairsW nocy 17/18 marca 1917 niemieckie torpedowce z Flandrii zatopiły w Cieśninie Kaletańskiej niszczyciel Paragon, a potem ostrzelały Ramsgate i Broadstairs.
- Zatopienie trzech amerykańskich statkówMiędzy 16 a 18 marca 1917 niemieckie okręty podwodne zatopiły statki Vigilancia, City of Memphis i Illinois. Na Vigilancii zginęło 15 ludzi.
- 22
- Uznanie Rządu Tymczasowego22 marca 1917 Stany Zjednoczone jako pierwsze oficjalnie uznały rosyjski Rząd Tymczasowy. Dwa dni później zrobiły to Wielka Brytania, Francja i Włochy.
- Möwe wraca z drugiego rejsu22 marca 1917 rajder Möwe wrócił do Kilonii po czterech miesiącach na Atlantyku. W drodze do domu stoczył zaciętą walkę z nowozelandzkim statkiem Otaki.
- 30
- Kluczowe wydarzenieOdezwa Rządu Tymczasowego do Polaków30 marca 1917 ogłoszono odezwę Rządu Tymczasowego Rosji, który uznał prawo Polaków do niepodległego państwa, związanego z Rosją sojuszem wojskowym.
- Storpedowanie statku szpitalnego Gloucester CastleW nocy z 30 na 31 marca 1917 niemiecki UB-32 storpedował w kanale La Manche statek szpitalny Gloucester Castle z rannymi. Statek ocalał, zginęły 3 osoby.
kwiecień
- 09
- Kluczowe wydarzeniePoczątek bitwy pod Arras (1917)9 kwietnia 1917, w Poniedziałek Wielkanocny, Brytyjczycy i Kanadyjczycy uderzyli pod Arras. W jeden dzień posunęli się o 5 km i wzięli tysiące jeńców.
- Admirał Sims przybywa do Anglii9 kwietnia 1917 do Liverpoolu przypłynął w cywilnym ubraniu kontradmirał William Sims. W Londynie Jellicoe pokazał mu prawdziwe straty w tonażu.
- Rząd Tymczasowy o celach wojny9 kwietnia 1917 Rząd Tymczasowy uchwalił deklarację, że celem wolnej Rosji nie jest podbój, lecz trwały pokój. Był to kompromis z Radą Piotrogrodzką.
- 19
- Koniec drugiej bitwy o Gazę19 kwietnia 1917 brytyjski szturm na Gazę, mimo czołgów i gazu, rozbił się o tureckie reduty. Brytyjczycy stracili ponad 6 tysięcy ludzi i nie zdobyli miasta.
- Konferencja w Saint-Jean-de-Maurienne19 kwietnia 1917 premierzy Wielkiej Brytanii, Francji i Włoch uzgodnili włoską strefę w Azji Mniejszej. Sonnino odrzucił odrębny pokój z Austrią.
- 20
- Załamanie ofensywy Nivelle'aOkoło 20 kwietnia 1917 Francuzi przestali liczyć na przełom nad Aisne. Mieli 20 tysięcy jeńców i ogromne straty, a walki o Chemin des Dames trwały dalej.
- Starcie Swifta i Broke'aW nocy 20/21 kwietnia 1917 brytyjskie lidery Swift i Broke dopadły w Cieśninie Kaletańskiej niemieckie torpedowce i zatopiły dwa z nich, G 42 i G 85.
- 30
- Turcy odbijają Muş30 kwietnia 1917 wojska osmańskie weszły do Muşu, opuszczonego przez Rosjan. Było to pierwsze ważne miasto, które rozprzężona armia rosyjska oddała w Armenii.
- Krwawy kwiecieńW kwietniu 1917 nad Arras niemieckie eskadry myśliwskie zestrzeliły ponad 240 brytyjskich samolotów. Lotnicy RFC nazwali ten miesiąc „krwawym kwietniem”.
maj
- 03
- Kluczowe wydarzeniePoczątek trzeciej bitwy nad Scarpe3 maja 1917 o 3.45, jeszcze po ciemku, trzy armie brytyjskie znów uderzyły pod Arras. Prawie wszędzie poniosły klęskę. Sukces mieli tylko Kanadyjczycy.
- Kluczowe wydarzeniePoczątek buntów w armii francuskiej3 maja 1917 pod Soissons około tysiąca żołnierzy 2 Dywizji Kolonialnej krzyczało „Precz z wojną!”. Po klęsce Nivelle'a armię francuską ogarniały bunty.
- Kryzys kwietniowy3 maja 1917 gazety ogłosiły notę Milukowa o wojnie do zwycięstwa. Żołnierze wyszli pod siedzibę rządu, a Piotrogród przeżył dwa dni demonstracji.
- 17
- Koniec bitwy pod Bullecourt17 maja 1917 Londyńczycy z 58 Dywizji zdobyli ostatni skrawek ruin Bullecourt. Dwutygodniowy bój kosztował Australijczyków i Brytyjczyków ponad 14 tys. ludzi.
- Komitet do spraw konwojów17 maja 1917 Admiralicja powołała komitet, który miał opracować plan konwojów na oceanach. Pierwszy próbny konwój z Gibraltaru był wtedy w drodze.
- 18
- Ustawa o poborze wchodzi w życie18 maja 1917 Wilson podpisał ustawę o poborze i wyznaczył na 5 czerwca rejestrację mężczyzn od 21 do 30 lat. Odmówił też Rooseveltowi ochotniczych dywizji.
- Nikaragua zrywa stosunki z Niemcami18 maja 1917 Kongres Nikaragui zerwał stosunki z Niemcami i pozwolił prezydentowi Chamorro oddać Stanom Zjednoczonym porty i wody terytorialne kraju.
czerwiec
- 04
- Dekret o utworzeniu Armii Polskiej we Francji4 czerwca 1917 prezydent Poincaré podpisał dekret o utworzeniu we Francji autonomicznej armii polskiej, walczącej pod polskim sztandarem.
- Portugalczycy w walce na froncie zachodnimW nocy z 3 na 4 czerwca 1917 Niemcy po raz pierwszy uderzyli na okopy Portugalczyków pod Neuve-Chapelle. Wypad odparł 35 Batalion Piechoty z Coimbry.
- 11
- Ultimatum Jonnarta11 czerwca 1917 wysoki komisarz Charles Jonnart zażądał od premiera Zaimisa abdykacji króla Konstantyna w ciągu doby. Król jeszcze tego dnia się ugiął.
- Dominikana zrywa stosunki z NiemcamiW czerwcu 1917 amerykański rząd wojskowy w Santo Domingo cofnął exequatur niemieckim konsulom. Tak okupowana Dominikana zerwała stosunki z Niemcami.
- 14
- Zniszczenie sterowca L 43Rano 14 czerwca 1917 brytyjska łódź latająca z Felixstowe zestrzeliła koło wyspy Vlieland sterowiec marynarki L 43. Zginęła cała załoga.
- Admiralicja zatwierdza system konwojów14 czerwca 1917 admirał Jellicoe formalnie zatwierdził plan komitetu do spraw konwojów. Regularne konwoje z Ameryki ruszyły jednak dopiero na początku lipca.
lipiec
- 01
- Restauracja mandżurska w Chinach1 lipca 1917 generał Zhang Xun zajął Pekin i ogłosił powrót na tron jedenastoletniego Puyi. Prezydent Li Yuanhong odmówił poparcia zamachu.
- Kluczowe wydarzeniePoczątek ofensywy Kiereńskiego1 lipca 1917, po dwóch dniach ognia artylerii, rosyjska piechota ruszyła do natarcia w Galicji Wschodniej. Pod Koniuchami przełamała front austro-węgierski.
- 06
- Kanadyjska Izba Gmin uchwala pobórNad ranem 6 lipca 1917 kanadyjska Izba Gmin przyjęła w drugim czytaniu ustawę o poborze, 118 głosami przeciw 55. Wniosek Lauriera o referendum przepadł.
- Richthofen ranny6 lipca 1917 nad Flandrią Manfred von Richthofen został postrzelony w głowę w walce z brytyjskimi F.E.2d. Zdołał wylądować, ale nie wrócił w pełni do zdrowia.
- 09
- Wybuch na pancerniku Vanguard9 lipca 1917 przed północą w Scapa Flow wyleciał w powietrze brytyjski drednot Vanguard. Z 845 ludzi na pokładzie przeżyło tylko dwóch.
- Kryzys przysięgowy9 lipca 1917 legioniści I i III Brygady na wezwanie Piłsudskiego odmówili przysięgi na braterstwo broni z Niemcami i Austro-Węgrami. Czekało ich internowanie.
- 19
- Bitwa pod Narungombe19 lipca 1917 kolumny z Kilwy cały dzień szturmowały niemieckie okopy pod Narungombe. Niemcy odeszli w nocy, ale Brytyjczycy stracili ponad 600 ludzi.
- Carson opuszcza AdmiralicjęW lipcu 1917 Edward Carson przeszedł z Admiralicji do Gabinetu Wojennego. Pierwszym Lordem Admiralicji został kolejarz i organizator Eric Geddes.
- Początek kontrofensywy w Galicji Wschodniej19 lipca 1917 Niemcy uderzyli pod Złoczowem na rosyjską 11 Armię. W kilka godzin przeszli wszystkie jej linie, a rosyjscy żołnierze zaczęli uciekać.
- 22
- Kluczowe wydarzenieSyjam wypowiada wojnę Niemcom i Austro-Węgrom22 lipca 1917 król Vajiravudh wypowiedział wojnę Niemcom i Austro-Węgrom. O świcie Syjamczycy internowali Niemców i zajęli dziewięć niemieckich statków.
- Kluczowe wydarzenieAresztowanie PiłsudskiegoW nocy z 21 na 22 lipca 1917 Niemcy aresztowali w Warszawie Józefa Piłsudskiego i Kazimierza Sosnkowskiego. Komendant trafił na ponad rok do Magdeburga.
- 28
- Koniec kontrofensywy w Galicji Wschodniej28 lipca 1917 Niemcy doszli pod Husiatynem do granicznego Zbrucza, a ich grupa uderzeniowa zatrzymała się pod Tarnopolem. Rosjanie stracili prawie całą Galicję.
- Utworzenie Korpusu Pancernego28 lipca 1917 brytyjskie oddziały czołgów wyodrębniono z Korpusu Karabinów Maszynowych jako samodzielny Tank Corps. Dowodził nim generał Hugh Elles.
sierpień
- 17
- Początek jedenastej bitwy nad Isonzo17 sierpnia 1917 włoskie baterie nad Soczą prowadziły już ogień niemal jak w nawale. Zaczynała się jedenasta bitwa nad Isonzo, największa ofensywa Włochów.
- Métin podsekretarzem do spraw blokady17 sierpnia 1917 radykał Albert Métin zastąpił katolika Denysa Cochina na czele francuskiej blokady. Odejście Cochina było rysą na „świętej jedności”.
- 21
- Wekerle premierem WęgierW sierpniu 1917 premierem Węgier po raz trzeci został 68-letni Sándor Wekerle. Przejął ministrów Esterházy’ego i obietnicę reformy wyborczej.
- Zniszczenie sterowca L 2321 sierpnia 1917 u wybrzeży Danii Sopwith Pup startujący z krążownika HMS Yarmouth zestrzelił sterowiec L 23. Cała załoga zginęła.
- 25
- Koniec bitwy o wzgórze 7025 sierpnia 1917 Kanadyjczycy zajęli okop Aloof pod Lens, kończąc bitwę o wzgórze 70. Wzgórze utrzymali, ale ataki na samo Lens nie przyniosły sukcesu.
- Narada Państwowa w Moskwie25–28 sierpnia 1917 w moskiewskim Teatrze Wielkim obradowała Narada Państwowa. Zamiast zjednoczyć Rosję wokół Kiereńskiego, pokazała jej rozłam.
wrzesień
- 04
- Pierwszy nocny nalot Gothów na LondynW nocy 4 września 1917 Gothy po raz pierwszy zbombardowały Londyn po zmroku. Bomba trafiła tramwaj przy Igle Kleopatry. W stolicy zginęło 16 osób.
- Konferencja londyńska w sprawie pomocy dla Włoch4 września 1917 w Londynie Foch prosił o zgodę na wysłanie Włochom stu francuskich ciężkich dział z Flandrii. Gabinet Wojenny zostawił decyzję Haigowi.
- 12
- Rząd Painlevégo12 września 1917 premierem Francji został Paul Painlevé, a Ribot ministrem spraw zagranicznych. Po raz pierwszy od 1914 roku w rządzie zabrakło socjalistów.
- Kluczowe wydarzeniePatent o Radzie Regencyjnej12 września 1917 Niemcy i Austro-Węgry wydały patent, który oddawał władzę w Królestwie Polskim trzyosobowej Radzie Regencyjnej. Pod ścisłą kontrolą okupantów.
październik
- 15
- Powołanie Rady Regencyjnej15 października 1917 Berlin i Wiedeń zatwierdziły regentów Królestwa Polskiego. Zostali nimi arcybiskup Kakowski, książę Lubomirski i Józef Ostrowski.
- Wielka Brytania uznaje Komitet Narodowy Polski15 października 1917 rząd brytyjski uznał paryski Komitet Narodowy Polski za oficjalną organizację polską. Był drugim po Francji mocarstwem Ententy.
- 17
- Atak na konwój norweski17 października 1917 niemieckie krążowniki Brummer i Bremse rozbiły na wschód od Szetlandów konwój z Norwegii. Zatonęły dwa brytyjskie niszczyciele i 9 statków.
- Zatopienie pancernika SławaW bitwie w Moonsundzie drednot König ciężko uszkodził rosyjski pancernik Sława. Zbyt zanurzony, by ujść płytkim kanałem, okręt wysadziła załoga.
listopad
- 01
- Ministerstwo Służby Narodowej przejmuje pobór1 listopada 1917 Ministerstwo Służby Narodowej Aucklanda Geddesa przejęło od War Office pobór do armii, a rekrutów zaczęły badać cywilne komisje lekarskie.
- Hertling kanclerzem Rzeszy1 listopada 1917 cesarz zwolnił Georga Michaelisa i mianował kanclerzem Rzeszy 74-letniego premiera Bawarii Georga von Hertlinga, polityka Centrum.
- 02
- Rajd na Kattegat2 listopada 1917 brytyjskie niszczyciele wdarły się w Kattegat i zatopiły niemiecki statek-pułapkę K oraz osiem lub dziewięć osłanianych przez niego trawlerów.
- Porozumienie Lansing–Ishii2 listopada 1917 w Waszyngtonie Robert Lansing i Kikujirō Ishii wymienili noty o Chinach. USA uznały „szczególne interesy” Japonii, obie strony – otwarte drzwi.
- 06
- Kanadyjczycy zdobywają Passchendaele6 listopada 1917 dwie dywizje kanadyjskie w niecałe trzy godziny zdobyły ruiny Passchendaele, cel ofensywy od 31 lipca, a także Mosselmarkt i Goudberg.
- Brytyjczycy zajmują TikritW nocy na 6 listopada 1917 Turcy opuścili Tikrit nad Tygrysem, paląc zapasy. Brytyjczycy zajęli miasto, ale kilka dni później wrócili do Samarry.
- 13
- Szarża pod El Mughar13 listopada 1917 jeomaneria z Buckingham, Dorset i Berkshire zdobyła szarżą grzbiet pod El Mughar, a szkocka piechota wsie El Mughar i Katrę.
- Upadek rządu Painlevégo13 listopada 1917 Izba Deputowanych odmówiła rządowi Painlevégo odroczenia interpelacji w sprawie afer. Gabinet upadł po zaledwie dwóch miesiącach.
- 17
- Początek bitwy o Nabi Samwil17 listopada 1917 Allenby szykował marsz w Góry Judzkie. Chciał obejść Jerozolimę od północy i przeciąć drogę do Nablusu, nie walcząc o samo Święte Miasto.
- Druga bitwa w Zatoce Helgolandzkiej17 listopada 1917 brytyjskie krążowniki zaskoczyły niemieckie trałowce w Zatoce Helgolandzkiej. Pościg przerwały pola minowe i dwa niemieckie pancerniki.
- 30
- Niemieckie kontrnatarcie pod Cambrai30 listopada 1917 niemiecka 2 Armia uderzyła na brytyjski występ pod Cambrai. Na południu zajęła Gouzeaucourt i 158 dział, pod Bourlon została odparta.
- Austro-Węgry przyjmują propozycję rokowań30 listopada 1917 minister Czernin zawiadomił depeszą rząd Lenina, że Austro-Węgry przystąpią do rokowań o rozejm i pokój, które miały ruszyć 2 grudnia.
grudzień
- 03
- Koniec bitwy pod Cambrai3 grudnia 1917 Niemcy zdobyli La Vacquerie i zakole kanału pod Marcoing, a Haig nakazał oddać występ z lasem Bourlon i cofnąć się na grzbiet Flesquières.
- Sojusznicza Rada Transportu Morskiego3 grudnia 1917 konferencja w Paryżu postanowiła, że sprzymierzeni będą wspólnie rozdzielać statki. Tak powstała Sojusznicza Rada Transportu Morskiego.
- Śmierć generała Duchonina3 grudnia 1917 oddziały Krylenki zajęły Stawkę w Mohylewie. Aresztowanego gen. Duchonina zlinczował na dworcu tłum żołnierzy i marynarzy.
- 11
- Allenby wkracza do Jerozolimy11 grudnia 1917 generał Allenby wszedł pieszo przez Bramę Jafską do Jerozolimy i ogłosił stan wojenny, obiecując ochronę miejsc świętych trzech religii.
- Niedoszłe otwarcie Zgromadzenia Ustawodawczego11 grudnia 1917 Konstytuanta miała zebrać się w Piotrogrodzie. Przyjechało kilkudziesięciu posłów, a Lenin tego wieczoru wyjął kadetów spod prawa.
- Deklaracja Taryby11 grudnia 1917 litewska Taryba w Wilnie ogłosiła odbudowę niepodległego państwa ze stolicą w Wilnie, związanego „wieczystym” sojuszem z Niemcami.
- 26
- Koniec pierwszej bitwy nad Piawą26 grudnia 1917 Austriacy opuścili przyczółek pod Zenson za Piawą. Po ostatnich natarciach na Asolone i Col del Rosso jesienne walki we Włoszech wygasły.
- Początek obrony JerozolimyW nocy z 26 na 27 grudnia 1917 Turcy uderzyli na Brytyjczyków pod Jerozolimą, by odbić miasto. Atak załamał się pod wzgórzem Tall al-Ful.